Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçu (TCK 116)

Konut dokunulmazlığının ihlali suçu, TCK m.116 kapsamında; bir kimsenin konutuna veya konutun eklentilerine rızasına aykırı olarak girilmesi ya da rızayla girildikten sonra çıkılmaması hâlinde gündeme gelir. Korunan değer, bireyin konutunda huzur ve sükûn içinde yaşama hakkı, özel hayatın gizliliği ve kendini güvende hissetme özgürlüğüdür.

Konut yalnızca tapuda konut niteliğinde görünen yerlerden ibaret değildir; kişinin fiilen yaşadığı, barındığı, kendine ait hayatını sürdürdüğü tüm alanlar bu kapsamda değerlendirilir. Konutun bahçesi, garajı, depo gibi eklenti yerler de çoğu durumda koruma altındadır. Bu suç hem konuta izinsiz girme hem de çıkarılma talebine rağmen çıkmama şeklinde karşımıza çıkar. Ayrıca kanun, bazı işyerleri için de konut dokunulmazlığına benzer bir koruma öngörmüştür. Genel çerçeve için Ceza Davaları sayfamıza göz atabilirsiniz.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçu Unsurları

Hukukî konu – taraflar: Bu suçla korunan değer, kişilerin konut dokunulmazlığı, özel hayatın gizliliği ve konutta güven içinde yaşama hakkıdır. Suçun mağduru, konutu fiilen kullanan herkes olabilir; malik olma şartı yoktur. Fail bakımından özel bir sıfat aranmaz.

Hareket (tipiklik):

• Temel hâl (TCK 116/1):
  Bir kimsenin konutuna veya konutunun eklentilerine rızasına aykırı olarak girmek ya da rıza ile girdikten sonra konutu terk etmesi istenmesine rağmen çıkmamak.
• İşyeri bakımından (TCK 116/2):
  Açık rıza olmadan girilmesi mutat olmayan işyerleri ve eklentilerine rızaya aykırı şekilde girmek veya rıza kaldırıldıktan sonra çıkmamak.
  (Avukatlık bürosu, özel muayenehane, mesai dışı dükkân ve depo gibi yerler.)
• Rıza – ortak kullanım (TCK 116/3):
  Evlilik birliğinde aile bireylerinden birinin veya ortak kullanılan konut ya da işyerinde kullanıcılarından birinin rızası varsa kural olarak suç oluşmaz. Ancak rıza açıklamasının meşru bir amaca yönelik olması gerekir; aksi hâlde rıza hukuken geçerli sayılmaz.

Nitelikli hâller (TCK 116/4):

• Cebir kullanılarak işlenmesi,
• Tehdit kullanılarak işlenmesi,
• Gece vakti işlenmesi.
•  Silahla,
•  Birden fazla kişi tarafından birlikte,
• Kamu görevinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılarak,
• Var olan veya varsayılan suç örgütünün oluşturduğu korkutucu güçten yararlanılarak,
• Kişinin kendisini tanınmayacak hâle koyması, imzasız mektup veya özel işaretlerle,
• Suçun işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun “neticesi sebebiyle ağırlaşmış” hâlleri gerçekleşirse, ayrıca kasten yaralamadan da hüküm kurulur. Basit kasten yaralama söz konusuysa ayrıca hüküm kurulmaz; cebir kullanıldığı için 109/2 uygulanır.

Şikâyet ve Uzlaşma:

• Şikâyet:
  Konut dokunulmazlığının ihlali suçu şikâyete bağlıdır. Şikâyet süresi, mağdurun faili öğrendiği tarihten itibaren altı aydır.
• Uzlaşma:
  Suç, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 253 kapsamında uzlaşmaya tabi suçlar arasındadır; yeterli şüphe oluştuğunda dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçunun Cezası

