İnanç, Düşünce ve Kanaat Hürriyetinin Kullanılmasını Engelleme Suçu (TCK 115)

İnanç, Düşünce ve Kanaat Hürriyetinin Kullanılmasını Engelleme Suçu TCK 115; cebir veya tehdit kullanarak bir kimseyi dini, siyasi, sosyal ya da felsefi inanç ve kanaatlerini açıklamaya veya değiştirmeye zorlama ya da açıklamaktan ve yaymaktan men etme fiillerini suç sayar (115/1). Dini inancın gereğinin yerine getirilmesinin, ibadet ve ayinlerin bireysel ya da toplu olarak yapılmasının cebir, tehdit veya hukuka aykırı başka bir davranışla engellenmesi de suçtur (115/2). Ayrıca bir kimsenin inanç, düşünce veya kanaatlerinden kaynaklanan yaşam tarzına ilişkin tercihlerine müdahale edilmesi veya değiştirmeye zorlanması da aynı hüküm kapsamında cezalandırılır (115/3). Korunan değer; vicdan özgürlüğü, ifade hürriyeti ve çoğulcu toplumsal düzendir. Temel çerçeve için ceza davaları yazımızı inceleyebilirsiniz.

İnanç, Düşünce ve Kanaat Hürriyetinin Kullanılmasını Engelleme Suçu Unsurları

Hukukî konu ve taraflar: Mağdur herkes olabilir; fail için özel bir sıfat aranmaz.

Hareket (tipiklik):

• Bir kimseyi inanç ve kanaatlerini açıklamaya ya da değiştirmeye zorlama veya açıklamaktan ve yaymaktan men etme (cebir veya tehdit kullanılarak).
• İbadeti, ayini ve dinin gereğinin yerine getirilmesini engelleme (cebir, tehdit veya hukuka aykırı bir davranışla).
• İnanç ve kanaatten kaynaklanan yaşam tarzı tercihlerine müdahale etme veya bunları değiştirmeye zorlama.

Manevî unsur: Kast yeterlidir; fail engelleme ya da zorlama sonucunu bilerek ve isteyerek gerçekleştirmelidir.

Şikâyet ve uzlaşma: Şikâyete bağlı değildir; uzlaşmaya tabi değildir.

Nitelikle Haller: Suç silahla, kişinin kendisini tanınmayacak hâle koyması, imzasız mektup veya özel işaretlerle, birden fazla kişi tarafından, suç örgütü gücünden yararlanılarak ya da kamu nüfuzu kötüye kullanılarak işlenirse ceza bir kat artırılır. İşlenmesi sırasında kasten yaralamanın neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâlleri gerçekleşirse yaralamadan ayrıca hüküm kurulur.

İnanç, Düşünce ve Kanaat Hürriyetinin Kullanılmasını Engelleme Suçu Cezası

• Temel yaptırım: Her üç fıkra bakımından 1 yıldan 3 yıla kadar hapis.
• TCK 119 nitelikli hâller: Mevcutsa bir kat artırım uygulanır.
• Kasten yaralama: Neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâller gerçekleşmişse yaralamadan ayrıca hüküm kurulur.

İstanbul Ceza Avukatı – İnanç, Düşünce ve Kanaat Hürriyetinin Kullanılmasını Engelleme

Bu dosyalarda kritik nokta, hangi inanç, ifade veya ibadet fiilinin nasıl ve hangi araçla engellendiğinin somut delillerle ispat edilmesidir. Deliller genellikle kamera kayıtları, telefon kayıtları ve mesajlar, sosyal medya paylaşımları, tutanaklar, kamu ve mülki idare yazışmaları, tanık beyanları, mekân giriş çıkış kayıtları, ibadet ve ayin saatlerine ilişkin kayıtlar ile görüntü ve ses kayıtları üzerinden toplanır.

