Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçu (TCK 265): Polise Mukavemet Cezası

Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçu Nedir?

Kısa cevap: Görevi yaptırmamak için direnme, bir kamu görevlisinin görevini yapmasını engellemek amacıyla ona karşı cebir veya tehdit kullanılmasıdır (TCK 265). Halk arasında “polise mukavemet” veya “memura mukavemet” olarak bilinir. Temel cezası altı aydan üç yıla kadar hapistir. Suç için cebir veya tehdit şarttır: salt sözlü itiraz veya cebir ve tehdit içermeyen kaçma bu suçu oluşturmaz; itmek, vurmak ya da olayın koşullarında korkutmaya elverişli bir tehditte bulunmak oluşturabilir.

TCK 265 Madde Metni

Görevi yaptırmamak için direnme

Madde 265- (1) Kamu görevlisine karşı görevini yapmasını engellemek amacıyla, cebir veya tehdit kullanan kişi, altı aydan üç yıla kadar hapis cezası ile cezalandırılır.

(2) Suçun yargı görevi yapan kişilere karşı işlenmesi halinde, iki yıldan dört yıla kadar hapis cezasına hükmolunur.

(3) Suçun, kişinin kendisini tanınmayacak bir hale koyması suretiyle veya birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi halinde, verilecek ceza üçte biri oranında artırılır.

(4) Suçun, silahla ya da var olan veya var sayılan suç örgütlerinin oluşturdukları korkutucu güçten yararlanılarak işlenmesi halinde, yukarıdaki fıkralara göre verilecek ceza yarı oranında artırılır.

(5) Bu suçun işlenmesi sırasında kasten yaralama suçunun neticesi sebebiyle ağırlaşmış hallerinin gerçekleşmesi durumunda, ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanır.

İkinci fıkra, yargı görevi yapanlara karşı işlenen suç için ayrı bir ceza aralığı öngörür. Üçüncü ve dördüncü fıkralar ise birinci veya ikinci fıkraya göre belirlenen cezayı artıran nitelikli hâllerdir.

Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçunun Unsurları

Suçun oluşması için dört unsur birlikte bulunmalıdır: hareketin bir kamu görevlisine yönelmesi, yapılan veya yapılmak üzere olan bir görevin bulunması, cebir veya tehdit kullanılması ve bunun görevi engellemek amacıyla yapılması; biri eksikse bu suç oluşmaz.

Kamu Görevlisi Kimdir?

Kamu görevlisi, kamusal bir faaliyetin yürütülmesine atama veya seçilme yoluyla ya da herhangi bir surette sürekli, süreli veya geçici olarak katılan kişidir (TCK 6/1-c). Polis, jandarma, çarşı ve mahalle bekçisi, zabıta, icra memuru, devlet okulundaki öğretmen, kamu hastanesindeki hekim ve hemşire bu kapsamdadır. Özel okul öğretmenleri (5580 sayılı Kanun m. 9) ve özel sağlık kuruluşlarında çalışan sağlık personeli de görevleri nedeniyle kendilerine karşı işlenen suçlarda kamu görevlisi sayılır.

Cebir ve Tehdit Ne Demek?

Cebir, görevliye karşı fiziksel kuvvet kullanılmasıdır: itmek, vurmak, tekme atmak, ısırmak, yakasından çekmek veya görevliye fiziksel kuvvet uygulayarak elindeki belgeyi ya da cihazı almak bu kapsamdadır; yalnızca eşyaya yönelik bir hareket veya mala zarar verme tek başına direnme değildir. Tehdit, görevlinin veya bir yakınının hayatına, vücut veya cinsel dokunulmazlığına, malvarlığına ya da başka bir değerine yönelik kötülük yapılacağının bildirilmesidir. Görevlinin fiilen korkması aranmaz; Yargıtay’a göre tehdit sonuç almaya elverişli, objektif olarak muhatabında ciddi korku ve endişe doğuracak nitelikte olmalı, kamu görevlisine yönelmeli ve görevi engellemek için kullanılmalıdır. Görevlinin yaralanmamış olması da beraat için yeterli değildir; özellikle tehditte yaralanma suçun unsuru değildir.

Görevi Engelleme Amacı

Cebir veya tehdit, görevin yapılmasını engellemek için kullanılmalıdır; göreve başlanmasını önlemeye yönelik cebir veya tehdit de kapsamdadır. Görev sonunda yine de yapılmışsa suç ortadan kalkmaz, çünkü kanun bu amaçla cebir veya tehdit kullanılmasını arar. Görev tamamlandıktan sonraki saldırı ise kural olarak direnme değildir; belirleyici olan görevlinin olay yerinden ayrılması değil, engellenmek istenen görevin devam edip etmediğidir. Tamamlanmış işleme öfkeyle yapılan saldırı, kamu görevi nedeniyle kasten yaralama (TCK 86/3-c), tehdit veya hakaret (TCK 125/3-a) gibi başka bir suç oluşturabilir. İşlemin kanuni bir görev olması da gerekir; kişisel bir tartışma bu suçun konusu değildir.