• Temel hâl – konut (116/1): 6 aydan 2 yıla kadar hapis.
• İşyeri (116/2): 6 aydan 1 yıla kadar hapis veya adlî para cezası.
• Cebir, tehdit veya gece vakti (116/4): 1 yıldan 3 yıla kadar hapis.
• Ortak hüküm – TCK 119/1: Silahla, kendini tanınmayacak hâle koyarak, imzasız mektup veya özel işaretle, birden fazla kişiyle, suç örgütü gücünden yararlanarak ya da kamu nüfuzunu kötüye kullanarak işlenirse, yukarıdaki cezalara bir kat artırım uygulanır.
• Yaralama (TCK 119/2): Suçun işlenmesi sırasında kasten yaralamanın neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâlleri gerçekleşirse, kasten yaralama suçundan ayrıca hüküm kurulur.

İstanbul Ceza Avukatı – Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçu

Konut dokunulmazlığının ihlali dosyalarında temel değerlendirme noktası, rıza unsurunun varlığı, kapsamı, ne zaman verilip ne zaman geri alındığı ve olayın fiilî akışının nasıl gerçekleştiğinin somut biçimde ortaya konulmasıdır. Bu tür soruşturma ve kovuşturmalarda deliller çoğunlukla apartman ve site güvenlik kameraları, sokak ve işyeri kameraları, kapı zili kamera kayıtları, telefon arama kayıtları ile mesajlaşmalar, kolluk tutanakları, olay yeri inceleme raporları, komşu veya apartman yönetimi beyanları ve kırık kilit, kapı-pencere gibi maddi bulgulardan oluşur.

Savunma aşamasında ise rızanın gerçekten mevcut olup olmadığı, hangi kapsamda verildiği ve geri alınıp alınmadığı, konutun veya işyerinin fiilî kullanıcısının kim olduğu, ortak kullanım alanları ile aile konutu niteliğinin meşru rıza sınırlarına etkisi, cebir, tehdit, gece vakti ve silah gibi nitelikli hâllerin gerçekten gerçekleşip gerçekleşmediği ve olayda kasten yaralama suçu ile konut dokunulmazlığının ihlali arasındaki içtima ilişkisinin nasıl kurulacağı teknik olarak analiz edilerek hukuki durum netleştirilir.

İstanbul ve çevresinde konut dokunulmazlığının ihlali suçu nedeniyle soruşturma veya dava süreci yaşıyorsanız, sürecin başından itibaren delil stratejisinin doğru kurulması açısından İstanbul Ceza Avukatı olarak profesyonel hukuki destek almak önemlidir.

Konut Dokunulmazlığının İhlali Suçu – Yargıtay Kararları

Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 04.02.2025, 2024/5075 E., 2025/1507 K.

• Ölçüt – İlke: Konut dokunulmazlığının ihlali suçunda, özellikle 116/4 kapsamında daha yüksek ceza tehdidi nedeniyle zamanaşımı hesabı doğru yapılmalı; HAGB verilmişse zamanaşımının hangi tarihte durduğu ve ne zaman yeniden işlemeye başladığı açıkça gözetilmelidir.
• Özet: Sanık hakkında konut dokunulmazlığının ihlali suçundan 116/4’e göre hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı verilmiş, karar 10.07.2012’de kesinleşmiştir. Sanık denetim süresi içinde 24.02.2015’te kasıtlı bir suç işlemiş, bu suç nedeniyle verilen hüküm kesinleşince zamanaşımı yeniden işlemeye başlamıştır. İlk hükmün tarihi 27.11.2007 olup, 07.12.2023 tarihli son karara kadar 8 yıllık zamanaşımı süresinin dolduğu anlaşılmıştır.
• Uygulama: Mahkemenin, TCK 66 ve 67 hükümleri çerçevesinde zamanaşımını değerlendirip kamu davasının zamanaşımı nedeniyle düşmesine karar vermesi gerekirken, yargılamaya devam ederek mahkûmiyet hükmü kurması hukuka aykırı bulunmuştur.
• Sonuç: Bozma

Yargıtay 2. Ceza Dairesi, 08.05.2025, 2025/3181 E., 2025/8475 K.

