Uyuşturucu Madde Ticareti Suçu ve Cezası (TCK 188)

Uyuşturucu Madde Ticareti Suçu Nedir?

Uyuşturucu madde ticareti suçu, uyuşturucu veya uyarıcı maddelerin hukuka aykırı biçimde üretilmesini ya da dolaşıma sokulmasını cezalandıran bir suçtur. Türk Ceza Kanunu’nun 188. maddesinde imal, ithal ve ihraç fiilleri ile ülke içinde satma, satışa arz etme, başkasına verme, sevk etme, nakletme, depolama, satın alma, kabul etme ve bulundurma fiilleri düzenlenmiştir. Bunlar seçimlik hareketlerdir; somut olayda kanunda sayılan hareketlerden birinin gerçekleştirilmesi suçun tamamlanması için yeterli olabilir.

Suçun oluşabilmesi için uyuşturucunun mutlaka bir başkasına satılması veya failin para kazanması gerekmez. Uyuşturucunun satışa sunulması, bedelsiz olarak başkasına verilmesi ya da dağıtılmak amacıyla taşınması ve saklanması da TCK 188 kapsamında değerlendirilebilir. Bununla birlikte kişinin uyuşturucuya yakın olması, aynı araçta bulunması veya maddenin ortak kullanılan bir yerde ele geçirilmesi tek başına cezai sorumluluk doğurmaz. Failin maddenin niteliğini bildiği ve kanunda sayılan hareketi bilerek gerçekleştirdiği somut delillerle ortaya konulmalıdır.

Ele geçirilen maddenin uyuşturucu veya uyarıcı niteliği, kural olarak kriminal inceleme ve uzmanlık raporuyla belirlenir. Maddenin görünüşü, kokusu veya kolluk görevlilerinin kanaati bilimsel tespitin yerini tutmaz. Maddenin ele geçirilemediği olaylarda ise teslim edildiği ileri sürülen şeyin uyuşturucu olduğu yalnızca varsayıma dayanılarak kabul edilemez. Bu delillerin hukuka uygun biçimde elde edilmesi ve birlikte değerlendirilmesi, genel olarak ceza davalarında geçerli olan ispat kurallarının bir sonucudur.

Önemli: TCK 188’deki “ticaret” kavramı yalnızca para karşılığında satış yapılmasını ifade etmez. Başkasına ücretsiz verme, satışa sunma, sevk etme, nakletme veya dağıtım amacıyla bulundurma da somut olayın koşullarına göre uyuşturucu madde ticareti suçunu oluşturabilir.

Hangi Fiiller Uyuşturucu Madde Ticareti Sayılır?

Ülke içinde uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi satmak, satışa arz etmek, başkasına vermek, sevk etmek, nakletmek, depolamak, ticari amaçla satın almak, kabul etmek veya bulundurmak TCK 188/3 kapsamındadır.

Satmak, uyuşturucunun bir bedel karşılığında başkasına devredilmesidir. Başkasına verme fiilinde ise ücret alınması zorunlu değildir. Maddenin ücretsiz verilmesi de somut olayın koşullarına göre ticaret suçu kapsamında değerlendirilebilir. Satışa arz etme bakımından da alıcının bulunması veya satışın tamamlanması aranmaz; maddenin satışa hazır tutulması ve bu amacın dışa yansıyan davranışlarla ortaya konulması yeterli olabilir.

Sevk etme, uyuşturucunun bir yerden başka bir yere gönderilmesini; nakletme ise failin maddeyi bizzat veya bir araçla taşımasını ifade eder. Depolama, uyuşturucunun ticari dolaşıma sokulmak üzere belirli bir yerde muhafaza edilmesidir. Satın alma, kabul etme ve bulundurma fiillerinin TCK 188 kapsamında cezalandırılabilmesi için amacın kişisel kullanım değil ticaret olduğunun kanıtlanması gerekir.

Uyuşturucu Ticareti Suçunda Kast Nasıl Belirlenir?

Uyuşturucu madde ticareti kasten işlenebilen bir suçtur. Failin maddenin uyuşturucu veya uyarıcı olduğunu bilmesi ve TCK 188’de sayılan fiillerden birini bilerek gerçekleştirmesi gerekir. Yanlışlıkla alınan bir paket, içeriği bilinmeden taşınan bir çanta veya ortak alanda bulunan madde bakımından sırf fiziksel yakınlık cezai sorumluluk için yeterli değildir.

“Maddenin içeriğini bilmiyordum” savunması da tek başına sonucu belirlemez. Paketin teslim alınış biçimi, taşıma karşılığında ücret vaat edilip edilmediği, taraflar arasındaki mesajlar, failin davranışları ve hayatın olağan akışı birlikte değerlendirilir. Ceza sorumluluğu varsayıma değil, kişinin bilgi ve iradesini gösteren somut delillere dayanmalıdır.

Uyuşturucu Madde Ticareti Suçunun Cezası Nedir?

TCK 188 kapsamında uygulanacak ceza, gerçekleştirilen fiile ve cezayı artıran ya da azaltan nedenlere göre değişir.