Sivil Polise Karşı Koymak: Görevlinin Polis Olduğunu Bilmemek

Görevlinin sivil kıyafetli olması suçu kendiliğinden ortadan kaldırmaz. Suç kasten işlenebildiğinden failin, karşısındakinin kamu görevlisi olduğunu ve bir görev yaptığını bilmesi gerekir (TCK 21). Bu bilginin varlığı; görevlinin kendini tanıtıp tanıtmadığı, kimlik kartı veya yelek gösterip göstermediği, ekip aracı ve olayın akışı gibi somut olgulardan belirlenir. Kişi karşısındakini sıradan bir saldırgan sanarak tepki vermişse hata hükmü (TCK 30/1) gereği direnmeden sorumlu olmaz; kullanılan kuvvetin başka bir suç oluşturup oluşturmadığı ayrıca incelenir.

Polise Mukavemet Ne Zaman Suç Olur? Pasif Direnme ve Kaçma

Görevliye fiziksel kuvvet kullanmadan ve tehdit içermeden gösterilen tepkiler kural olarak bu suçu oluşturmaz; uygulamada buna “pasif direnme” denir.

Yargıtay, aşağıda özetlenen kararlarında dur ihtarına uymayıp kaçmayı ve belge vermeyip kaçmayı pasif direniş saymıştır. Bu nedenle tutanağa hangi somut hareketin yazıldığı savunmanın başlangıç noktasıdır.

Hakkınızda görevi yaptırmamak için direnme tutanağı tutulduysa, bir yakınınız bu suçlamayla gözaltına alındıysa veya ifadeye çağrıldıysanız Av. Ebubekir Kozan’a gece ve hafta sonu dâhil 0534 980 28 64 numarasından ulaşabilir ya da WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz.

Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Cezası Ne Kadar?

Kanunda adli para cezası seçeneği yoktur; ceza hapis cezasıdır.

Örnek aralıklar, yalnızca ilgili artırımın temel hâle tek başına uygulandığı durumu gösterir. TCK 265/3 ve 265/4 birlikte uygulanabilir ve 265/2’deki cezaya da uygulanır; zincirleme suç ve indirim nedenleri sonuç cezayı değiştirir.

Hâkim, Savcı veya Avukata Karşı Direnme (Yargı Görevi Yapanlar)

TCK 6/1-d, hâkim ve Cumhuriyet savcılarının yanında avukatları da yargı görevi yapanlar arasında sayar. Hâkim veya savcının duruşma, keşif ya da soruşturma işlemini engellemeye yönelik cebir veya tehdit ikinci fıkraya girer. Avukatta da belirleyici olan, duruşma, ifade veya dosya incelemesi gibi yürüttüğü mesleki görevin engellenmek istenmesidir; kişisel bir tartışma bu kapsamda değildir. İcra memuru veya zabıt kâtibi gibi adliye personeli ise sırf adliyede çalıştığı için yargı görevi yapan sayılmaz; onlara karşı direnme birinci fıkraya girer.

Silahla, Kimliği Gizleyerek veya Birlikte İşlenmesi

Kendini tanınmayacak hâle koyma artırımı için yüzde maske bulunması kendiliğinden yetmez; tanınmayı engelleyen somut bir durum aranır. Birlikte işlemede de olay yerinde bulunmak yetmez; ortak harekete somut katkı gösterilmelidir. Silah kavramı ateşli silahlarla sınırlı değildir; bıçak gibi aletleri ve fiilen saldırıda kullanılmaya elverişli taş, sopa veya şişe gibi eşyaları da kapsar (TCK 6/1-f).

Birden Fazla Polise Direnmek: TCK 43/2 ile TCK 265/3 Farkı

Birden fazla polise direnmek ile birden fazla kişinin birlikte direnmesi farklı hükümlere tabidir. TCK 265/3’teki üçte bir artırım fail çokluğunu, yani direnmenin birden fazla kişi tarafından birlikte işlenmesini düzenler. Tek bir kişinin aynı fiille birden fazla görevlinin görevini engellemesi ise kural olarak iki ayrı ceza gerektirmez: hukuken tek fiil varsa tek ceza verilir ve bu ceza dörtte birden dörtte üçe kadar artırılır (TCK 43/2). Görevlilere farklı anlarda ve ayrı hareketlerle direnilmişse sonuç değişebilir. Olayda hem birden fazla fail hem birden fazla görevli varsa iki hüküm birlikte gündeme gelebilir.

