Israrlı Takip Suçu ve Cezası (TCK 123/A)

Israrlı Takip Suçu Nedir? (TCK 123/A)

Kısa cevap: Israrlı takip suçu (TCK 123/A), bir kişiyi ısrarla fiziken takip etmek ya da telefon, mesaj, sosyal medya veya üçüncü kişiler aracılığıyla ısrarla temas kurmaya çalışmak ve böylece mağdurda ciddi bir huzursuzluk ya da güvenlik endişesi yaratmaktır. Suç 27 Mayıs 2022’den beri yürürlüktedir. Cezası altı aydan iki yıla kadar hapistir. Çocuğa ya da ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenmesi, mağdurun okulunu, işini veya evini değiştirmesine yol açması ya da uzaklaştırma veya yaklaşmama tedbirine rağmen işlenmesi hâlinde ceza bir yıldan üç yıla kadar hapistir. Suç şikâyete bağlıdır; uzlaştırma ve önödeme uygulanmaz.

Günlük dilde “stalking”, “musallat olma” veya “peşini bırakmama” denilen davranışların hukuki karşılığı ısrarlı takip suçudur. İngilizce “stalking” terimi hukukumuzda “ısrarlı takip” olarak karşılanır; 6284 sayılı Kanun 2012’den beri “tek taraflı ısrarlı takip mağduru” ifadesini kullanır, suç tipi ise 7406 sayılı Kanunla 2022’de Türk Ceza Kanunu’na eklenmiştir. Madde gerekçesine göre amaç, mağdurun vücut bütünlüğüne veya kişiliğine yönelik daha ağır fiiller ortaya çıkmadan müdahale edebilmektir.

Bu yazıda suçun unsurları, cezası, şikâyet ve uzlaştırma kuralları, mağdurun atması gereken adımlar, 6284 sayılı Kanun kapsamındaki tedbir kararı, dava süreci, savunma ve güncel Yargıtay kararları anlatılmaktadır.

Israrlı takibe uğruyorsanız 6284 tedbiri ile şikâyet aynı gün yapılabilir; mesaj ve arama kayıtlarının ilk günden korunması ve şikâyetin doğru suç vasfıyla yapılması dosyanın seyrini belirler. Hakkınızda ısrarlı takip şikâyeti varsa ifadeye gitmeden önce yazışmaların bütününün ve iletişimin hukuka uygun nedenini gösteren belgelerin değerlendirilmesi gerekir. Av. Ebubekir Kozan’a 0534 980 28 64 numarasından veya WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz.

TCK 123/A Madde Metni

Israrlı takip

Madde 123/A- (1) Israrlı bir şekilde; fiziken takip etmek ya da haberleşme ve iletişim araçlarını, bilişim sistemlerini veya üçüncü kişileri kullanarak temas kurmaya çalışmak suretiyle bir kimse üzerinde ciddi bir huzursuzluk oluşmasına ya da kendisinin veya yakınlarından birinin güvenliğinden endişe duymasına neden olan faile altı aydan iki yıla kadar hapis cezası verilir.

(2) Suçun;
a) Çocuğa ya da ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenmesi,
b) Mağdurun okulunu, iş yerini, konutunu değiştirmesine ya da okulunu veya işini bırakmasına neden olması,
c) Hakkında uzaklaştırma ya da konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama tedbirine karar verilen fail tarafından işlenmesi,
hâlinde faile bir yıldan üç yıla kadar hapis cezası verilir.

(3) Bu maddede düzenlenen suçun soruşturulması ve kovuşturulması şikâyete bağlıdır.

Madde, 7406 sayılı Kanunla 5237 sayılı Türk Ceza Kanunu’na eklenmiş ve 27 Mayıs 2022’de yürürlüğe girmiştir; o tarihten bu yana değişmemiştir. 2024–2026 yargı paketleri de bu maddeye dokunmamıştır. Aynı Kanun, ısrarlı takibi uzlaştırma kapsamı dışına çıkarmış ve mağdura baro aracılığıyla avukat görevlendirilmesini sağlamıştır.

TCK 123/A-1 Nedir?

TCK 123/A-1 suçun temel hâlidir: bir kişiyi ısrarla fiziken takip etmek ya da telefon, mesaj, sosyal medya, e-posta veya üçüncü kişiler aracılığıyla ısrarla temas kurmaya çalışmak ve bunun sonucunda mağdurda ciddi bir huzursuzluk ya da kendisi veya bir yakını için güvenlik endişesi oluşması. Ceza altı aydan iki yıla kadar hapistir. Kanunda seçimlik adli para cezası yoktur; bir yılı aşmayan hapis cezası ancak hâkimin takdiriyle adli para cezasına çevrilebilir.

TCK 123/A-2 Nedir?

TCK 123/A-2 cezayı bir yıldan üç yıla çıkaran üç nitelikli hâli sayar: suçun çocuğa ya da ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenmesi (a); takibin mağduru okulunu, iş yerini veya konutunu değiştirmek ya da okulunu veya işini bırakmak zorunda bırakması (b); failin hakkında uzaklaştırma ya da konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama tedbiri varken suçu işlemesi (c). Birden fazla nitelikli hâlin birlikte bulunması ceza aralığını değiştirmez; temel cezanın belirlenmesinde gözetilir.

TCK 123/A-3 Nedir?

TCK 123/A-3, suçun soruşturulmasının ve kovuşturulmasının mağdurun şikâyetine bağlı olduğunu düzenler. Fıkra “bu maddede düzenlenen suç” dediği için nitelikli hâller de şikâyete bağlıdır; cinsel tacizden farklı olarak resen soruşturulan bir hâl yoktur. Süre, vazgeçme ve uzlaştırma kuralları aşağıda ayrı başlıkta anlatılmıştır.

Madde gerekçesine göre ısrarlı takip, kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçunun (TCK 123) özel bir şeklidir. Gerekçe üç noktayı vurgular: failin “sırf huzur ve sükûnu bozma maksadıyla” hareket etmesi aranmaz, kasten hareket etmesi yeterlidir; ısrar için aynı hareketin tekrarlanması şart değildir, farklı hareketler farklı yer ve zamanlarda birleşerek ısrarı oluşturabilir; makul ölçüde kalan davranışlar suç değildir.

Hangi Davranışlar Israrlı Takip Sayılır?

Kanun iki seçimlik hareket sayar: fiziken takip etmek ve iletişim araçları, bilişim sistemleri veya üçüncü kişiler aracılığıyla temas kurmaya çalışmak. İkisinde de ortak şart ısrardır; ayrıca davranışın mağdurda ciddi huzursuzluk ya da güvenlik endişesi yaratmış olması gerekir.

Fiziken Takip Etmek

Mağduru sokakta, toplu taşımada veya araçla izlemek; evinin, okulunun ya da iş yerinin önünde beklemek; gittiği yerlerde sürekli “tesadüfen” belirmek; aracına not bırakmak fiziken takibin tipik örnekleridir. Fiziksel yakınlaşma zorunlu değildir; mağdurun fark edebileceği biçimde sürekli göz önünde olmak yeterli olabilir. Takip sırasında eve, bahçeye veya apartmana girilmişse ayrıca konut dokunulmazlığının ihlali suçu gündeme gelir.

Temas Kurmaya Çalışmak: Arama, Mesaj, Sosyal Medya ve Üçüncü Kişiler

Israrla aramak, SMS, WhatsApp veya e-posta göndermek; sosyal medyada mesaj, yorum ve beğeni yağmuruna tutmak; engellendikten sonra başka numaradan veya yeni açılan hesaptan yazmak; mağdurun arkadaşları, ailesi veya iş arkadaşları aracılığıyla ona ulaşmaya çalışmak temas kurma girişimidir. Temasın başarıya ulaşması gerekmez; cevapsız kalan aramalar ve okunmayan mesajlar da bu kapsamdadır. Gerekçede, failin mağdurla doğrudan iletişim kuramadığı durumlarda yakın çevresindeki kişileri kullanması da örnek olarak gösterilmiştir.