Fiil veya durum	Temel yaptırım
Uyuşturucu imal, ithal veya ihraç etmek	20 yıldan 30 yıla kadar hapis ve 2.000–20.000 gün adli para cezası
Ülke içinde satmak, satışa arz etmek, vermek, sevk etmek, nakletmek, depolamak, ticari amaçla satın almak, kabul etmek veya bulundurmak	10 yıldan az olmamak üzere hapis ve 1.000–20.000 gün adli para cezası
Uyuşturucuyu çocuğa satmak veya vermek	Hapis cezası 15 yıldan az olamaz
Uyuşturucu üretiminde kullanılan ve ithal veya imali izne bağlı öncül maddelere ilişkin TCK 188/7’deki fiiller	8 yıldan az olmamak üzere hapis ve 1.000–20.000 gün adli para cezası

Tablodaki adli para cezası, gün sayısının kişinin ekonomik ve şahsi durumu dikkate alınarak belirlenen bir günlük miktarla çarpılması suretiyle hesaplanır. Bu yaptırım hapis cezasının yerine geçen bir seçenek değil, hapis cezasıyla birlikte hükmedilen ayrı bir yaptırımdır. Hesaplama yöntemi hakkında adli para cezası başlıklı yazımızda ayrıntılı bilgi bulunmaktadır.

Uyuşturucu İmal, İthal ve İhraç Etmenin Cezası

Uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi ruhsatsız ya da ruhsata aykırı biçimde imal, ithal veya ihraç eden kişi hakkında yirmi yıldan otuz yıla kadar hapis ve iki bin günden yirmi bin güne kadar adli para cezası uygulanır.

İmal, basit bir hazırlama veya maddenin şeklini değiştirme işleminden farklıdır; yapılan işlemin yeni bir uyuşturucu meydana getirmesi ya da mevcut maddenin niteliğini önemli ölçüde değiştirmesi gerekir. İthal ve ihraç ise maddenin Türkiye sınırlarından içeri sokulması veya dışarı çıkarılmasıyla ilgilidir.

Uyuşturucu Satma, Nakletme, Depolama ve Bulundurmanın Cezası

Ülke içindeki ticaret fiilleri bakımından hapis cezası on yıldan az olamaz. Mahkeme temel cezayı belirlerken uyuşturucunun miktarını, suçun işleniş biçimini, failin kastının yoğunluğunu, meydana gelen tehlikenin ağırlığını ve TCK 61’deki diğer ölçütleri gerekçeli biçimde değerlendirmelidir.

Kanundaki alt sınır doğrudan sonuç ceza değildir. Maddenin türü, suçun işlendiği yer, birlikte hareket eden kişi sayısı, örgüt bağlantısı, etkin pişmanlık ve takdiri indirim gibi hükümler sonuç cezayı değiştirebilir.

Çocuğa Uyuşturucu Satmanın veya Vermenin Cezası

Uyuşturucu veya uyarıcı maddenin satıldığı ya da verildiği kişi çocuksa, veren veya satan kişi hakkında belirlenecek hapis cezası on beş yıldan az olamaz. Bu özel alt sınır doğrudan satma ve verme fiilleri için düzenlenmiştir. Alıcının suç tarihinde on sekiz yaşını tamamlayıp tamamlamadığı nüfus ve gerektiğinde diğer resmî kayıtlarla belirlenir.

Reçeteli İlaçların Satılması TCK 188 Kapsamına Girer mi?

Üretimi resmî makamların iznine veya satışı yetkili hekim tarafından düzenlenen reçeteye bağlı olup uyuşturucu ya da uyarıcı etki doğuran maddeler de TCK 188 kapsamında olabilir. Bununla birlikte TCK 188/6, bu nitelikteki maddeler yönünden verilecek cezanın yarısına kadar indirilebilmesine imkân tanır.

Her reçeteli ilacın kendiliğinden TCK 188 kapsamında olduğu söylenemez. İlacın içeriği, uyuşturucu veya uyarıcı etkisi, ele geçiriliş miktarı, reçete ve temin kayıtları ile satış amacı somut olayda araştırılmalıdır.

TCK 188 ile TCK 191 Arasındaki Fark: Ticaret ve Kullanmak İçin Bulundurma

TCK 188 ile kullanmak için uyuşturucu bulundurma suçunu düzenleyen TCK 191 arasındaki temel ayrım, maddenin hangi amaçla bulundurulduğudur. Aynı tür ve miktardaki madde, bir olayda kişisel kullanım; başka bir olayda ticaret amacıyla bulundurma kabul edilebilir.

Ticaret amacı kesin ve inandırıcı delillerle ispatlanamazsa, sırf ihtimale dayanılarak TCK 188 uygulanamaz. Bununla birlikte kişinin uyuşturucu kullanıyor olması da ticaret yapamayacağı anlamına gelmez. Kullanıcı olduğu tespit edilen kişi aynı zamanda uyuşturucu satabilir veya başkasına verebilir.

Kaç Gram Uyuşturucu Ticaret Suçu Sayılır?

Kanunda bütün uyuşturucu türleri ve kişiler için geçerli sabit bir gram sınırı bulunmamaktadır. İnternette yer alan “şu miktarın altı kesin kullanımdır” veya “bu miktarın üstü kesin ticarettir” biçimindeki ifadeler hukuken güvenilir değildir.

Kişinin kullanım alışkanlığı, maddenin türü ve yoğunluğu, ele geçirilen net miktar, farklı türde maddelerin bulunması, maddenin ne kadar sürede tüketilebileceği ve olayın diğer koşulları birlikte değerlendirilir. Miktar önemli bir belirti olmakla birlikte otomatik bir suç vasfı yaratmaz.

Uyuşturucu Miktarı Tek Başına Ticaret Suçunu İspatlar mı?