Sağlık Çalışanına ve Öğretmene Karşı Direnme

Kamu veya özel sağlık kuruluşunda görev yapan sağlık personeline ve yardımcı sağlık personeline görevi sebebiyle karşı işlenen direnmede ceza yarı oranında artırılır ve hapis cezası ertelenemez (3359 sayılı Kanun ek m. 12). Hastanede çalışan herkes bu korumadan kendiliğinden yararlanmaz; kişinin görevi ve statüsü belirleyicidir. Acil serviste hizmetin engellenmesi ayrıca kamu hizmetlerinden yararlanma hakkının engellenmesi yönünden de değerlendirilebilir.

Aynı kural; resmî ve özel eğitim kurumlarındaki yönetici, öğretmen, usta öğretici ve ücretli ders okutanlar ile diğer kamu kurumlarındaki öğretmenler gibi kanunda sayılan eğitim personeline karşı görevleri sebebiyle işlenen direnmede de uygulanır (7528 sayılı Öğretmenlik Mesleği Kanunu m. 33). Bu iki özel hüküm yalnızca ertelemeyi yasaklar; HAGB’yi veya seçenek yaptırımı kendiliğinden engellemez.

Direnme Sırasında Yaralama, Tehdit veya Hakaret Olursa

Aynı olaydaki diğer suçlar şu esaslara göre değerlendirilir:

• Tehdit: Görevi engellemek için kullanılan tehdit direnme suçunun unsurudur; aynı tehdit için ayrıca tehdit suçu cezası verilmez. Görevlinin bir yakınına zarar verileceğinin bildirilmesi de görevliyi görevinden alıkoymak için kullanılmışsa bu kapsamda tartışılabilir.
• Hakaret: Direnmeden bağımsız bir hakaret, kamu görevlisine görevinden dolayı hakaret (TCK 125/3-a) olarak ayrıca değerlendirilebilir. Yargıtay uygulamasında ise görevi engellemek için söylenen küfürlü tehdit sözleri bütün olarak direnmenin tehdidi sayılıp ayrıca hakaret hükmü kurulmayabilir. Ayrıntılar için hakaret suçu yazımıza bakabilirsiniz.
• Yaralama: Kemik kırılması, organ işlevinin sürekli zayıflaması veya hayati tehlike gibi ağırlaşmış neticelerde (TCK 87) kasten yaralama hükümleri ayrıca uygulanır (TCK 265/5). Ölçüt bu neticelerdir; basit tıbbi müdahale ayrımı tek başına belirleyici değildir. Yargıtay Ceza Genel Kuruluna göre bu neticeler doğmadıkça direnmenin cebrini oluşturan yaralama ayrıca cezalandırılmaz; ancak zararın ağırlığı temel cezanın belirlenmesinde dikkate alınabilir (TCK 61). Direnme sona erdikten sonra yapılan bağımsız bir saldırı ise ayrıca değerlendirilir. Kasten yaralama yazımızda yaralamanın dereceleri anlatılmıştır.

Görevlinin Hukuka Aykırı Davranışı: Meşru Müdafaa ve Haksız Tahrik

Burada iki ayrı değerlendirme yapılır: engellenmek istenen işin görevlinin görev ve yetkisi kapsamında olup olmadığı ve kişinin tepkisinin meşru müdafaa niteliği taşıyıp taşımadığı. TCK 25; gerçekleşen, gerçekleşmesi veya tekrarı muhakkak olan haksız bir saldırının, zorunlu ve orantılı biçimde defedilmesini arar. Görevlinin ölçüsüz güç kullanmasına karşı kendini korumak için gösterilen orantılı tepkide ceza verilmeyebilir; ancak işlemin hukuka aykırı olduğunu düşünmek tek başına görevliye kuvvet kullanma hakkı vermez. Görevlinin haksız davranışının yarattığı öfkeyle hareket edilmişse haksız tahrik (TCK 29) gündeme gelir; indirim dörtte birden dörtte üçe kadardır ve kendiliğinden uygulanmaz.

Hakkınızda direnme tutanağı tutulmuş olması, gözaltında veya işlem sırasında uğradığınız kötü muamele için işkence veya eziyet şikâyetinde bulunma hakkınızı ortadan kaldırmaz; iki iddia birlikte değerlendirilir.

Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Şikâyete Tabi mi?

Hayır. Görevi yaptırmamak için direnme şikâyete bağlı değildir; soruşturma Cumhuriyet savcılığınca resen yürütülür. Görevlinin şikâyetçi olmaması veya sonradan şikâyetinden vazgeçmesi davayı düşürmez. Kamu görevi nedeniyle gerçekleşen ve TCK 86/3-c veya 125/3-a koşullarını taşıyan yaralama veya hakarette de şikâyet aranmaz; kişisel bir uyuşmazlıkta suçun niteliği ayrıca belirlenir.

Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Uzlaşma Kapsamında mı?