Halk dilinde “telefonla rahatsız etme”, “sürekli arayan numara”, “takip ve taciz” diye anlatılan davranışların büyük kısmı bu kapsamdadır. Sosyal medya profilini gizlice izlemek, günlük dildeki anlamıyla “stalk yapmak”, temas girişimi içermediği sürece tek başına suç değildir. Tek bir hediye veya çiçek göndermek de tek başına yetmez; ancak istenmediği bildirildiği hâlde ısrarla süren hediye ve kargo gönderimleri üçüncü kişiler veya kargo aracılığıyla temas kurma girişimi olarak diğer davranışlarla birlikte değerlendirilebilir.

Kaç Mesaj veya Arama Israrlı Takip Sayılır?

Kanun sayı vermez. Tek ve münferit kalan bir arama, mesaj veya karşılaşma ısrar sayılmaz; buna karşılık madde gerekçesine göre aynı hareketin tekrarı da şart değildir, farklı zamanlardaki farklı temas biçimleri birlikte ısrarı oluşturabilir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, benzer ısrar unsurunu taşıyan kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçunda kesin bir sayı belirlenemeyeceğini, hareketlerin bir kez gerçekleştirilmesinin maddi unsur için yeterli olmayacağını ve aramaların sayısı yanında sürelerinin ve saatlerinin de dikkate alınacağını belirtmiştir. Kurul, iki ayrı günde dört arama ve bir mesajın bulunduğu, karşı tarafın da aradığı bir olayda ısrarı kabul etmemiştir.

Uygulamada belirleyici olan şunlardır: mağdur istemediğini açıkça bildirdikten veya engelledikten sonra davranışın sürmesi, temasların kısa aralıklarla ya da farklı kanallardan yinelenmesi ve davranışın hukuka uygun bir amaca dayanmaması. Madde gerekçesine göre aynı hareketin tekrarı şart değildir; bir gün aramak, ertesi gün iş yerine gitmek, sonraki hafta arkadaşına mesaj attırmak birlikte ısrarı oluşturabilir. Makul ölçüde kalan, örneğin ortak bir işi çözmek için yapılmış birkaç arama ise suç değildir.

“Ciddi Huzursuzluk” veya “Güvenlik Endişesi” Nasıl Anlaşılır?

Israrlı takip bir zarar suçudur: davranışın mağdurda ciddi bir huzursuzluk ya da kendisinin veya bir yakınının güvenliğinden endişe duymasına yol açmış olması gerekir. Bu sonuç çoğunlukla mağdurun beyanı, tanık anlatımları ve mağdurun hayatındaki somut değişikliklerle ispatlanır: telefon numarasını değiştirmesi, sosyal medya hesaplarını kapatması, güzergâhını veya çıkış saatlerini değiştirmesi, eve yalnız gitmemesi, kamera taktırması, kolluğa başvurması veya tedbir kararı istemesi.

Psikolog veya psikiyatri raporu şart değildir; ancak uyku bozukluğu, kaygı bozukluğu gibi tanıları gösteren bir rapor dosyayı güçlendirir. Uygulamada, mağdurda ciddi huzursuzluk veya güvenlik endişesi oluşup oluşmadığı mağdura sorulup tespit edilmeden hüküm kurulması eksik inceleme sayılabilmektedir; bu nedenle mağdurun ifadesinde takibin hayatına etkisini somut olarak anlatması önemlidir. Savunma açısından da aynı nokta önemlidir: mağdurun gündelik hayatı değişmemişse ve iletişim karşılıklı sürmüşse netice tartışmalı hâle gelir.

Fail ve Mağdur Kim Olabilir?

Fail herkes olabilir: eş, eski eş, eski sevgili, reddedilen bir talip, komşu, iş arkadaşı, müşteri ya da mağdurun hiç tanımadığı bir kişi. Gerekçeye göre mağdur çoğunlukla daha önceden tanıdığı birinin takibine maruz kalır. Mağdur da herhangi bir gerçek kişi olabilir; kadın veya erkek ayrımı yoktur. Mağdurun çocuk olması ya da failin ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşi olması nitelikli hâldir. Kanundaki “yakınları” ifadesi tanımlanmamıştır; eş, çocuk, anne-baba, kardeş veya yakın arkadaş bu kapsamda değerlendirilebilir.

Suç kasten işlenir; özel bir amaç aranmaz. “Barışmak istiyordum”, “seviyorum”, “yalnızca konuşmak istedim” gibi savunmalar kastı ortadan kaldırmaz. Israrı oluşturan tekrarlar kural olarak tek bir suçtur; her mesaj için ayrı ceza verilmez. Uzun aralıklarla kesilip yeniden başlayan takipte zincirleme suç hükmünün (TCK 43) uygulanıp uygulanmayacağı dosyaya göre tartışılır. Dava açıldıktan sonra takip devam ederse yeni davranışlar ayrı bir suç oluşturur ve yeni şikâyet gerektirir.

Suç, mağdurda ciddi huzursuzluk veya güvenlik endişesi oluşmasıyla tamamlanır; bu sonuç doğmadan kalan ısrarlı davranışlarda teşebbüsün mümkün olup olmadığı doktrinde tartışmalıdır. Faile bilerek yardım eden, örneğin mağdurun adresini veya yeni numarasını bu amaçla veren ya da mesajlarını ileten üçüncü kişi, koşulları varsa suça iştirakten sorumlu tutulabilir. Israrlı takipte etkin pişmanlık düzenlemesi yoktur; takibi bırakmak cezayı kaldırmaz, ancak cezanın belirlenmesinde ve HAGB değerlendirmesinde gözetilebilir.

Israrlı Takip Suçunun Cezası Ne Kadar?

Israrlı takip suçunun cezası temel hâlde altı aydan iki yıla kadar, nitelikli hâllerde bir yıldan üç yıla kadar hapistir. Kanunda doğrudan adli para cezası öngörülmemiştir.

Mahkeme önce temel cezayı belirler; takdiri indirim (TCK 62) uygulandığında temel hâlde beş ay, nitelikli hâlde on ay gibi sonuç cezalar sık görülür. Aşağıdaki örnekler yalnızca aralığı göstermek içindir; sonuç hâkimin takdirine ve sanığın geçmişine bağlıdır.

Takip sırasında tehdit, hakaret veya yaralama da işlenmişse bu suçlardan ayrıca ceza verilir.

Nitelikli Hâller Ne Anlama Gelir?

Çocuğa karşı işlenme (2-a): On sekiz yaşını doldurmamış kişiye karşı işlenen takipte fail ile çocuk arasında akrabalık aranmaz. Ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenme (2-a): Mahkemece ayrılık kararı verilmiş eş ile boşanma kesinleşmiş eski eş kapsamdadır. Okul, iş yeri veya konut değişikliğine neden olma (2-b): Takip ile değişiklik arasında nedensellik bağı aranır; işten ayrılma yazısı, nakil belgesi, yeni kira sözleşmesi veya okul kaydı bu hâlin delilidir. Telefon numarasını değiştirmek veya hesap kapatmak bu bende girmez, ancak temel hâldeki ciddi huzursuzluğun göstergesidir. Tedbir kararına rağmen işlenme (2-c): Fail hakkında, çoğunlukla 6284 sayılı Kanun uyarınca verilen uzaklaştırma ya da konuta, okula veya iş yerine yaklaşmama tedbiri varken takibin sürmesidir.

Eski Sevgili, Nişanlı veya İmam Nikâhlı Eşe Karşı Takip Nitelikli Hâl mi?

Hayır. Kanun yalnızca “ayrılık kararı verilen veya boşandığı eş”i saymıştır; eski sevgili, nişanlı, resmî nikâh olmadan birlikte yaşanan kişi veya hâlâ evli olup boşanma davası süren eş bu bentte yer almaz. Ceza hukukunda kıyas yasak olduğundan bu kişilere karşı işlenen takip temel hâl olarak, altı aydan iki yıla kadar hapisle cezalandırılır. Boşanma davası sürerken genellikle 6284 tedbiri de bulunduğundan, bu dosyalarda nitelikli hâl çoğu zaman tedbir kararına aykırılık (2-c) üzerinden gündeme gelir. Doktrinde geçmiş duygusal ilişkinin nitelikli hâl sayılmamış olması eleştirilmektedir; ancak yürürlükteki metin budur.