Yüksek miktar ticaret amacı yönünden güçlü bir belirti olabilir; ancak miktarın dosyadaki diğer delillerden koparılarak değerlendirilmesi doğru değildir. Aynı şekilde düşük miktar da satış, kontrollü alım, açık mesaj içerikleri veya güvenilir tanık anlatımları varsa ticaret suçunu kendiliğinden ortadan kaldırmaz.

Ticaret Amacının Belirlenmesinde Hangi Ölçütler Kullanılır?

Uygulamada özellikle şu hususlar birlikte incelenir:

• Maddenin tek parça mı yoksa satışa elverişli küçük paketler halinde mi bulunduğu,
• Paketlerin ağırlık ve görünüm bakımından benzerliği,
• Hassas terazi, boş paket, not defteri veya suç geliri olduğu değerlendirilen paranın bulunup bulunmadığı,
• Uyuşturucunun kolay erişilebilir kişisel alanda mı yoksa gizli bir depoda mı tutulduğu,
• Telefon mesajları, arama kayıtları ve para hareketleri,
• Failin kullanıcı olup olmadığı ve kullanım alışkanlığı,
• Satışa, devre veya teslimata ilişkin fiziki takip ve tanık anlatımları,
• Maddenin türü, net miktarı ve ele geçiriliş koşulları.

Bu belirtilerden hiçbiri tek başına değişmez bir kural değildir. Mahkeme, ticaret sonucuna hangi delillerle ulaştığını ve sanığın kullanım savunmasını neden kabul etmediğini gerekçesinde göstermelidir.

Uyuşturucu Kullanan Kişi Ticaretten Ceza Alabilir mi?

Kişinin kanında uyuşturucu tespit edilmesi, tedavi görmesi veya uzun süredir kullanıcı olması TCK 188 ihtimalini ortadan kaldırmaz. Bu bulgular kişisel kullanım savunmasını destekleyebilir; fakat satışa veya başkasına vermeye ilişkin somut deliller varsa kişi ticaret suçundan sorumlu tutulabilir.

Tersinden, uyuşturucu kullanmadığının tespit edilmesi de tek başına ticareti kanıtlamaz. Ceza yargılamasında her bulgu, olayın bütünü içindeki ispat gücüyle değerlendirilir.

Uyuşturucu Ticareti Suçunda Cezayı Artıran Haller

TCK 188’de maddenin türü, suçun işlendiği yer, faillerin birlikte hareket etmesi, örgüt faaliyeti ve failin mesleği bakımından farklı artırım nedenleri düzenlenmiştir. Bir olayda birden fazla nedenin bulunması sonuç cezanın önemli ölçüde yükselmesine yol açabilir.

Uyuşturucu Maddenin Türü Cezayı Etkiler mi?

Suç konusu maddenin eroin, kokain, morfin, bazmorfin, sentetik kannabinoid ve türevleri, sentetik katinon ve türevleri, sentetik opioid ve türevleri veya amfetamin ve türevlerinden olması halinde ceza yarı oranında artırılır.

Bir maddenin bu gruplardan hangisine girdiği günlük kullanım adıyla değil, bilimsel analizle belirlenmelidir. Örneğin “bonzai” olarak adlandırılan bir maddenin hangi sentetik kannabinoidi içerdiği; metamfetamin olduğu ileri sürülen maddenin kimyasal niteliği uzmanlık raporuyla tespit edilmeden artırım uygulanmamalıdır.

Metamfetaminin amfetamin türevi olarak TCK 188/4-a kapsamında değerlendirilmesi bakımından suç tarihi ayrıca önemlidir. Amfetamin ve türevleri, 5 Nisan 2023 tarihinde yayımlanan 7445 sayılı Kanun’un 17. maddesiyle nitelikli hal kapsamına alınmıştır. Failin aleyhine olan bu değişiklik, yürürlük tarihinden önce gerçekleştirilen fiillere geriye yürütülemez. Bu nedenle hem maddenin kimyasal niteliği hem de suç tarihinde yürürlükte bulunan kanun birlikte değerlendirilmelidir.

TCK 188/4-b ve 200 Metre Kuralı

TCK 188/3’teki fiillerin; okul, yurt, hastane, kışla veya ibadethane gibi tedavi, eğitim, askerî ve sosyal amaçlarla toplu bulunulan bina ve tesisler ile bunların belirlenen sınırlarına iki yüz metreden yakın mesafe içindeki umumi veya umuma açık yerlerde işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır.

Artırımın uygulanabilmesi için yalnızca olay yerinin okul, hastane veya benzeri bir yerle aynı semtte bulunması yeterli değildir. Korunan bina veya tesisin suç tarihinde fiilen faaliyetine devam etmesi ve TCK 188/3’teki seçimlik hareketlerden en az birinin iki yüz metrelik alan içinde gerçekleşmesi gerekir.

Mesafe; binanın varsa çevre duvarı, tel örgüsü veya benzeri işaretlerle belirlenen sınırından itibaren, mutat yaya yolu kullanılarak gidilebilecek en kısa mesafe esas alınarak belirlenmelidir. Suçun işlendiği nokta ile mesafenin keşif, kroki veya denetlenebilir bilirkişi incelemesiyle somutlaştırılması gerekir.