Hayır. Görevi yaptırmamak için direnme, uzlaştırmaya tabi suçlar arasında sayılmamıştır (CMK 253). Barışma veya özür dilenmesi dosyayı kapatmaz. Uzlaştırmaya tabi suçların listesi için uzlaştırma nedir yazımıza bakabilirsiniz. Önödeme de uygulanmaz; çünkü TCK 265’in üst sınırı altı ayı aşar ve suç, önödemeye tabi tutulan suçlar arasında sayılmamıştır (TCK 75). Suç seri muhakeme listesinde de yer almaz (CMK 250); üst sınırı iki yılı aştığından basit yargılama usulü de uygulanmaz (CMK 251).

Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçunda Tutuklama Olur mu?

Olabilir, ancak zorunlu değildir. Bu suç, tutuklama nedeninin varsayıldığı katalog suçlar arasında yer almaz (CMK 100/3). Aynı olayda kanunda sayılan sağlık veya eğitim personeline görevi sırasında ya da görevi dolayısıyla kasten yaralama suçlaması varsa bu yaralama katalogdadır; ancak katalog suçlarda bile tutuklama zorunlu değildir. Yaralama isnadının bulunması da, TCK 265/5’teki içtima değerlendirmesi yapılmadan bu isnadın direnmeden bağımsız cezalandırılabileceği anlamına gelmez. Her durumda kuvvetli suç şüphesini gösteren somut deliller, kaçma veya delil karartma gibi bir tutuklama nedeni ve ölçülülük aranır (CMK 100). Hâkim, adli kontrolün neden yetersiz kalacağını somut olgularla göstermelidir (CMK 101/2-d). İtiraz yolları için tutuklama kararı yazımıza bakabilirsiniz.

HAGB, Erteleme ve Adli Para Cezasına Çevirme

Sonuç cezanın süresine göre aşağıdaki kurumlar değerlendirilebilir; bunlar aynı hükümde birlikte seçilen bir paket değildir.

• Hükmün açıklanmasının geri bırakılması (HAGB): CMK 231, 7589 sayılı Kanunla 31 Temmuz 2026’dan itibaren yeniden düzenlendi. Önceki kasıtlı mahkûmiyet bulunmamalı, yeniden suç işlemeyeceği kanaati oluşmalı ve görevlinin telsizine, kamerasına veya aracına verilen zarar gibi suçtan doğan zarar giderilmelidir; zarar hemen giderilemiyorsa denetim süresince taksitle ödenmesi koşuluyla HAGB verilebilir. Denetimde zamanaşımı durur; HAGB verilen hükümde erteleme veya seçenek yaptırım uygulanmaz. Karara karşı, kesinlik sınırları saklı kalmak üzere istinaf yolu açıktır. İşkence ve kötü muamele suçlarındaki HAGB yasağı (CMK 231/14), kamu görevlisine karşı işlenen direnmeye kendiliğinden uygulanmaz. Ayrıntılar için HAGB nedir yazımıza bakabilirsiniz.
• Erteleme ve paraya çevirme: Ertelemede ayrıca daha önce kasıtlı bir suçtan üç aydan fazla hapis mahkûmiyeti bulunmaması ve olumlu kanaat aranır (TCK 51); sağlık ve eğitim personeline karşı görevleri sebebiyle işlenen direnmede ise yaş ne olursa olsun erteleme yapılamaz. Paraya çevirmede ödeme ve taksit kuralları için adli para cezası yazımıza bakabilirsiniz.

Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Davasında Görevli ve Yetkili Mahkeme

Dava, cezanın üst sınırı on yılı aşmadığı için asliye ceza mahkemesinde görülür; mağdurun hâkim, savcı veya avukat olması da tek başına ağır ceza mahkemesini görevli kılmaz. Fail suç tarihinde 18 yaşından küçükse çocuk mahkemesi görevlidir. Aynı olayda ağır ceza mahkemesinin görevine giren bağlantılı bir suç varsa davalar birleştirilerek orada görülebilir. Yetkili mahkeme kural olarak suçun işlendiği yer mahkemesidir (CMK 12).

Direnme Kararına İstinaf ve Temyiz

Kararın gerekçesiyle tebliğinden itibaren iki hafta içinde istinaf yoluna başvurulabilir; 1 Haziran 2024’ten önceki kararlarda 7499 sayılı Kanunun geçiş hükmü nedeniyle eski kurallar uygulanır. Süre ve dilekçe için ceza davasında istinaf başvurusu yazımıza bakabilirsiniz. İlk derece mahkemesinin verdiği beş yıl veya daha az hapis cezasına ilişkin istinaf başvurusunu esastan reddeden ya da bu cezayı artırmayan bölge adliye mahkemesi kararları temyiz edilemez (CMK 286/2-a, b). Aynı dosyada kamu görevlisine hakaretten (TCK 125/3) kurulan hükme ilişkin bölge adliye mahkemesi kararı ise bu sınırlamaya girse bile temyiz edilebilir (CMK 286/3). Bu istisna direnme hükmünü kendiliğinden temyize açmaz; kanun yolu her suç için ayrı belirlenir. Ceza Genel Kuruluna göre bölge adliye mahkemesinin hükmü açıklarken ertelemeyi kaldırması cezayı artırma sayılır ve temyiz yolunu açar.

Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçunda Zamanaşımı

Temel hâlde ve yargı görevi yapanlara karşı işlenen hâlde dava zamanaşımı sekiz yıldır (TCK 66/1-e). Silahla direnmede de (TCK 265/1 ve 265/4) üst sınır 4 yıl 6 ay olduğundan süre sekiz yıldır; süre ancak üst sınır beş yılı aşarsa on beş yıla çıkar (TCK 66/1-d ve 66/3), örneğin hâkim, savcı veya avukata karşı silahla ya da birden fazla kişiyle birlikte silahla direnmede üst sınır altı yıldır. Suç tarihinde 18 yaşından küçüklerde süreler kısalır (TCK 66/2). Şüphelinin savcılıkta ifadesinin alınması, iddianame veya mahkûmiyet kararı gibi işlemler zamanaşımını keser; asli süre son kesen işlemden yeniden işler, ancak toplam süre sekiz yıllık sürede on iki yılı, on beş yıllık sürede yirmi iki yıl altı ayı geçemez (TCK 67/4). Kanundaki durma hâllerinde (TCK 67/1) ve HAGB denetim süresince zamanaşımı işlemez.

Sık Karşılaşılan Olaylar

Kimlik Kontrolünde veya Üst Aramasında Direnme

Kimlik sorulduğunda belge vermemek veya aramaya sözlü olarak itiraz etmek tek başına direnme değildir. Aramayı engellemek için polisin elini itmek, ona vurmak ya da tehditte bulunmak ise suçu oluşturabilir. Görevlinin o anda kimlik sorma veya arama yapma yetkisi ve işlemin dayanağı ayrıca incelenir; polisin hangi durumlarda üst araması yapabileceği haksız arama suçu yazımızda anlatılmıştır.

Gözaltında Kelepçe Takılırken Karşı Koyma

Kelepçe takılması veya ekip aracına bindirilme sırasında yaşanan arbedelerde, kişinin yalnızca kendini geri çekmesi ile görevliye kuvvet uygulaması arasındaki ayrım belirleyicidir. Bu tür olaylarda kamera kaydı, doktor raporu, tutanak ve tanık anlatımları birlikte değerlendirilir. Gözaltı süreci için gözaltı yazımıza bakabilirsiniz.

Alkol Kontrolünde Testi Reddetme

Alkolmetreye üflemeyi reddetmek, 27 Şubat 2026’da yayımlanan 7574 sayılı Kanundan sonra 150.000 TL idari para cezası ve sürücü belgesinin beş yıl süreyle geri alınmasını gerektirir (KTK 48/9); tek başına direnme değildir. Testi reddederken polise kuvvet kullanılırsa veya tehdit edilirse bu suç ayrıca gündeme gelir.

Bir Yakınının Gözaltına Alınmasına Müdahale

Araya girmek, yakınının nereye götürüldüğünü sormak veya sözlü olarak itiraz etmek bu suçu oluşturmaz. Gözaltını engellemek için görevliyi iten, kolundan çeken veya tehdit eden kişi hakkında ise direnme suçlaması yapılabilir; belirleyici olan cebir veya tehdit kullanılıp kullanılmadığıdır.

Zabıta, İcra Memuru veya Haciz Sırasında Direnme

Zabıta denetimi, haciz veya tahliye gibi işlemlerde görevlileri işyerine veya eve sokmamak için kapıyı kapatmak tek başına direnme sayılmayabilir; görevliye kuvvet kullanılması veya tehdit ise bu suçu oluşturabilir. Görevlilerin yetkisini aşıp aşmadığı da ayrıca incelenir.

Hakkınızda Direnme Tutanağı Tutulduysa Ne Yapmalısınız?

Polis Tutanağı Tek Başına Yeterli mi? Kamera Kaydı ve Doktor Raporu

Tutanakta yalnızca “direndi” yazılması ile itme, vurma veya tehdit gibi somut bir davranışın anlatılması aynı değildir; hangi hareketin yapıldığı ve hangi görevin engellenmek istendiği gösterilmelidir. Tutanak kamera kaydı, doktor raporu ve tanık anlatımlarıyla birlikte değerlendirilir. Kamera kaydı yoksa tanık ve rapor gibi diğer delillere bakılır; deliller cebir veya tehdidi kuşkuya yer bırakmayacak biçimde göstermiyorsa şüpheden sanık yararlanır. Direnme dosyalarında beraat en çok şu üç hâlde gündeme gelir:

• Cebir veya tehdidin ispatlanamaması: İtme, vurma veya tehdit gibi somut hareketin delillerle gösterilememesi.
• Engelleme amacının bulunmaması: Örneğin arbede sırasındaki istem dışı temas.
• Görev sonrası bağımsız saldırı: Fiil direnme sayılmaz; başka bir suç oluşturup oluşturmadığı ayrıca incelenir.