Uzaklaştırma Kararına Rağmen Mesaj Atmak veya Gelmek Hangi Suçu Oluşturur?

Hakkında uzaklaştırma ya da yaklaşmama tedbiri bulunan kişi takibi sürdürürse iki ayrı sonuç doğar. Birincisi, aile mahkemesi tedbire aykırılık nedeniyle üç günden on güne kadar, her tekrarında on beş günden otuz güne kadar zorlama hapsine karar verir (6284 sayılı Kanun m. 13). İkincisi, ısrarlı takibin unsurları varsa suç nitelikli hâle dönüşür ve ceza bir yıldan üç yıla çıkar (TCK 123/A-2-c). Zorlama hapsi bir ceza değildir ve ceza davasından bağımsız olarak uygulanır.

İki ayrıntı önemlidir. Bent yalnızca uzaklaştırma ve yaklaşmama tedbirlerini saymaktadır; fail hakkında yalnızca “iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme” tedbiri varsa ve mesaj atmaya devam ediyorsa, lafza göre nitelikli hâl değil temel hâl ile zorlama hapsi birlikte gündeme gelir; bu nokta doktrinde tartışmalıdır ve henüz yerleşmiş bir Yargıtay uygulaması yoktur. Ayrıca failin tedbir kararını bilmesi gerekir; karar faile tebliğ veya tefhim edilmemişse nitelikli hâlin uygulanması tartışmalı olur. Bu yüzden tedbir kararının tebliğ belgesi şikâyet dosyasına eklenmelidir.

Israrlı Takip Suçu Şikâyete Tabi mi? Şikâyet Süresi Ne Kadar?

Evet. Israrlı takip suçunun hem temel hem nitelikli hâli şikâyete bağlıdır (TCK 123/A-3); savcılık şikâyet olmadan soruşturma yapamaz. Şikâyet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde Cumhuriyet başsavcılığına, polise veya jandarmaya yapılmalıdır (TCK 73). Süreklilik gösteren takipte süre kural olarak son davranıştan itibaren hesaplanır; ancak altı aydan eski davranışların da bütünün parçası olarak değerlendirilebilmesi için şikâyetin gecikmeden yapılması gerekir. Hakaret için getirilen iki yıllık üst sınır bu suça uygulanmaz.

Çocuk mağdurda şikâyeti veli veya vasi de yapabilir. Takip üçüncü kişiler aracılığıyla yürütülmüşse mağdur, hedef alınan kişidir. Kovuşturma başladıktan sonra da şikâyet mahkemeye bildirilebilir.

Şikâyetten Vazgeçilirse Ne Olur?

Şikâyetten vazgeçme soruşturma aşamasında kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesine, kovuşturma aşamasında davanın düşmesine yol açar; sanık vazgeçmeyi kabul etmezse yargılama sürer (TCK 73/4-6). Hüküm kesinleştikten sonra vazgeçme cezanın infazını durdurmaz. Vazgeçme yalnızca o tarihe kadarki davranışları kapsar; takip yeniden başlarsa yeni şikâyet yapılabilir. Vazgeçmeden önce 6284 tedbirinin ve tazminat talebinin durumu düşünülmelidir.

Israrlı Takipte Uzlaştırma ve Önödeme Var mı?

Hayır. Israrlı takip suçu şikâyete bağlı olmasına rağmen uzlaştırma kapsamı dışındadır; CMK 253/3, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve hakaretle birlikte ısrarlı takibi de açıkça saymaktadır. Önödeme de uygulanmaz; suç TCK 75’teki özel listede yer almaz ve hapis cezasının üst sınırı altı ayı aşar. Bu nedenle tarafların anlaşması davayı kendiliğinden sona erdirmez; dosya ancak şikâyetten vazgeçmeyle kapanabilir. Uzlaştırmanın genel kuralları için uzlaştırma nedir rehberimize bakabilirsiniz.

Aynı mağdura karşı ısrarlı takiple birlikte tehdit gibi normalde uzlaştırmaya tabi bir suç işlenmişse, CMK 253/3 gereği o suç için de uzlaştırma yapılmaz. Israrlı takip şikâyetten vazgeçme ile düşerse kalan suç için uzlaştırma işletilmelidir; Yargıtay 6. Ceza Dairesi, bu kural gözetilmeden kurulan bir tehdit hükmünü kanun yararına bozmuştur. Birlikte işlenen hakaret ise önödeme kapsamındadır.

Israrlı Takibe Uğrayan Kişi Ne Yapmalı? Nasıl Şikâyet Edilir?

Israrlı takip mağdurunun önünde iki paralel yol vardır: ceza şikâyeti ve 6284 sayılı Kanun kapsamında tedbir kararı. İkisi birbirinin yerine geçmez; tedbir kararı günler içinde koruma sağlar, ceza soruşturması ise faili yargılar. Her ikisi için de delil toplama ilk adımdır.

• İletişim istemediğinizi tek bir net mesajla bildirin, sonra engelleyin. Bu mesaj ısrarın ve kastın en güçlü delilidir; tartışmaya girmeyin, cevap yazmayın.
• Hiçbir kaydı silmeyin. Mesajları, arama kayıtlarını, sesli mesajları, e-postaları ve sosyal medya bildirimlerini tarih, saat ve gönderen bilgisi görünecek biçimde saklayın; asıl cihazı koruyun. WhatsApp yazışmalarının delil değeri hakkında ayrı bir yazımız bulunmaktadır.
• Kronoloji tutun. Her olayın tarihini, saatini, yerini, davranışı, tanıkları ve sizde yarattığı etkiyi (uykusuzluk, güzergâh değişikliği, işe gidememe) not edin; şikâyet dilekçesinin omurgası budur.
• Kamera ve arama kayıtlarını hemen isteyin. Site, iş yeri ve belediye kamera kayıtları kısa sürede silinir; savcılıktan tespit talep edin. Kendi operatörünüzden arama dökümünüzü alın; failin kayıtlarını savcılık ister.
• Tanıkları belirleyin. Komşular, iş arkadaşları ve fail tarafından aracı olarak kullanılan kişiler tanıktır.
• Acil durumda 112’yi arayın. Kadınlar için Emniyet Genel Müdürlüğünün KADES uygulaması tek tuşla konum bildirir; Alo 183 sosyal destek hattı ve Şiddet Önleme ve İzleme Merkezleri (ŞÖNİM) yedi gün yirmi dört saat hizmet verir.
• Tedbir kararı isteyin ve şikâyette bulunun. Aşağıda ayrıntıları verilen 6284 tedbiri ile savcılığa veya kolluğa şikâyet aynı gün yapılabilir.
• Psikolojik destek alın. Tedavi kayıtları, takibin sizde yarattığı ciddi huzursuzluğun delili olur.

Eski Sevgili veya Eski Eş Sürekli Mesaj Atıyorsa Ne Yapmalı?

En sık karşılaşılan senaryo budur. Önce iletişim istemediğinizi tek bir mesajla açıkça bildirin ve engelleyin; tartışmaya girmeyin. Engellendikten sonra başka numaradan, yeni hesaptan veya ortak tanıdıklar üzerinden gelen her temas ısrarın delilidir; bunların hepsini tarih ve saatiyle saklayın. Ardından savcılığa veya kolluğa şikâyette bulunun ve aynı gün aile mahkemesinden yaklaşmama ile iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme tedbiri isteyin. Eski sevgiliye karşı takip nitelikli hâl değildir ve temel hâlden cezalandırılır; boşanılan eşe karşı takipte ise ceza bir yıldan başlar. Ortak çocuk varsa iletişimin çocukla sınırlı ve belirli bir düzen içinde yürütülmesini tedbir kararında istemek, hem sizi korur hem de karşı tarafın “çocuk için aradım” savunmasını daraltır.