Suçun Üç veya Daha Fazla Kişi Tarafından İşlenmesi

TCK 188 kapsamındaki suçun üç veya daha fazla kişi tarafından birlikte işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır. Bu hükmün uygulanabilmesi için kişilerin aynı olaydan haberdar olmaları yeterli değildir; birlikte faillik kapsamında ortak suç işleme kararı ve fiil üzerinde müşterek hâkimiyet bulunup bulunmadığı değerlendirilmelidir.

Suç Örgütü Faaliyeti Kapsamında Uyuşturucu Ticareti

Suçun, suç işlemek amacıyla kurulmuş bir örgütün faaliyeti çerçevesinde işlenmesi halinde ceza bir kat artırılır. Örgüt kabulü için süreklilik, hiyerarşik bağ, üye sayısı ve suç işleme amacı gibi unsurların somut delillerle gösterilmesi gerekir. Birkaç kişinin tek olayda birlikte hareket etmesi, tek başına örgüt bulunduğunu göstermez.

Sağlık Mesleği Mensupları Tarafından İşlenmesi

Suçun; tabip, diş tabibi, eczacı, kimyager, veteriner, sağlık memuru, laborant, ebe, hemşire, diş teknisyeni, hastabakıcı, sağlık hizmeti veren, kimyacılıkla veya ecza ticaretiyle iştigal eden kişi tarafından işlenmesi halinde ceza yarı oranında artırılır. Artırımın uygulanabilmesi için failin TCK 188/8’de belirtilen meslek veya faaliyet grubunda bulunduğu usulüne uygun kayıtlarla belirlenmelidir.

Örnek hesap: Temel cezanın alt sınırdan 10 yıl belirlendiği ve maddenin TCK 188/4-a kapsamında olduğu bir olayda yarı oranındaki artırım sonucunda ceza 15 yıla çıkar. TCK 62 uyarınca altıda bir takdiri indirim uygulanırsa sonuç 12 yıl 6 ay olur. Bu yalnızca belirtilen hükümlerin uygulandığı örnek bir hesaplamadır; her dosyada aynı ceza çıkmaz.

Uyuşturucu Madde Ticareti Suçu Nasıl İspatlanır?

Uyuşturucu ticareti dosyalarında maddi deliller, dijital kayıtlar, fiziki takip tutanakları, tanık anlatımları, kriminal raporlar ve para hareketleri birlikte değerlendirilir. Mahkûmiyet, hukuka uygun şekilde elde edilmiş, duruşmada tartışılmış ve suçun işlendiğini her türlü makul şüpheden uzak biçimde gösteren delillere dayanmalıdır.

Soruşturma aşamasında ticareti doğrulayan yeterli delil elde edilememesi halinde kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmesi; dava açılmışsa beraat kararı gündeme gelebilir.

Uyuşturucu Ticareti Suçunda Delil Yetersizliği ve Beraat

TCK 188’den mahkûmiyet kurulabilmesi için sanığın uyuşturucu üzerinde bilgi ve iradeye dayalı hâkimiyetinin ve ticaret amacının her türlü makul şüpheden uzak biçimde ispatlanması gerekir. Maddenin miktarı, tek bir alıcı beyanı, HTS kaydı, hassas terazi veya açıklaması araştırılmamış para hareketi her olayda tek başına mahkûmiyet için yeterli olmayabilir.

Hukuka aykırı deliller değerlendirme dışı bırakıldığında veya geriye kalan deliller ticaret amacını kesin biçimde göstermediğinde CMK 223/2-e kapsamında beraat kararı gündeme gelebilir. Bununla birlikte belirli bir delilin bulunmaması otomatik beraat nedeni değildir; bütün delillerin birbirini destekleyip desteklemediği somut olay üzerinden değerlendirilir.

Ele Geçirilen Uyuşturucunun Miktarı ve Paketlenme Şekli

Çok sayıda, birbirine yakın ağırlıkta ve satışa hazır paket bulunması ticaret amacı yönünden önemlidir. Buna karşılık tek paket halinde ve kişinin kullanım alanında bulunan madde, dosyadaki diğer koşullara göre kullanım savunmasını destekleyebilir.

Paket sayısı da tek başına yeterli değildir. Maddenin farklı zamanlarda kişisel kullanım için ayrılmış olabileceği savunması ve ambalajların diğer materyallerle bağlantısı araştırılmalıdır.

Hassas Terazi Bulunması Tek Başına Yeterli midir?

Hassas terazi ticaret amacı bakımından önemli bir emare olabilir ancak tek başına otomatik mahkûmiyet nedeni değildir. Terazinin nerede ve kime ait alanda bulunduğu, üzerinde uyuşturucu kalıntısı olup olmadığı, sanığın cihaz üzerindeki hâkimiyeti ve uyuşturucuyla bağlantısı araştırılmalıdır.

Ortak alanda bulunan ve sanığa aidiyeti belirlenemeyen bir terazinin ispat gücü sınırlı kalabilir. Terazi üzerinde uyuşturucu kalıntısı, çok sayıda eşit paket ve satış içerikli mesajların birlikte bulunması ise değerlendirmeyi değiştirebilir.

Kilitli Poşet, Nakit Para ve Diğer Materyallerin Delil Değeri

Boş kilitli poşetler, kesilmiş ambalajlar, not kâğıtları ve olağan dışı miktardaki nakit para satış iddiasını destekleyebilir. Ancak her materyalin suçla ve sanıkla bağlantısı kurulmalı; paranın kaynağı araştırılmadan doğrudan suç geliri olduğu kabul edilmemelidir.