Direnme Tutanağından Sonra Atılacak Adımlar

• Tutanağı okuyun: İmzalamadan önce okuyun; katılmadığınız kısımları ve kendi anlatımınızı tutanağa yazdırın veya imzadan kaçınma hakkınızı kullanın. İmza atmamak tutanağı kendiliğinden geçersiz kılmaz.
• Doktor raporu isteyin: Yaralandıysanız muayene edilmeyi isteyin ve raporun bir örneğini talep edin. Rapor olayın tamamını değil, muayenedeki bulguları belgeler.
• Kamera kayıtlarının korunmasını isteyin: Kayıtlar kısa sürede silinebilir; kaydı kendiniz edinmeye çalışmak yerine savcılıktan korunmasını ve dosyaya getirtilmesini erken talep edin.
• Tanıkları belirleyin: Olayı gören kişilerin adını ve iletişim bilgisini not edin.
• İfadeyi avukatla verin: Susma hakkınız vardır; ancak bu hak kimlik bilgilerinizi bildirme yükümlülüğünü kaldırmaz. İfade sürecini ifadeye çağrıldım, ne yapmalıyım yazımızda anlattık.

Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Suçuna İlişkin Yargıtay Kararları

Aşağıdaki kararlar zamanaşımı, HAGB açıklandıktan sonra temyiz, pasif direnme ve kaçma ile tehdidin elverişliliği konularında yol gösterir.

TCK 265/4 Artırımıyla da Zamanaşımı Sekiz Yıl: Ceza Genel Kurulu Davayı Düşürdü

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 26.02.2025 tarihli, 2024/3 Esas ve 2025/104 Karar sayılı kararına konu dosyada sanık, İstanbul Anadolu 2. Ağır Ceza Mahkemesince 2016’da 2911 sayılı Toplantı ve Gösteri Yürüyüşleri Kanunu’nun 32/2. maddesi delaletiyle TCK 265/1 ve 265/4 uyarınca 9 ay hapis cezasına mahkûm edilmiş, istinaf başvurusu esastan reddedilmişti. Yargıtay 3. Ceza Dairesi temyiz incelemesinde hükmü bozmuş; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise TCK 265’in CMK 286/3’te sayılmadığını, kararın temyiz edilemeyeceğini ileri sürerek itiraz etmişti. Kurul, öncelikle zamanaşımını incelediğinden temyiz edilebilirlik sorusunu çözmedi. TCK 265/4’teki artırımla birlikte üst sınır beş yılı aşmadığından asli dava zamanaşımı sekiz yıl (TCK 66/1-e), kesintili süre on iki yıldı (TCK 67/4). Zamanaşımını kesen son işlem 14.10.2016 tarihli mahkûmiyet kararı olduğundan sekiz yıllık süre 14.10.2024’te dolmuştu. Kurul, itirazı değişik gerekçeyle kabul ederek dairenin bozma kararını kaldırdı ve kamu davasının düşmesine oy birliğiyle karar verdi (TCK 66/1-e, CMK 223/8).

Ertelemenin Kaldırılması Cezayı Artırmak Sayılır: Temyiz Yolu Açık

Yargıtay Ceza Genel Kurulunun 10.09.2025 tarihli, 2025/151 Esas ve 2025/326 Karar sayılı kararına konu dosyada, sanık hakkında TCK 265/1’den kurulan 5 ay hapis cezası için 2014’te HAGB kararı verilmişti. Denetim süresinde kasıtlı suç işlendiğinin ihbarı üzerine ilk derece mahkemesi hükmü açıkladı, ancak hapis cezasını erteledi. Cumhuriyet savcısının istinafı üzerine bölge adliye mahkemesi bu hükmü kaldırarak 5 ay hapis cezasını ertelemeden kurdu. Sanık müdafiinin temyizi üzerine 4. Ceza Dairesi hükmü onadı; Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı ise ceza miktarı artırılmadığından kararın CMK 286/2-b gereği temyiz edilemeyeceğini savunarak itiraz etti. Kurul itirazı oy birliğiyle reddetti: ertelemenin kaldırılması cezanın infazını mümkün kıldığından ilk derece mahkemesinin verdiği hapis cezasını artırma sayılır ve karar temyiz edilebilir. Kurul, tereddüt hâlinde temyiz hakkını kısıtlayan istisnaların genişletici yoruma tabi tutulamayacağını da vurguladı. Karar 2014 tarihli bir HAGB’ye ilişkindir; HAGB hükümleri 2026’da yeniden düzenlenmiştir.