Israrlı Takip Suçu Nasıl İspatlanır?

Israrlı takip çoğunlukla dijital izlerle ispatlanır. Başlıca deliller şunlardır: operatörden alınan arama ve mesaj dökümleri (HTS kayıtları savcılıkça istenir), tarih ve gönderen bilgisi görünen ekran görüntüleri ile asıl cihaz, sosyal medya bildirimleri ve sahte hesaplara ilişkin platform kayıtları, ev, iş yeri, site ve belediye kamera görüntüleri, failin kullandığı aracı ve bekleme yerlerini gösteren fotoğraflar, tanık anlatımları, 6284 dosyasındaki kolluk tutanakları ve tedbir ihlali tespitleri, varsa psikolojik tedavi kayıtları. Mağdurun “beni rahat bırak” mesajı ve engelleme işlemi ısrarı, güzergâh veya numara değişikliği gibi somut adımlar ise ciddi huzursuzluğu gösterir. Sahte hesap kullanılmışsa hesabın kime ait olduğunun tespiti için savcılıktan IP ve abone bilgisi istenmesi talep edilmelidir.

Şikâyet Dilekçesinde Neler Bulunmalı?

Dilekçe kısa ve tarih sıralı olmalı; şu başlıkları içermelidir:

• Tarafların kimlik ve iletişim bilgileri; mağdurun adresinin gizli tutulması talebi,
• Olayların tarih sırasıyla anlatımı: arama, mesaj, bekleme, üçüncü kişiler aracılığıyla ulaşma gibi davranış türleri,
• Mağdurun verdiği tepkiler (uyarı mesajı, engelleme) ve takibin hayatına etkisi,
• Varsa nitelikli hâle ilişkin olgular: boşanma veya ayrılık kararı, tedbir kararı ve tebliğ tarihi, okul, iş veya konut değişikliği belgeleri,
• Eldeki deliller ve toplanması istenen deliller: arama kayıtları, kamera görüntüleri, tanıklar, IP ve abone bilgisi,
• Talepler: ısrarlı takip ve varsa tehdit, hakaret veya özel hayatın gizliliğini ihlal yönünden soruşturma, 6284 tedbiri, baro aracılığıyla avukat görevlendirilmesi, şikâyetçi olarak davaya katılma.

Mağdura Baro Tarafından Ücretsiz Avukat Atanır mı?

Evet. 7406 sayılı Kanun, ısrarlı takip suçunun mağdurunu CMK 234 ve 239 kapsamına almıştır. Vekili bulunmayan mağdur, soruşturma ve kovuşturma aşamasında baro tarafından ücretsiz avukat görevlendirilmesini isteyebilir; davaya katıldığında da aynı hak devam eder. Mağdur on sekiz yaşını doldurmamışsa istem aranmaksızın vekil görevlendirilir. Bu hak, cinsel saldırı ve çocukların cinsel istismarı mağdurlarına tanınan hakla aynıdır.

Mağdurun Mesajlara Cevap Vermesi Suçu Ortadan Kaldırır mı?

Kendiliğinden kaldırmaz; ancak dosyayı zorlaştırır. Karşılıklı ve istekli bir yazışma sürüyorsa ısrar ve ciddi huzursuzluk ispatı güçleşir; bu, savunmanın en sık kullandığı argümandır. Buna karşılık mağdurun “beni rahat bırak”, “artık yazma” biçimindeki cevapları karşılıklı iletişim değil, ret beyanıdır ve ısrarın göstergesidir. Bir dönem arkadaş olarak görüşülmüş olması da mağdurun iletişimi kestiğini açıkça bildirmesinden sonraki temasları hukuka uygun hâle getirmez. Bu nedenle mağdura önerilen yol net ret, engelleme ve kayıttır.

6284 Sayılı Kanun Kapsamında Tedbir Kararı Nasıl Alınır?

6284 sayılı Ailenin Korunması ve Kadına Karşı Şiddetin Önlenmesine Dair Kanun, “tek taraflı ısrarlı takip mağduru olan kişileri” açıkça koruma kapsamına alır (m. 1); aile bağı veya kadın olma şartı yoktur, erkek mağdurlar ve tanımadığı bir kişi tarafından takip edilenler de başvurabilir. Anayasa Mahkemesi de, aile bağı bulunmayan kişilerden gelen tehdit nedeniyle verilmiş bir tedbirin itiraz üzerine “aile içi şiddet veya ısrarlı takip kapsamında değil” gerekçesiyle kaldırılmasını, kişinin maddi ve manevi varlığını koruma hakkının ihlali saymıştır.

Tedbir kararı aile mahkemesi hâkiminden istenir; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde bazı önleyici tedbirlere kolluk amiri de karar verebilir ve karar hâkimin onayına sunulur. Başvuru en kolay ulaşılabilen yer mahkemesine, kolluğa veya kaymakamlığa yapılabilir; harç ödenmez, koruyucu tedbir kararı için şiddetin uygulandığına dair delil veya belge aranmaz ve önleyici tedbir kararı geciktirilmeksizin verilir. Kanunda karar için kesin bir süre yoktur; uygulamada karar çoğu zaman başvuru günü veya izleyen günlerde verilir, ancak bu adliyeye ve dosyaya göre değişir. Karar ilk seferinde en çok altı ay için verilir; tehlike sürüyorsa uzatılır, değiştirilir veya kaldırılır. Karar her iki tarafa tefhim veya tebliğ edilir; fail kararı bu yolla öğrenir, aykırılık hâlinde zorlama hapsi uygulanacağı kendisine ihtar edilir, mağdurun gizli tutulan adresi karara yazılmaz. Karara tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir; itiraz mercii bir hafta içinde karar verir ve itiraz tedbirin uygulanmasını durdurmaz.

Hangi Tedbirler İstenebilir?

• Şiddet tehdidi, hakaret, aşağılama veya küçük düşürme içeren söz ve davranışlarda bulunmama,
• Müşterek konuttan uzaklaştırma ve konutun korunan kişiye tahsisi,
• Korunan kişiye, konutuna, okuluna ve iş yerine yaklaşmama,
• Gerekli görülürse korunan kişinin yakınlarına, tanıklara ve çocuklara yaklaşmama,
• İletişim araçlarıyla veya başka yollarla rahatsız etmeme,
• Korunan kişinin eşyalarına zarar vermeme,
• Silahların kolluğa teslimi,
• Çocuklarla kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde yapılması, sınırlandırılması veya kaldırılması.

Hâkim ayrıca tedbirin teknik araç ve yöntemlerle izlenmesine karar verebilir; uygulamada bu, elektronik kelepçe olarak bilinir. Koruyucu tedbirler arasında barınma, geçici koruma, iş yeri değişikliği ve gerekirse kimlik değişikliği de bulunur.

Tedbire Aykırılıkta Zorlama Hapsi

Tedbir kararına aykırı davranan kişi, fiili ayrıca suç oluştursa bile, aile mahkemesi kararıyla üç günden on güne kadar zorlama hapsine alınır; her tekrarında süre on beş günden otuz güne çıkar ve toplam süre altı ayı geçemez (6284 sayılı Kanun m. 13). Zorlama hapsi bir mahkûmiyet değildir, adli sicile işlenmez ve ısrarlı takipten verilecek cezayı etkilemez; ceza davasındaki nitelikli hâl yukarıda anlatılmıştır.

Israrlı Takip Davası Nasıl İlerler?

Israrlı takip davası şikâyet, savcılık soruşturması, iddianame ve asliye ceza mahkemesinde yargılama aşamalarından geçer; temel hâlde dosya çoğunlukla duruşmasız basit yargılama usulüyle sonuçlanır ve sanık tutuklanamaz.

Şikâyet üzerine savcılık mağdurun ve şüphelinin ifadesini alır; arama kayıtlarını, mesajları, kamera görüntülerini ve tanık beyanlarını toplar. Yeterli şüphe varsa iddianame düzenlenir ve dava asliye ceza mahkemesinde görülür; yeterli şüphe yoksa kovuşturmaya yer olmadığına karar verilir ve mağdur bu karara iki hafta içinde itiraz edebilir. Ceza davasının genel işleyişi ayrı bir yazımızda anlatılmıştır.