WhatsApp Mesajları ve Telefon Kayıtları Delil Olur mu?

WhatsApp ve benzeri uygulamalardaki yazışmalar, hukuka uygun elde edilmeleri ve sanıkla bağlantılarının doğrulanması halinde delil olabilir. Mesajların kim tarafından gönderildiği, tarih ve saat bilgileri, konuşmanın bütünü ve kullanılan ifadelerin bağlamı incelenmelidir. Tek başına “mal”, “ürün” veya benzeri yoruma açık kelimeler, başka deliller bulunmadan mutlaka uyuşturucu ticaretini göstermez.

Ekran görüntüsü üzerinde ekleme veya çıkarma yapılıp yapılmadığı, verinin hangi cihazdan elde edildiği ve inceleme sırasında dijital bütünlüğün korunup korunmadığı önemlidir. Mesajın yalnızca suçlayıcı kısmının alınması yerine görüşmenin tamamı değerlendirilmelidir.

HTS ve Baz İstasyonu Kayıtları Nasıl Değerlendirilir?

HTS kayıtları kişiler arasında iletişim kurulduğunu; baz kayıtları ise telefonun yaklaşık olarak hangi bölgeden sinyal aldığını gösterebilir. Bu kayıtlar konuşmanın içeriğini veya telefonu mutlaka sanığın kullandığını tek başına kanıtlamaz.

Banka Hareketleri ve Para Transferleri Delil Olur mu?

Sanık ile kullanıcı olduğu ileri sürülen kişiler arasındaki düzenli ve açıklamasız para transferleri ticaret iddiasını destekleyebilir. Bununla birlikte borç, ortak harcama veya ticari ilişki gibi alternatif açıklamalar araştırılmadan her gönderim uyuşturucu bedeli sayılamaz.

Alıcı, Tanık ve Diğer Sanıkların Beyanları Yeterli midir?

Bir kişinin sanıktan uyuşturucu aldığını söylemesi önemli bir delildir; ancak beyanın tutarlılığı, ne zaman ve hangi koşullarda alındığı, kişinin sanıkla ilişkisi, menfaat veya husumet ihtimali ve maddi delillerle desteklenip desteklenmediği değerlendirilmelidir.

Hukukumuzda “tek tanıkla mahkûmiyet kesinlikle kurulamaz” şeklinde mutlak bir kural bulunmadığı gibi her suçlayıcı beyanın doğru kabul edilmesi de mümkün değildir. Özellikle sonradan değişen, kendi içinde çelişen veya hiçbir nesnel bulguyla doğrulanmayan beyanlar şüpheyi ortadan kaldırmayabilir. Müdafi hazır olmaksızın kollukça alınan ve hâkim ya da mahkeme önünde doğrulanmayan sanık ifadeleri bakımından CMK 148/4 hükmü de ayrıca gözetilmelidir.

Gizli Soruşturmacı ve Teknik Takip Delillerinin Geçerliliği

Gizli soruşturmacı görevlendirilmesi ve teknik araçlarla izleme, kanundaki şartlara ve yetkili merci kararına bağlı koruma tedbirleridir. Kararın kapsamı, süresi, görevlendirilen kişinin işlemleri ve elde edilen kayıtların muhafaza zinciri incelenmelidir.

Kişiyi işlemeyi düşünmediği bir suça yönlendiren kışkırtıcı faaliyet adil yargılanma hakkı bakımından sorun doğurabilir. Kontrollü alımın kaydı, kullanılan para, teslim edilen maddenin analizi ve tutanakların uyumu denetlenmelidir.

Uyuşturucunun Araçta, Evde veya İş Yerinde Bulunması

Uyuşturucunun belirli bir yerde ele geçirilmesi, o yerde bulunan herkesin cezalandırılacağı anlamına gelmez. Her sanık yönünden maddeyi bilme, üzerinde tasarruf edebilme ve ticaret amacı ayrı ayrı kanıtlanmalıdır.

Araçta Uyuşturucu Bulunursa Kim Sorumlu Olur?

Araç sürücüsü veya ruhsat sahibinin sırf bu sıfatı nedeniyle otomatik olarak sorumlu tutulması mümkün değildir. Uyuşturucunun aracın neresinde bulunduğu, bölüme kimin erişebildiği, yolculuğun amacı, yolcuların davranışları, parmak izi ve iletişim kayıtları birlikte değerlendirilir.

Araca el koyma ile müsadere aynı işlem değildir. Müsadere bakımından aracın suçta kullanılması, malikin iyi niyeti ve tedbirin orantılılığı TCK 54 kapsamında incelenir.

Ortak Kullanılan Evde Uyuşturucu Bulunması

Birden fazla kişinin yaşadığı konutta uyuşturucunun ortak alanda bulunması aidiyet sorununu gündeme getirir. Maddenin kişisel eşya arasında, kilitli bölümde veya yalnızca belirli kişinin kullandığı odada bulunması; anahtar, parmak izi, mesaj ve beyanlarla bağlantısı önemlidir.

“Evde bulundu, herkesindir” biçimindeki toplu sorumluluk yaklaşımı ceza sorumluluğunun şahsiliği ilkesiyle bağdaşmaz. Bununla birlikte kişilerin maddeyi birlikte depoladığı veya satış sürecini ortak yönettiği somut delillerle belirlenirse müşterek faillik söz konusu olabilir.

Başkasına Ait Paketi Taşımak Uyuşturucu Ticareti Sayılır mı?