Belge Vermeyip Kaçmak ve Elverişsiz Sözler: Direnme Suçu Oluşmadı

Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 26.03.2024 tarihli, 2021/24500 Esas ve 2024/3958 Karar sayılı kararına konu olayda sanık, ihbar üzerine aracının yanına gelerek kimliğini ve araç belgelerini isteyen polislere belgeleri vermeden kaçmış; yakalanıp hastaneye götürülürken PKK’lıların polisleri öldürmesini onaylayan sözler söylemişti. Asliye ceza mahkemesi, mağdur anlatımları, adli muayene raporu ve olay tutanağına dayanarak savunmaya itibar etmemiş ve sanığı adli para cezasıyla cezalandırmıştı. Daire, TCK 265’teki suçun ancak cebir veya tehdit şeklindeki icrai hareketlerle işlenebileceğini, bu hareketleri içermeyen pasif direnme fiillerinin suçu oluşturmadığını belirtti. Kaçma pasif bir eylemdi; söylenen sözler de sonuç almaya elverişli ve objektif olarak muhatabında ciddi korku ve endişe doğuracak nitelikte değildi. Suçun oluşmadığı gözetilmeden mahkûmiyet kurulması hukuka aykırı bulundu ve hüküm oy birliğiyle bozuldu.

Dur İhtarına Uymayıp Kaçmak: Bilirkişi Raporuyla Pasif Direniş Kabul Edildi

Yargıtay 4. Ceza Dairesinin 11.03.2025 tarihli, 2023/7634 Esas ve 2025/4579 Karar sayılı kararına konu dosyada ilk derece mahkemesi sanığın beraatine karar vermiş, bölge adliye mahkemesi ise bu kararı kaldırarak mahkûmiyet hükmü kurmuştu. Sanık, aracı polis memurunun üzerine sürmediğini, yalnızca dur ihtarına uymayarak kaçtığını savunuyordu; tebliğnamede de bozma istenmişti. Daire, cebir veya tehdit içermeyen pasif direnme fiillerinin suç oluşturmadığı ilkesini tekrarladı. Savunmanın dosyadaki CD çözümüne ilişkin bilirkişi raporuyla desteklendiğini, bu nedenle eylemin pasif direniş kapsamında kaldığını ve görevi yaptırmamak için direnme suçunun unsurları itibarıyla oluşmadığını kabul etti. Beraat kararının kaldırılarak mahkûmiyet kurulması hukuka aykırı bulundu; bölge adliye mahkemesi kararı oy birliğiyle bozuldu ve dosya İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 19. Ceza Dairesine gönderildi (CMK 302/2, 304).

İstanbul’da Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Davalarında Avukat Desteği

Bu dosyalarda önce tutanaktaki anlatımın diğer delillerle örtüşüp örtüşmediği ve davranışın gerçekten cebir veya tehdit içerip içermediği incelenir. Savunma, aynı olaydaki hakaret ve yaralama suçlamalarıyla ve varsa meşru müdafaa, haksız tahrik ve kötü muamele şikâyetiyle birlikte kurulur. Müdafilik hakkında İstanbul ceza avukatı sayfamıza da bakabilirsiniz.

Av. Ebubekir Kozan, Maltepe Cevizli’deki bürosundan İstanbul Anadolu Adliyesindeki soruşturma ve davaları takip eder; müvekkil görüşmelerini ve duruşmaları bizzat yürütür. Görüşmeye olay tutanağını, varsa doktor raporunu, ifade çağrısını veya iddianameyi getirmeniz değerlendirmeyi hızlandırır. Danışmanlık, ifadeye katılım veya dava takibi gibi hizmetin kapsamı görüşmede belirlenir.

Görevi yaptırmamak için direnme suçlamasıyla ifadeye çağrıldıysanız veya dava açıldıysa olay tarihini, dosyanın bulunduğu birimi ve soruşturma numarasını WhatsApp üzerinden iletebilir veya 0534 980 28 64 numarasından Av. Ebubekir Kozan’a ulaşabilirsiniz.

Görevi Yaptırmamak İçin Direnme Hakkında Sık Sorulan Sorular

Görevi yaptırmamak için direnme suçunun cezası nedir?

Temel cezası altı aydan üç yıla kadar hapistir; hâkim, savcı veya avukat gibi yargı görevi yapanlara karşı işlenirse iki yıldan dört yıla kadardır. Kimliği gizleyerek veya birden fazla kişiyle işlenirse ceza üçte bir, silahla işlenirse yarı oranında artırılır.

İki polise direnince iki ayrı ceza mı verilir?