Israrlı Takipten Tutuklama Olur mu?

Temel hâlde hayır. Hapis cezasının üst sınırı iki yılı aşmayan suçlarda tutuklama yasaktır (CMK 100/4); ısrarlı takibin temel hâlinde üst sınır tam iki yıl olduğundan şüpheli tutuklanamaz. Bunun yerine adli kontrol uygulanabilir: konutu terk etmeme, belirlenen yerlere gitmeme, imza yükümlülüğü gibi. Nitelikli hâllerde üst sınır üç yıl olduğundan tutuklama mümkündür; ancak ısrarlı takip katalog suçlardan olmadığı için kaçma veya delil karartma şüphesi gibi genel koşullar ayrıca aranır. Takiple birlikte kadına karşı kasten yaralama veya cinsel saldırının nitelikli hâli gibi bir katalog suç varsa değerlendirme değişir. Ayrıntılar için tutuklama kararı yazımız incelenebilir.

Basit Yargılama ve Kamu Davasının Açılmasının Ertelenmesi

Temel hâlde üst sınır iki yıl olduğundan mahkeme basit yargılama usulünü uygulayabilir; bu usulde duruşma yapılmadan dosya üzerinden karar verilir ve mahkûmiyet hâlinde ceza dörtte bir oranında indirilir (CMK 251). Nitelikli hâllerde üst sınır üç yıl olduğundan bu usul uygulanmaz. Suç uzlaştırma ve önödeme kapsamında olmadığı ve üst sınırı üç yılı aşmadığı için, koşulları varsa savcı kamu davasının açılmasını erteleyebilir (CMK 171/2): şüphelinin daha önce kasıtlı bir suçtan hapis cezası almamış olması, ertelemenin onu suç işlemekten caydıracağı kanaati, ertelemenin şüpheli ve toplum için daha yararlı olması ve mağdurun zararının giderilmesi gerekir. Uygulamada mağdurun korunma ihtiyacı nedeniyle bu yol seyrek kullanılır. Seri muhakeme usulü ise ısrarlı takipte uygulanmaz; suç CMK 250’deki listede yer almaz.

Israrlı Takip Davası Ne Kadar Sürer?

Kesin bir süre verilemez; aşağıdaki süreler uygulama gözlemidir, hukuki bir güvence değildir ve adliyenin iş yüküne, delillerin toplanma hızına ve usule göre değişir. İstanbul’da soruşturma aşaması, arama kayıtları ve kamera görüntülerinin gelmesine bağlı olarak çoğu zaman birkaç ay sürer. Basit yargılama usulünde mahkeme dosya üzerinden karar verdiği için kovuşturma kısa tutulabilir; duruşmalı yargılamada tanık dinlenmesi ve eksik delillerin tamamlanması nedeniyle karar çoğunlukla birkaç celse sonra, bir yıla yaklaşan sürede verilir. İstinaf incelemesi de aylar alabilir. 6284 tedbir kararı ise bu süreçten bağımsız olarak günler içinde alınabildiği için mağdurun korunması ceza davasının sonucunu beklemez.

HAGB, Erteleme ve Adli Para Cezasına Çevirme Mümkün mü?

Sonuç ceza iki yıl veya altındaysa hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve erteleme, bir yıl veya altındaysa adli para cezasına çevirme mümkündür. Temel hâlde sonuç ceza hiçbir zaman iki yılı aşmayacağından HAGB her dosyada tartışılır; bunun için sanığın daha önce kasıtlı bir suçtan mahkûm olmamış olması, yeniden suç işlemeyeceği kanaati ve belgeli bir maddi zarar varsa bunun tamamen giderilmesi gerekir (zarar hemen giderilemiyorsa denetim süresi içinde aylık taksitlerle ödenmesi koşuluyla da HAGB verilebilir). Israrlı takipte çoğu zaman somut bir maddi zarar bulunmadığından bu şart engel oluşturmaz. HAGB kararına karşı istinaf yolu açıktır; denetim süresi beş yıldır.

Nitelikli hâlde de sonuç ceza iki yılı aşmıyorsa HAGB ve erteleme, bir yılı aşmıyorsa adli para cezasına çevirme mümkündür; alt sınır bir yıl olduğundan bu seçenekler çoğu dosyada açıktır, ancak tedbire aykırılık gibi hâllerde mahkemeler alt sınırdan uzaklaşabilir. Çevirmede bir gün karşılığı 100 ile 500 TL arasında belirlenir; örneğin beş aylık cezada tutar 15.000 TL ile 75.000 TL arasında değişir. Ayrıntılar için adli para cezası yazımız incelenebilir. HAGB verilen ceza ayrıca ertelenemez ve çevrilemez.

Israrlı Takipten Ceza Alan Cezaevine Girer mi?

Kesinleşen ısrarlı takip cezalarının büyük kısmı HAGB, erteleme veya adli para cezasına çevirme ile sonuçlandığından cezaevi istisnadır; sabıkası olan veya tedbire aykırılığı bulunan sanıklarda infaz gündeme gelir. İnfazda genel kurallar uygulanır: koşullu salıverilme cezanın yarısında, denetimli serbestlik koşullu salıverilmeye bir yıl kala mümkündür. 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenen suçlarda hükümlünün koşullu salıverilmeye kadarki sürenin en az onda birini ve her hâlde en az beş gün kurumda geçirmesi gerekir. Yalnızca bir ön hesap örneği vermek gerekirse, bu tarihten sonra işlenen bir suçtan kesinleşen ve ertelenmeyen altı aylık hapis cezasında koşullu salıverilme süresi üç aydır; hükümlü yaklaşık dokuz gün kurumda kaldıktan sonra denetimli serbestlikten yararlanabilir. Kesin süre suç tarihine, mahsuba ve başka cezalara göre değişir.

Görevli Mahkeme, İstinaf ve Yargıtay Yolu

Israrlı takip davası asliye ceza mahkemesinde görülür; gerekçeli kararın tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinafa gidilebilir. Süreklilik gösteren takipte yetkili mahkeme kural olarak son davranışın gerçekleştiği yer mahkemesidir. Temel hâlde üst sınır iki yıl olduğundan bölge adliye mahkemesinin her türlü kararı kesindir; Yargıtay’a temyiz yolu kapalıdır (CMK 286/2-d). Nitelikli hâlde de istinaf başvurusunun esastan reddi ve ilk derece cezasını artırmayan bölge adliye mahkemesi kararları kesindir (CMK 286/2-a, b); temyiz yolu kural olarak bölge adliye mahkemesinin cezayı artırdığı hâllerde açılır. Bu nedenle ısrarlı takibe ilişkin Yargıtay kararlarının önemli bir kısmı kanun yararına bozma yoluyla verilmiştir.

Zamanaşımı, Adli Sicil ve Tazminat

Dava zamanaşımı her iki fıkrada sekiz yıldır (TCK 66/1-e); savcı huzurunda ifade, iddianame veya mahkûmiyet gibi işlemler süreyi keser ve süre en fazla on iki yıla uzar (TCK 67/4). Süre, süreklilik gösteren takipte son davranıştan itibaren işler. Kesinleşmiş mahkûmiyet, adli para cezasına çevrilmiş olsa da adli sicile işlenir; HAGB kararı sicile değil yalnız hâkim ve savcıların görebildiği ayrı bir sisteme kaydedilir; takipsizlik ve düşme kararları sicile işlenmez. Mağdur ayrıca kişilik haklarının ihlali nedeniyle hukuk mahkemesinde manevi tazminat isteyebilir; tazminat davası ceza davasından bağımsız yürür.

Israrlı Takip Suçunda Savunma: Beraat Hangi Hâllerde Mümkün?