Paketin uyuşturucu içerdiğini bilerek bir yerden başka bir yere götüren kişi, eylemin koşullarına göre TCK 188/3’teki nakletme fiilini doğrudan gerçekleştirmiş olabilir. Bu kişinin satıştan pay alması veya uyuşturucunun sahibi olması zorunlu değildir.

Buna karşılık içeriği gerçekten bilinmeyen bir paketi taşımak kast yokluğu nedeniyle suç oluşturmaz. Taşıma karşılığındaki ücretin olağan dışılığı, gizli teslim talimatları, mesajlar, güzergâh ve kişinin paketle ilgili davranışları bilgi ve kastın belirlenmesinde kullanılır.

Hukuka Aykırı Aramada Bulunan Uyuşturucu Delil Olur mu?

Ceza yargılamasında maddi gerçeğe yalnızca hukuka uygun delillerle ulaşılabilir. Anayasa’nın 38. maddesi ve Ceza Muhakemesi Kanunu uyarınca kanuna aykırı yöntemlerle elde edilen bulgular hükme esas alınamaz.

Ev, Araç ve Üst Araması İçin Karar Gerekir mi?

Adli arama için kural olarak hâkim kararı; gecikmesinde sakınca bulunan hallerde kanunda gösterilen yetkili makamın yazılı emri gerekir. Konut, iş yeri ve kamuya açık olmayan kapalı alanlarda daha sıkı şartlar uygulanır. Suçüstü ve yakalama gibi kanunda düzenlenen istisnalar ayrıca değerlendirilir.

Bir suç şüphesi ortaya çıktıktan sonra yapılacak işlemin “önleme araması” olarak adlandırılması, adli aramanın güvencelerini bertaraf etmez. Arama kararının yeri, zamanı, amacı ve kişiyi kapsayıp kapsamadığı dosyadaki karar ve tutanak üzerinden kontrol edilmelidir. Usulsüz aramanın delile etkisi ile kamu görevlisinin sorumluluğu farklı meselelerdir; ikinci konu haksız arama suçu kapsamında ayrıca ele alınmıştır.

Telefon İncelemesi İçin Hâkim Kararı Gerekir mi?

Cep telefonundaki mesajlara, fotoğraflara ve uygulama verilerine erişilmesi basit bir gözle inceleme değildir. Telefon içeriğinde arama yapılması, verilerin kopyalanması ve kayıt altına alınması bakımından CMK 134’teki şartlara uyulmalıdır. Kural olarak hâkim kararı; gecikmesinde sakınca bulunan hâllerde ise Cumhuriyet savcısının kararı gerekir. Savcı tarafından verilen karar, yirmi dört saat içinde hâkim onayına sunulmalıdır.

Telefonun kişinin rızasıyla teslim edilmesi veya şifresinin paylaşılması, kolluğa cihazın bütün içeriğini sınırsız biçimde inceleme yetkisi vermez. Yargıtay 8. Ceza Dairesinin 2024/1821 E. ve 2024/4126 K. sayılı kararında da şüphelinin rızası bulunsa bile CMK 134’teki usule uyulmadan telefon içeriğinin incelenmesi ve mesajların kaydedilmesiyle elde edilen verilerin hukuka aykırı olduğu kabul edilmiştir.

İncelemenin kararın konusu, amacı ve kapsamıyla sınırlı kalması gerekir. Hangi verilerin incelendiği, imaj veya kopyanın nasıl alındığı, dijital bütünlüğü gösteren hash değerlerinin bulunup bulunmadığı ve bilirkişiye hangi materyalin gönderildiği denetlenmelidir. Usule aykırı elde edilen telefon kayıtları hükme esas alınamaz. Bununla birlikte bu delilin hukuka aykırı olması otomatik olarak beraat sonucunu doğurmaz; kayıtlar değerlendirme dışı bırakıldıktan sonra mahkûmiyete yeterli başka hukuka uygun delil bulunup bulunmadığı ayrıca belirlenmelidir.

Anayasa Mahkemesi, 12.02.2026 tarihli ve 2023/128 E., 2026/36 K. sayılı kararıyla CMK 134’ü, elde edilen kişisel verilerin saklanması, işlenmesi, silinmesi ve ilgili kişilerin hakları konusunda yeterli kanuni güvenceler içermediği gerekçesiyle iptal etmiştir. Ancak iptal hükmünün yürürlüğü dokuz ay ertelendiğinden CMK 134, 25.02.2027 tarihine kadar yürürlüktedir. Bu karar, daha önce yapılan bütün telefon incelemelerini kendiliğinden geçersiz hâle getirmemekte; her işlemin yapıldığı tarihteki mevzuata ve somut inceleme usulüne göre değerlendirilmesi gerekmektedir.

Hukuka Aykırı Delil Mahkûmiyette Kullanılabilir mi?

Hukuka aykırı elde edildiği belirlenen delil hükme esas alınamaz. Mahkeme yalnızca aramadaki eksikliği tespit etmekle yetinmemeli; bu delil çıkarıldığında geriye mahkûmiyete yeterli başka hukuka uygun delil kalıp kalmadığını da değerlendirmelidir.

Arama sırasında başka bir suça ait delil bulunması halinde tesadüfen elde edilen delile ilişkin CMK 138 hükümleri uygulanır. Bulgunun muhafaza altına alınması ve Cumhuriyet savcısına bildirilmesi gerekir. Başlangıçtaki işlemin hukuka uygunluğu ile bulunan yeni delil arasındaki bağlantı ayrıca incelenir.