Kural olarak hayır. Örneğin kaçmak için önünü kesen iki polisi aynı anda iten kişiye tek ceza verilir ve bu ceza dörtte birden dörtte üçe kadar artırılır (TCK 43/2). Polislere farklı anlarda ve ayrı hareketlerle karşı konulmuşsa değerlendirme değişebilir. Başka kişilerin de direnmeye katılması ise ayrı bir artırım nedenidir (TCK 265/3).

Görevi yaptırmamak için direnme şikâyete tabi mi?

Hayır. Suç resen soruşturulur; görevlinin şikâyetçi olmaması veya şikâyetinden vazgeçmesi davayı düşürmez.

Görevi yaptırmamak için direnme uzlaşma kapsamında mı?

Hayır. Bu suç uzlaştırmaya tabi suçlar arasında değildir (CMK 253); önödeme de uygulanmaz.

Polise bağırmak veya küfretmek direnme sayılır mı?

Bağırmak veya sözlü itiraz tek başına direnme değildir; direnmeden bağımsız küfür ise kamu görevlisine hakaret (TCK 125/3-a) oluşturabilir. Görevi engellemek için söylenen ve korkutmaya elverişli küfürlü tehdit sözleri bütün olarak direnmenin tehdidi sayılabilir; bu durumda ayrıca hakaret cezası verilmeyebilir.

Polis “direndi” yazarsa ceza alır mıyım?

Tutanaktaki tek bir kelime mahkûmiyet için yeterli değildir. Mahkeme, tutanağı düzenleyen polislerin duruşmadaki anlatımlarını kamera kayıtları, raporlar ve tanıklarla karşılaştırır; lehinize olan görüntü, mesaj veya tanık gibi delilleri de dosyaya sunabilirsiniz. Tutanakla diğer deliller arasındaki çelişkiler savunmanın konusudur; tutanağa itirazınızı ilk ifadenizde açıkça ve ayrıntılı olarak belirtmeniz bu nedenle önemlidir.

Polisten kaçmak suç mu?

Cebir veya tehdit içermeyen salt kaçma bu suçu oluşturmaz. Kaçarken görevi engellemek amacıyla polisi itmek veya ona çarpmak suç oluşturabilir; aracı görevlinin üzerine sürmek daha ağır suçlamalara yol açabilir. Araçla tehlikeli kaçış ayrıca trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçunu (TCK 179) oluşturabilir.

Alkol testini reddetmek direnme sayılır mı?

Hayır; testi reddetmek Karayolları Trafik Kanunu kapsamında idari yaptırım gerektirir. Bu sırada polise kuvvet kullanılırsa veya tehdit edilirse direnme ayrıca gündeme gelir.

Arkadaşım gözaltına alınırken araya girdim, ben de suçlu muyum?

Yalnızca araya girip itiraz etmek bu suçu oluşturmaz. Gözaltını engellemek için görevliyi ittiyseniz, ona vurduysanız veya tehdit ettiyseniz direnme suçlaması yapılabilir.

Görevi yaptırmamak için direnme suçunda tutuklama olur mu?

Olabilir ama zorunlu değildir. Kuvvetli şüpheyi gösteren somut deliller, kaçma veya delil karartma şüphesi ve ölçülülük aranır; önce adli kontrolün yeterli olup olmadığı değerlendirilir.

Görevi yaptırmamak için direnmede HAGB veya paraya çevirme olur mu?

Olabilir; ancak hiçbiri otomatik değildir ve aynı hükümde birlikte uygulanmaz. Sonuç ceza iki yıl veya daha azsa HAGB ya da erteleme, bir yıl veya daha azsa paraya çevirme değerlendirilir.

Görevi yaptırmamak için direnme memuriyete engel mi?

Yalnızca suçlama veya dava engel değildir. Kasten işlenen suçtan bir yıl veya daha fazla hapis mahkûmiyeti engeldir (657 sayılı Kanun m. 48/A-5); TCK 265, cezası ne olursa olsun engel sayılan suçlardan değildir. HAGB hukuki sonuç doğurmadığından mahkûmiyet sayılmaz; ertelenen veya seçenek yaptırıma çevrilen ceza ise mahkûmiyettir. Adli sicil kaydı için sabıka kaydı nasıl silinir yazımıza bakabilirsiniz.

Görevi yaptırmamak için direnme suçunda zamanaşımı kaç yıl?

Temel hâlde ve silahla direnmede sekiz yıldır; süre son kesen işlemden yeniden işler, kesilmeyle toplam on iki yılı geçemez. Üst sınır beş yılı aşarsa, örneğin yargı görevi yapana karşı silahla veya birden fazla kişiyle birlikte silahla direnmede, süre on beş yıldır. Çocuklarda süreler kısalır; HAGB denetiminde zamanaşımı durur.

Hazırlayan: Av. Ebubekir Kozan