Hakkında ısrarlı takip şikâyeti bulunan kişi için ilk kural, soruşturma sırasında mağdurla hiçbir biçimde temas kurmamaktır; “özür dilemek” veya “konuşup çözmek” için yapılan tek bir arama bile yeni bir davranış ve varsa tedbir ihlali sayılır. İfadeye çağrıldıysanız önce dosyadaki mesaj ve arama kayıtlarının bütününü değerlendirmek gerekir.

Savunmada somut olaya göre şu noktalar öne çıkar:

• Israr yok: Hareketlerin sayısı, aralığı ve süresi ısrar düzeyine ulaşmamıştır; davranış makul ölçüde kalmıştır.
• Netice yok: Mağdurun günlük hayatı değişmemiş, iletişim karşılıklı sürmüş, şikâyet geç yapılmıştır; ciddi huzursuzluk mağdurdan sorulup tespit edilmemiştir.
• Karşılıklı iletişim: Arama kayıtları ve yazışmaların bütünü mağdurun da temas başlattığını göstermektedir.
• Hukuka uygun amaç: Ortak çocuk, ortak borç veya eşya, iş ilişkisi ya da alacak nedeniyle zorunlu ve makul sıklıkta iletişim kurulmuştur.
• Yürürlük: Davranışlar 27 Mayıs 2022’den önce kalmıştır; o tarihten önceki fiillere bu madde uygulanamaz.
• Şikâyet süresi: Son davranıştan itibaren altı ay geçtikten sonra şikâyet edilmiştir.
• Kimlik ve hesap aidiyeti: Sahte hesabın veya numaranın sanığa ait olduğu ispatlanamamıştır; şüpheden sanık yararlanır.
• Nitelikli hâl itirazları: Tedbir kararı tebliğ edilmemiştir; mağdur boşanılan eş değil eski sevgilidir; okul veya iş değişikliğinin başka bir nedeni vardır.
• Suç vasfı: Fiil ısrarlı takibin değil kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçunun unsurlarını taşımaktadır; bu durumda uzlaştırma gündeme gelir.

Çocuk Nedeniyle Eski Eşle Zorunlu İletişim Israrlı Takip Sayılır mı?

Velayet, kişisel ilişki, okul veya sağlık gibi konularda ortak çocukla ilgili makul sıklıkta ve içerikte kurulan iletişim hukuka uygun bir amaca dayanır ve tek başına ısrarlı takip değildir. Ancak çocuk bahanesiyle gece yarısı aramalar, ilişkiye dönmeye zorlayan mesajlar veya eski eşin iş yerine gitmek bu kapsamın dışına çıkar. Ölçüt, iletişimin çocukla sınırlı kalıp kalmadığı ve mağdurun açıkça sınır koymasından sonra sürüp sürmediğidir. Aile mahkemesi gerekirse çocukla kişisel ilişkinin refakatçi eşliğinde veya belirli bir düzen içinde yürütülmesine karar verebilir; bu düzen hem mağduru korur hem de şüpheliyi yeni suçlamalardan uzak tutar.

27 Mayıs 2022’den Önceki Fiiller

Israrlı takip suçu 27 Mayıs 2022’de yürürlüğe girmiştir; suçta ve cezada kanunilik ilkesi gereği bu tarihten önce tamamlanan davranışlara uygulanamaz (TCK 7/1). Bu tarihten önceki davranışlar, koşulları varsa kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu ya da tehdit, hakaret, cinsel taciz veya konut dokunulmazlığının ihlali gibi başka suçlar yönünden değerlendirilir. Yargıtay 12. Ceza Dairesi, bu tarihten önceki eylemler nedeniyle kurulan ve kesinleşen bir ısrarlı takip mahkûmiyetini bu gerekçeyle kanun yararına bozmuş ve eylemin TCK 123 yönünden değerlendirilmesini istemiştir; bu, o suçtan mahkûmiyet anlamına gelmez. Takip bu tarihten önce başlayıp sonrasında da sürmüşse, 27 Mayıs 2022’den sonraki davranışlar tek başına ısrarı oluşturuyorsa ısrarlı takip uygulanabilir; önceki davranışlar bağlamı gösteren delil olarak değerlendirilir.

Israrlı Takip ile Benzer Suçların Farkı

Kişilerin Huzur ve Sükûnunu Bozma (TCK 123) ile Farkı

İki suç aynı davranış alanını paylaşır; gerekçe ısrarlı takibi TCK 123’ün özel bir şekli olarak tanımlar. Farklar şunlardır: TCK 123 failin sırf huzur ve sükûnu bozma amacıyla hareket etmesini arar, ısrarlı takipte özel amaç aranmaz; TCK 123 bir tehlike suçudur, ısrarlı takipte mağdurda ciddi huzursuzluk ya da güvenlik endişesi oluşması gerekir; TCK 123 uzlaştırmaya tabidir, ısrarlı takip değildir; cezalar farklıdır. Bir davranış iki maddeye birden uyuyorsa özel hüküm olan ısrarlı takip uygulanır. Israrlı takibin unsurları oluşmadığında davranışın TCK 123 kapsamında suç oluşturup oluşturmadığı ayrıca incelenmelidir; Yargıtay 12. Ceza Dairesi, incelediği bir olayda bu değerlendirme yapılmadan verilen beraat kararını bozmuştur. Bu, TCK 123’ten mahkûmiyet anlamına gelmez; her iki suçun da unsurları oluşmazsa beraat kararı verilir.

Cinsel Taciz (TCK 105) ile Farkı

Cinsel taciz, davranışın cinsel amaç taşımasını gerektirir; bu, sözlerin içeriği, davranışın biçimi ve olayın bütünü üzerinden değerlendirilir. Cinsel amaç taşımayan takip, korna çalma veya tanışma teklifi kural olarak cinsel taciz oluşturmaz; Yargıtay 9. Ceza Dairesi, 2022 öncesine ait böyle bir olayda cinsel taciz suçunun oluşmadığını kabul ederek eylemin TCK 123 yönünden değerlendirilmesini istemiştir. Bu sonuç o olaya özgüdür; sözlerin içeriği veya fiziksel temas cinsel amacı gösteriyorsa cinsel taciz ya da sarkıntılık gündeme gelir. 27 Mayıs 2022’den sonraki olaylarda cinsel amaç yoksa ve mağdurda ciddi huzursuzluk oluşmuşsa ısrarlı takip, cinsel amaç varsa cinsel taciz uygulanır; iki suçun birlikte oluştuğu dosyalarda içtima kuralları ayrıca değerlendirilir. Cinsel tacizin elektronik haberleşme araçlarıyla işlenmesi cezayı yarı oranında artıran bir hâl, mağdurun işini bırakmak ya da okulundan veya ailesinden ayrılmak zorunda kalması ise cezanın bir yıldan az olamayacağı bir hâldir.

Konum Takip Uygulaması, Casus Yazılım ve Telefon Takibi Hangi Suç?

Mağdurun telefonuna gizlice konum takip uygulaması veya casus yazılım yüklemek, mesajlarını okumak ya da aramalarını dinlemek “fiziken takip” değildir; bu davranışlar haberleşmenin gizliliğini ihlal (TCK 132), özel hayatın gizliliğini ihlal (TCK 134) ve kişisel verileri ele geçirme (TCK 136) suçları kapsamında değerlendirilir. Eşler arasında da özel hayat alanı vardır; eşinin telefonuna casus program yükleyen kişi bu suçlardan sorumlu olur. Elde edilen bilgilerle mağdurun yanında belirmek veya ona ulaşmaya çalışmak ise ısrarlı takibi ayrıca oluşturur. Mağdurun kendi konuşmasını kaydetmesi ile başkasının konuşmasını dinlemesi arasındaki fark için konuşmaların dinlenmesi ve kayda alınması suçu yazımız incelenebilir.

Israrlı Takip Suçu Yargıtay Kararları

Aşağıdaki kararlar, ısrarlı takip dosyalarına bakan Yargıtay 12. Ceza Dairesinin ve diğer dairelerin suçun unsurları, yürürlüğü, uzlaştırma ilişkisi ve benzer suçlardan ayrımı konusundaki kararlarıdır. Ceza Genel Kurulunun ısrar ölçütüne ilişkin kararı kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçuna ilişkindir; ısrarlı takibe özgü bir Ceza Genel Kurulu kararı henüz bulunmadığından, doktrinde ısrar unsurunun yorumunda bu ölçütlere başvurulmaktadır.