Uyuşturucu Ticareti Suçuna Teşebbüs ve İştirak

TCK 188 çok sayıda seçimlik hareket içerdiği için suç çoğu zaman erken aşamada tamamlanır. Örneğin uyuşturucunun ticari amaçla kabul edilmesi veya nakledilmeye başlanması halinde satış henüz yapılmasa bile tamamlanmış başka bir seçimlik hareket bulunabilir. Bu nedenle teşebbüs değerlendirmesi, failin hedeflediği hareket ve yakalandığı aşama belirlenerek yapılmalıdır.

Birlikte faillik için ortak suç işleme kararı ve fiil üzerinde müşterek hâkimiyet aranır. Suçun işlenmesini kolaylaştıran fakat fiil üzerinde ortak hâkimiyet kurmayan kişinin sorumluluğu yardım etme hükümleri kapsamında kalabilir. Buna karşılık uyuşturucuyu bilerek bizzat taşıyan kurye, kanundaki nakletme hareketini gerçekleştirdiğinden yalnızca “yardım eden” sayılmayabilir.

Uyuşturucu Ticareti Suçunda Etkin Pişmanlık Şartları (TCK 192)

Uyuşturucu suçlarına özgü etkin pişmanlık hükümleri TCK 192’de düzenlenmiştir. Uyuşturucu ticareti suçunda etkin pişmanlığın sonucu, açıklamanın resmî makamlar suçtan haberdar olmadan önce veya sonra yapılmasına göre değişir. Koşulları oluştuğunda kişi hakkında cezaya hükmedilmemesi veya verilecek cezanın dörtte birden yarısına kadar indirilmesi mümkündür.

Etkin pişmanlık, yalnızca suçun kabul edilmesi veya pişman olunduğunun söylenmesi değildir. Verilen bilginin doğru, gönüllü ve soruşturmaya somut katkı sağlayacak nitelikte olması gerekir.

Yetkili Makamlar Haber Almadan Önce Etkin Pişmanlık

Uyuşturucu imal veya ticareti suçuna iştirak eden kişi, resmî makamlar suçtan haberdar olmadan önce diğer suç ortaklarını ve uyuşturucunun saklandığı veya imal edildiği yerleri yetkili makama bildirirse etkin pişmanlıktan yararlanabilir. Ancak verilen bilginin suç ortaklarının yakalanmasını veya uyuşturucunun ele geçirilmesini sağlaması gerekir.

Bu düzenlemenin uygulanması hâlinde suç ortadan kalkmaz ve beraat kararı verilmez; fail hakkında etkin pişmanlık nedeniyle cezaya hükmolunmaması gündeme gelir.

Yalnızca kişinin kendi eylemini anlatması veya uyuşturucuyu teslim etmesi her durumda bu hüküm için yeterli değildir. TCK 192/1, uyuşturucu ticaretine iştirak eden kişinin diğer suç ortakları ve uyuşturucunun bulunduğu yerler hakkında sonuç doğuran bilgi vermesini aramaktadır.

Resmî Makamların Suçtan Haberdar Olması Ne Demektir?

Resmî makamların yalnızca genel bir uyuşturucu ticareti şüphesinden haberdar olması ile failin somut suçundan haberdar olması aynı değildir. İhbar, fiziki takip, yakalama, arama, uyuşturucunun ele geçirilmesi veya şüpheli hakkında soruşturma başlatılması gibi işlemler, suçun makamlarca öğrenildiğini gösterebilir.

Bu nedenle açıklamanın yakalamadan önce yapılmış olması tek başına TCK 192/1’in uygulanmasını sağlamaz. Makamların suçtan daha önce haberdar olup olmadığı soruşturma kayıtları, ihbar tutanakları, fiziki takip başlangıcı ve diğer belgeler üzerinden belirlenmelidir.

Yakalandıktan Sonra Etkin Pişmanlıktan Yararlanılabilir mi?

Evet. Resmî makamlar suçtan haberdar olduktan veya kişi yakalandıktan sonra da TCK 192/3 kapsamında etkin pişmanlık uygulanabilir. Bunun için kişinin gönüllü olarak suçun ortaya çıkarılmasına ve fail veya diğer suç ortaklarının yakalanmasına hizmet ve yardım etmesi gerekir.

Kişinin yakalanmış olması, vereceği bilginin gönüllü kabul edilmesini tek başına engellemez. Ancak yalnızca dosyada zaten bulunan delilleri tekrarlayan, doğrulanamayan veya soruşturmaya yeni bir katkı sağlamayan açıklamalar yeterli olmayabilir.

Başka Kişilerin İsimlerini Vermek Yeterli midir?

Sadece bir kişinin adını söylemek otomatik olarak etkin pişmanlık indirimi sağlamaz. Verilen bilginin;

• Doğru ve doğrulanabilir olması,
• Bildirilen kişinin kimliğinin veya yerinin belirlenmesine yardımcı olması,
• Suçun işleniş biçimini açıklaması,
• Uyuşturucunun ele geçirilmesine katkı sağlaması,
• Fail veya diğer suç ortaklarının yakalanmasına hizmet etmesi

gibi özellikler taşıyıp taşımadığı değerlendirilir.