• Ölçüt – İlke: Temyiz incelemesinde, CMK 288 ve 294 uyarınca temyiz sebebi hükmün hukuki yönüne ilişkin olmalıdır; ancak sanığın ölümü hâlinde, temyiz gerekçesinden bağımsız olarak TCK 64/1 ve CMK 223/8 gereği davanın düşmesi zorunludur.
• Özet: Sanık müdafii, konut dokunulmazlığının ihlali ve bağlantılı hırsızlık isnadıyla ilgili olarak mahkûmiyet kararının yerinde olmadığını belirterek temyize başvurmuştur. UYAP’tan alınan nüfus kaydına göre sanığın, karar tarihinden sonra 23.05.2022’de öldüğü anlaşılmıştır.
• Uygulama: Sanığın ölümünün tespit edilmesine rağmen hakkında ölüm nedeniyle düşme kararı verilmemiş olması hukuka aykırı bulunmuştur.
• Sonuç: Bozma

Yargıtay 6. Ceza Dairesi, 14.04.2025, 2023/17844 E., 2025/3970 K.

• Ölçüt – İlke: Konut dokunulmazlığının ihlali gibi özgürlüğe karşı suçlarda mahkûmiyet için tek başına atfı cürüm niteliğindeki sanık beyanı yeterli değildir. Özellikle iddia edilen olay yerinde bulunma konusunda HTS ve baz istasyonu sinyal analizleri gibi teknik deliller toplanmalı, iletişim kayıtları incelenmelidir.
• Özet: Sanık tüm aşamalarda suçu işlemediğini, olay yerine hiç gitmediğini savunmuştur. Dosyada, diğer sanığın sanık aleyhine olan beyanı dışında somut delil bulunmamaktadır.
• Uygulama: Yargıtay; sanığın kullandığı veya adına kayıtlı hatlara ilişkin HTS kayıtlarının getirtilerek olay tarih ve saatlerinde suç mahallinde bulunup bulunmadığının ve diğer sanıklarla iletişimin tespit edilmesi gerektiğini, buna göre hukuki durumun belirlenmesi icap ederken eksik inceleme ile mahkûmiyet kurulmasını hukuka aykırı bulmuştur.
• Sonuç: Bozma

Konut dokunulmazlığının ihlali suçu – Sık Sorulan Sorular

1) Konut dokunulmazlığının ihlali suçu nedir (TCK 116)?

Bir kimsenin konutuna veya konutun eklentilerine rızasına aykırı olarak girmek ya da rıza ile girildikten sonra çıkmamak konut dokunulmazlığının ihlali suçunu oluşturur. Bazı işyerleri ve mesai dışı işyeri eklentileri de bu kapsamda korunur.

2) Konut dokunulmazlığının ihlali suçunun cezası nedir?

Temel hâlde altı aydan iki yıla kadar hapis cezası öngörülür. İşyeri bakımından altı aydan bir yıla kadar hapis veya adli para cezası verilebilir. Fiilin cebir veya tehdit kullanılarak ya da gece vakti işlenmesi hâlinde bir yıldan üç yıla kadar hapis cezasına hükmolunur. TCK 119 kapsamındaki nitelikli hallerde ceza bir kat artırılır.

3) Konut dokunulmazlığının ihlali suçu şikâyete bağlı mı, şikâyet süresi ne kadar?

Konut dokunulmazlığının ihlali suçu şikâyete bağlıdır. Mağdur, failin kimliğini öğrendiği tarihten itibaren altı ay içinde şikâyet hakkını kullanmalıdır.

4) Konut dokunulmazlığının ihlali suçu uzlaşmaya tabi mi?

Evet. Konut dokunulmazlığının ihlali suçu, Ceza Muhakemesi Kanunu madde 253 uyarınca uzlaşmaya tabi suçlar arasında yer alır. Yeterli şüphe oluştuğunda dosya uzlaştırma bürosuna gönderilir.