Israrlı Takibin Unsurları Oluşmasa Bile Fiil TCK 123 Yönünden Değerlendirilmelidir

Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 07.01.2025 tarihli, 2023/5745 Esas ve 2025/181 Karar sayılı kararında, bir çocuğu yaklaşık üç yüz metre takip eden ve çocuk cevap vermediği hâlde soru sormaya devam eden sanık hakkında bölge adliye mahkemesince verilen beraat kararı incelenmiştir.

Daire, ısrarlı takip suçunun unsurları oluşmasa bile eylemin kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu (TCK 123/1) yönünden değerlendirilmesi gerektiğini belirterek beraat kararını oybirliğiyle bozmuştur. Karar, ısrarlı takip ile TCK 123 arasındaki genel-özel norm ilişkisini gösterir; TCK 123’ten mahkûmiyet anlamına gelmez, yalnızca bu yönden değerlendirme yapılmasını gerektirir.

Israrlı Takip Suçu Düşerse Kalan Tehdit İçin Uzlaştırma Yapılmalıdır

Yargıtay 6. Ceza Dairesinin 15.04.2025 tarihli, 2025/360 Esas ve 2025/4024 Karar sayılı kararında, ısrarlı takip suçundan şikâyetten vazgeçme nedeniyle düşme kararı verilmesine rağmen bu suçun basit tehdit bakımından uzlaştırmaya engel kabul edildiği bir dosya incelenmiştir.

Daire, uzlaştırma yapılmamasını isabetsiz bulmuş ve kanun yararına bozma istemini kabul ederek hükmü oybirliğiyle bozmuştur. Karar, uzlaştırmaya engel olan suç dosyadan çıktığında kalan tehdit suçu için uzlaştırmanın işletilmesi gerektiğini göstermektedir.

Yürürlükten Önceki Eylemler Nedeniyle Kesinleşen Israrlı Takip Mahkûmiyeti Kanun Yararına Bozuldu

Yargıtay 12. Ceza Dairesinin 11.09.2024 tarihli, 2024/167 Esas ve 2024/4106 Karar sayılı kararında, 9 Aralık 2021 tarihli ve eski sevgiliye yönelik eylemler nedeniyle ısrarlı takip suçundan kurulan ve kesinleşen mahkûmiyet hükmü incelenmiştir.

Daire, suç tarihinde yürürlükte olmayan maddenin uygulanmasının TCK 7/1’e aykırı olduğunu belirterek kanun yararına bozma istemini kabul etmiş ve mahkûmiyet hükmünü oybirliğiyle bozmuştur; yeniden değerlendirmede eylemin kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu kapsamında olup olmadığı incelenecektir, karar bu suçtan mahkûmiyet sonucunu kendiliğinden doğurmaz. Temel hâlde Yargıtay yolu kapalı olduğundan kesinleşen hatalı hükümler bu yolla düzeltilmektedir.

Araçla Takip ve Tanışma Teklifi Bu Olayda Cinsel Taciz Değil Rahatsız Etme Sayıldı

Yargıtay 9. Ceza Dairesinin 06.02.2023 tarihli, 2021/15311 Esas ve 2023/447 Karar sayılı kararında, yolda yürüyen çocuğu araçla yavaşça takip eden, “Tanışabilir miyiz, seni nereye gideceksen oraya kadar götüreyim” dedikten sonra reddedilmesine rağmen takibi sürdürüp üç kez yanından korna çalarak geçen sanığın cinsel tacizden mahkûmiyeti incelenmiştir.

Daire, somut olayda cinsel taciz suçunun oluşmadığını kabul etmiş ve eylemin kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu yönünden değerlendirilmesi gerektiğini belirterek hükmü oybirliğiyle bozmuştur; bu, TCK 123’ten mahkûmiyet değil, o yönde değerlendirme yapılmasını gerektiren bir bozmadır. Karar olayın özelliklerine bağlıdır; cinsel amaç her dosyada ayrıca değerlendirilir. Olay 2022 öncesine aittir; benzer bir takip 27 Mayıs 2022’den sonra işlenmiş ve mağdurda ciddi huzursuzluk yaratmışsa özel hüküm olan ısrarlı takip değerlendirilir.

Israr İçin Kesin Bir Sayı Yoktur; Hareketlerin Bir Kez Yapılması Yetmez

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 13.02.2018 tarihli, 2014/821 Esas ve 2018/45 Karar sayılı kararında, sanığın iki ayrı günde katılanı dört kez arayıp bir mesaj gönderdiği, katılanın da sanığı bir kez arayıp iki mesaj gönderdiği bir olayda kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçunun oluşup oluşmadığı incelenmiştir.

Kurul, ısrar için kesin bir sayı belirlenemeyeceğini, aramaların sayısı yanında sürelerinin ve yapıldıkları saatlerin de dikkate alınacağını ve bu hareketlerin bir kez gerçekleştirilmesinin maddi unsurun oluşması için yeterli olmayacağını belirtmiş; olayda ısrarla arandığına dair delil bulunmadığından suçun unsurlarının oluşmadığını kabul etmiştir. Karar TCK 123’e ilişkindir; ısrarlı takipteki ısrar unsurunun yorumunda da doktrinde bu ölçütlere başvurulmaktadır.

İstanbul’da Israrlı Takip Davası İçin Ceza Avukatı

Israrlı takip dosyalarında sonuç çoğu zaman birkaç mesajın ve arama kaydının nasıl okunduğuna bağlıdır: ısrar var mı, mağdurda ciddi huzursuzluk oluşmuş mu, iletişim karşılıklı mı, nitelikli hâl ispatlanmış mı, şikâyet süresinde mi. Mağdur bakımından delillerin ilk günlerde korunması, 6284 tedbirinin doğru içerikle alınması, şikâyetin ısrarlı takip ve birlikte işlenen suçları kapsayacak biçimde yapılması ve davaya katılma önemlidir. Şüpheli veya sanık bakımından ise yazışmaların bütününün dosyaya girmesi, hukuka uygun amacın belgelenmesi, suç vasfının ve nitelikli hâl iddialarının tartışılması, basit yargılama, HAGB ve erteleme seçeneklerinin değerlendirilmesi gerekir.

Avukat Ebubekir Kozan, Kartal’daki İstanbul Anadolu Adliyesi ve İstanbul’daki diğer adliyelerde ısrarlı takip, tehdit ve kişilerin huzur ve sükûnunu bozma dosyalarında mağdur vekilliği ve sanık müdafiliği yapmaktadır. Büro Maltepe Cevizli’de bulunmaktadır; İstanbul ceza avukatı sayfasından çalışma alanları hakkında bilgi alabilirsiniz.

Israrlı takip nedeniyle şikâyetçi olmayı düşünüyor ya da hakkınızda şikâyet varsa dosyanızın değerlendirilmesi için Av. Ebubekir Kozan’a 0534 980 28 64 numarasından veya WhatsApp üzerinden ulaşabilirsiniz. Tedbir ihlali veya yeni bir takip olayı gece ya da hafta sonu yaşandıysa beklemeyin; büro yedi gün yirmi dört saat ulaşılabilir durumdadır.

Israrlı Takip Suçu Hakkında Sık Sorulan Sorular

Israrlı takip suçunun cezası ne kadar?

Temel hâlde altı aydan iki yıla kadar hapis cezasıdır. Çocuğa ya da ayrılık kararı verilen veya boşandığı eşe karşı işlenmesi, mağdurun okulunu, işini veya evini değiştirmesine yol açması ya da uzaklaştırma veya yaklaşmama tedbirine rağmen işlenmesi hâlinde ceza bir yıldan üç yıla kadardır. Kanunda doğrudan adli para cezası yoktur; bir yılı aşmayan hapis cezası hâkimin takdiriyle adli para cezasına çevrilebilir.