Savunmada; hukuka uygunluk iddiaları, kamu düzeni ile güvenlik gerekçeleri, zorlayıcı davranışın varlığı ve elverişliliği, ayrıca Türk Ceza Kanunu madde 119 kapsamındaki nitelikli hallerin oluşup oluşmadığı ayrıntılı biçimde test edilir. İstanbul ve çevresinde profesyonel destek ve yol haritası için İstanbul Ceza Avukatı sayfamızı inceleyebilirsiniz.

İnanç, Düşünce ve Kanaat Hürriyetinin Kullanılmasını Engelleme Suçu – Yargıtay Kararları

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 20.02.2020, 2019/8234 E., 2020/3763 K.

• Ölçüt – İlke: TCK 115 bakımından eylemin ideolojik amaçlı devlet güvenliğine karşı suçlar kapsamında olup olmadığı ve özel soruşturma usulü (2547 s. Kanun m.53/c-1) gerektirip gerektirmediği titizlikle incelenmelidir. İsnat, “Cumhuriyeti ortadan kaldırma” veya benzeri katalog bağlarına dayanmıyorsa genel hükümler uygulanır.
• Özet: Şüphelinin eylemleri, devlet güvenliğine karşı suçlar ya da öğrenim hürriyetine ilişkin özel katalog kapsamında görülmemiş; dosyanın özel soruşturma usulü yönünden rektörlüğe gönderilmesi gerektiği belirtilerek iddianamenin iadesi kararında isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiştir.
• Uygulama: Somut isnat, TCK 115 dışındaki özel veya katalog suçlara sokulamayacağı gibi, özel soruşturma prosedürü de gözetilmelidir. Hukuka aykırı usulle düzenlenen iddianame iade edilmelidir.

• Sonuç: Onama.

Yargıtay 4. Ceza Dairesi, 02.02.2011, 2009/26 E., 2011/915 K.

• Ölçüt – İlke: Cebir ortak unsurdur; ancak hangi amaca yöneldiğine göre suç vasfı değişir:
  • Görevlinin görevini yapmasını engelleme amacı → Görevi yaptırmamak için direnme (TCK 265).
  • Kişiyi siyasi düşünce veya kanaatini açıklamaya zorlama veya açıklamaktan men etme amacı → TCK 115.
    Ayrıca cebrin temaslı ya da uzaktan cismin savrulması veya vurulması ile gerçekleşmesi mümkündür. Eylem tamamlanmazsa kalkışma tartışılır. Olası diğer suç: Görevliye hakaret.
• Özet: Sanıkların hukuka aykırı somut eylemlerinin hangi suçu oluşturduğu belirlenmeden hüküm kurulamaz; amaç ve yönelim ayırıcı ölçüttür.
• Uygulama: Mahkemeler, cebirin yöneldiği hukuki yararı ve amacı saptayarak doğru maddeyi uygulamalıdır; kalkışma ve olası hakaret boyutu ayrıca irdelenmelidir.
• Sonuç: Yanlış nitelendirme riski nedeniyle bozma ölçütleri ortaya konmuştur.

İnanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanılmasını engelleme suçu – SSS

1) İnanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanılmasını engelleme suçu nedir ?

Bir kimseyi inanç ve kanaatlerini açıklamaya ya da değiştirmeye zorlamak veya açıklamaktan–yaymaktan men etmek; ibadet ve ayinleri ya da inançtan kaynaklanan yaşam tarzı tercihlerinin icrasını cebir, tehdit veya hukuka aykırı davranışla engellemektir (TCK 115).

2) İnanç, düşünce ve kanaat hürriyetinin kullanılmasını engelleme suçunun cezası nedir ?

Temel ceza 1–3 yıl hapis; TCK 119’daki nitelikli hâller oluşursa ceza bir kat artırılır. Kasten yaralamanın neticesi sebebiyle ağırlaşmış hâlleri gerçekleşirse yaralamadan ayrıca hüküm kurulur.

3) Bu suç şikâyete bağlı mıdır ?

Şikâyete bağlı değildir; resen soruşturulur.

4) Uzlaşma mümkün müdür ?

Uzlaşmaya tabi değildir.