Kaç mesaj atmak ısrarlı takip sayılır?

Kanun sayı vermez; tek ve münferit kalan bir mesaj, arama veya karşılaşma ısrar sayılmaz, ancak farklı zamanlardaki farklı temas biçimleri birlikte ısrarı oluşturabilir. Yargıtay Ceza Genel Kurulu, kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçundaki ısrar unsuru için kesin bir sayı belirlenemeyeceğini ve hareketlerin bir kez yapılmasının yeterli olmadığını belirtmiştir; aynı ölçüt ısrarlı takipte de kullanılmaktadır. Mağdur istemediğini bildirdikten sonra kısa aralıklarla veya farklı kanallardan süren temas girişimleri ısrar sayılır; davranışın ayrıca mağdurda ciddi huzursuzluk ya da güvenlik endişesi yaratmış olması gerekir.

Israrlı takip şikâyete tabi mi, şikâyet süresi ne kadar?

Evet, suçun temel ve nitelikli bütün hâlleri şikâyete bağlıdır. Şikâyet, fiilin ve failin öğrenilmesinden itibaren altı ay içinde savcılığa veya kolluğa yapılmalıdır. Süreklilik gösteren takipte süre kural olarak son davranıştan itibaren hesaplanır.

Israrlı takip suçunda uzlaşma var mı?

Hayır. CMK 253/3 uyarınca ısrarlı takipte uzlaştırma yapılamaz; önödeme de uygulanmaz. Aynı mağdura karşı birlikte işlenen tehdit için de uzlaştırma teklif edilmez; ancak ısrarlı takip şikâyetten vazgeçmeyle düşerse kalan suç için uzlaştırma işletilir.

Eski sevgilim sürekli mesaj atıyor, ne yapmalıyım?

İletişim istemediğinizi tek bir net mesajla bildirin, ardından engelleyin ve hiçbir kaydı silmeyin. Mesaj ve arama kayıtlarını tarih sırasıyla toplayıp savcılığa veya kolluğa şikâyette bulunun; aynı anda aile mahkemesinden veya kolluktan 6284 sayılı Kanun kapsamında yaklaşmama ve iletişim araçlarıyla rahatsız etmeme tedbiri isteyin. Tehlike anında 112’yi arayın veya KADES uygulamasını kullanın. Eski sevgiliye karşı takip nitelikli hâl değildir; temel hâlden cezalandırılır.

Uzaklaştırma kararına rağmen mesaj atan veya gelen kişiye ne olur?

İki ayrı sonuç doğar. Aile mahkemesi tedbire aykırılık nedeniyle üç günden on güne kadar, tekrarında on beş günden otuz güne kadar zorlama hapsi verir. Ayrıca takip sürüyorsa ısrarlı takibin nitelikli hâli (TCK 123/A-2-c) oluşur ve ceza bir yıldan üç yıla çıkar. Bu hâl için kararın uzaklaştırma veya yaklaşmama tedbiri içermesi ve faile tebliğ edilmiş olması önemlidir.

6284 tedbir kararı nasıl alınır, kimler yararlanır?

Aile mahkemesine, kolluğa veya kaymakamlığa başvurulur; harç ödenmez ve delil aranmaz. Karar ilk seferinde en çok altı ay için verilir, tehlike sürüyorsa uzatılır. Kanun “tek taraflı ısrarlı takip mağdurlarını” da koruduğundan aile bağı veya kadın olma şartı yoktur; erkek mağdurlar ve tanımadığı biri tarafından takip edilenler de başvurabilir.

Israrlı takipten tutuklama olur mu?

Temel hâlde üst sınır iki yıl olduğundan tutuklama yasaktır (CMK 100/4); bunun yerine adli kontrol uygulanabilir. Nitelikli hâllerde üst sınır üç yıl olduğundan tutuklama mümkündür; ancak katalog suç olmadığından kaçma veya delil karartma şüphesi gibi genel koşullar aranır.

Israrlı takipte HAGB, erteleme veya para cezasına çevirme mümkün mü?

Sonuç ceza iki yıl veya altındaysa hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve erteleme, bir yıl veya altındaysa adli para cezasına çevirme mümkündür. Sabıkasız bir sanıkta temel hâlde bu seçenekler her dosyada tartışılır; nitelikli hâlde alt sınır bir yıl olduğundan çevirme güçleşir. HAGB adli sicile işlenmez.

Israrlı takip suçu adli sicile işler mi?

Kesinleşmiş mahkûmiyet, adli para cezasına çevrilmiş olsa da adli sicile işlenir. HAGB kararı adli sicile değil, yalnız hâkim ve savcıların görebildiği ayrı bir sisteme kaydedilir; beş yıllık denetim süresi kasıtlı suç işlenmeden geçerse hüküm ortadan kalkar. Takipsizlik ve düşme kararları sicile işlenmez.

Israrlı takip ile kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu arasındaki fark nedir?

TCK 123, sırf rahatsız etme amacıyla ısrarla aramayı veya gürültü yapmayı üç aydan bir yıla kadar hapisle cezalandırır ve uzlaştırmaya tabidir. TCK 123/A ise takip veya temas girişiminin mağdurda ciddi huzursuzluk ya da güvenlik endişesi yaratmasını arar, özel amaç aramaz, cezası daha ağırdır ve uzlaştırma dışındadır. Israrlı takibin unsurları oluşmazsa mahkeme fiili TCK 123 yönünden ayrıca değerlendirmek zorundadır.

Israrlı takip davası ne kadar sürer?

Kesin süre yoktur; aşağıdaki süreler uygulama gözlemidir. Soruşturma, arama kayıtları ve kamera görüntülerinin gelmesine bağlı olarak çoğu zaman birkaç ay sürer; basit yargılama usulünde mahkeme dosya üzerinden karar verdiği için kovuşturma kısa olabilir, duruşmalı yargılamada ise karar çoğunlukla birkaç celse sonra verilir. 6284 tedbir kararı bu süreçten bağımsız olarak günler içinde alınabilir.

Israrlı takip suçunda beraat mümkün mü?

Evet. Hareketlerin sayısı ve sıklığı ısrar düzeyine ulaşmamışsa, mağdurda ciddi huzursuzluk veya güvenlik endişesi oluştuğu ispatlanamamışsa, iletişim karşılıklı sürmüşse, iletişimin ortak çocuk veya iş gibi hukuka uygun bir nedeni varsa, davranışlar 27 Mayıs 2022’den önce kalmışsa ya da hesabın sanığa ait olduğu kanıtlanamamışsa beraat kararı verilebilir. Unsurlar oluşmasa bile fiilin kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu yönünden ayrıca değerlendirileceği unutulmamalıdır.

Israrlı takip davasında avukat tutmak zorunlu mu, baro avukatı atanır mı?

Zorunlu değildir; ancak mağdur, vekili yoksa baro tarafından ücretsiz avukat görevlendirilmesini isteyebilir (CMK 234, 239); on sekiz yaşından küçük mağdura istem aranmaksızın vekil atanır. Şüpheli veya sanık için zorunlu müdafilik, on sekiz yaşından küçük olma ya da alt sınırı beş yıldan fazla hapis gerektiren bir suçla yargılanma gibi hâllerde söz konusudur; ısrarlı takipte bu koşullar bulunmadığından sanığın avukat tutması kendi tercihidir.

Takip 27 Mayıs 2022’den önce başladıysa ne olur?

Israrlı takip suçu 27 Mayıs 2022’de yürürlüğe girdi; bu tarihten önce tamamlanan davranışlara uygulanamaz. Bu davranışlar koşulları varsa kişilerin huzur ve sükûnunu bozma suçu veya tehdit, hakaret gibi başka suçlar yönünden değerlendirilir. Bu tarihten sonra süren davranışlar tek başına ısrarı oluşturuyorsa ısrarlı takip uygulanabilir; önceki davranışlar bağlamı gösteren delil olur.

Hazırlayan: Av. Ebubekir Kozan