Bildirilen kişinin zaten yakalanmış olması, kimliğinin soruşturma makamlarınca önceden bilinmesi veya verilen bilginin soyut bir isimden ibaret kalması indirimin uygulanmasını engelleyebilir. Bununla birlikte failin verdiği doğru bilginin sonuçsuz kalması kendi davranışından değil, soruşturma makamlarının işleminden veya bildirilen kişinin kaçmasından kaynaklanmışsa bilginin niteliği ayrıca değerlendirilmelidir.

Kendi Suçunu Açıklayan Kişi İndirimden Yararlanabilir mi?

Etkin pişmanlık yalnızca başka bir kişiyi ihbar etmekten ibaret değildir. Hakkında uyuşturucu ticaretini kanıtlayan yeterli delil bulunmayan kişinin, doğru ve faydalı açıklamalarıyla kendi suçunun ortaya çıkmasına önemli ölçüde katkı sağlaması da TCK 192/3 kapsamında değerlendirilebilir.

Buna karşılık suçu kolluk tarafından bütün unsurlarıyla ortaya çıkarılmış kişinin yalnızca mevcut delilleri kabul etmesi, tek başına etkin pişmanlık sayılmaz. Açıklamanın dosyaya ne kattığı ve suçun ortaya çıkarılmasına gerçekten hizmet edip etmediği gösterilmelidir.

Etkin Pişmanlık ile İkrar Aynı Şey midir?

İkrar, kişinin isnat edilen fiili gerçekleştirdiğini kabul etmesidir. Etkin pişmanlık ise suçun ortaya çıkarılmasına veya faillerin yakalanmasına kanunda aranan nitelikte yardım edilmesini gerektirir. Bu nedenle her ikrar etkin pişmanlık oluşturmaz.

Aynı şekilde kişinin hukuki nitelendirmeyi kabul etmemesi de açıklamalarının içeriğini değersiz hâle getirmez. Örneğin ticaret kastını reddeden kişinin uyuşturucunun kaynağı, teslim yeri veya diğer failler hakkında verdiği bilgiler somut katkı sağlıyorsa etkin pişmanlık koşulları ayrıca tartışılmalıdır.

Etkin Pişmanlık İndirimi Ne Kadardır?

Resmî makamlar suçtan haberdar olduktan sonra TCK 192/3’ün koşulları oluşursa ceza, yardımın niteliğine göre dörtte birden yarısına kadar indirilir. İndirim oranı belirlenirken bilginin doğruluğu, kapsamı, zamanlaması ve soruşturmanın ilerlemesine sağladığı katkı dikkate alınmalıdır.

Örneğin başka bir artırım veya indirim bulunmadığı varsayımıyla 10 yıl hapis cezası üzerinden:

Bu yalnızca TCK 192 indiriminin etkisini gösteren örnek bir hesaplamadır. Maddenin türüne, suçun işlendiği yere, kişi sayısına, örgüt bağlantısına ve diğer artırım veya indirim nedenlerine göre sonuç ceza değişebilir. Mahkeme, etkin pişmanlığın kabul edilip edilmediğini ve kabul etmişse indirim oranını hangi gerekçeyle belirlediğini kararında göstermelidir.

Uyuşturucu Ticareti Suçunda Tutuklama

TCK 188, CMK 100’de sayılan katalog suçlardandır. Bununla birlikte katalogda yer almak otomatik tutuklama anlamına gelmez. Tutuklama için kuvvetli suç şüphesini gösteren somut delillerin yanında kaçma veya delilleri karartma gibi bir tutuklama nedeninin ve tedbirin ölçülü olduğunun ortaya konulması gerekir.

Ele geçirilen maddenin miktarı ve paketlenmesi, şüphelinin delillere müdahale imkânı, sabit ikametgâhı, yurt dışı bağlantısı ve soruşturmanın geldiği aşama değerlendirilir. Yalnızca suçun cezasının yüksekliği, kişiselleştirilmiş gerekçe kurulmadan uzun tutukluluğu haklı göstermez.

Adli kontrolün neden yetersiz kalacağı açıklanmadan tutuklama kararı verilmemelidir. Tutuklama kararına ve tutukluluğun devamına ilişkin ayrıntılar tutuklama kararı başlıklı yazımızda açıklanmıştır.

TCK 188/3’ün alt sınırı nedeniyle soruşturma ve kovuşturmada zorunlu müdafilik hükümleri de gündeme gelir. Şüpheli veya sanığın kendi avukatı yoksa kanundaki şartlar kapsamında müdafi görevlendirilir.

TCK 188 Suçunda HAGB, Erteleme ve Para Cezasına Çevirme

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması ve hapis cezasının ertelenmesi, yalnızca sonuç hapis cezasının kanundaki süre sınırları içinde kalması halinde değerlendirilebilir. TCK 188/3’te temel cezanın on yıldan başlaması nedeniyle tamamlanmış ülke içi uyuşturucu ticaretinde, olağan indirimler sonrasında dahi sonuç ceza çoğunlukla HAGB ve erteleme sınırının üzerinde kalır.

Benzer şekilde hapis cezasının adli para cezasına çevrilmesi yalnızca kısa süreli hapis cezaları bakımından mümkündür. Uyuşturucu madde ticareti suçu hapisle birlikte ayrıca adli para cezası öngörülmesi, hapis cezasının para cezasına çevrildiği anlamına gelmez.

Bu nedenle “TCK 188’de hiçbir durumda HAGB olmaz” şeklindeki soyut bir cümle yerine; teşebbüs, yardım etme, etkin pişmanlık, reçeteye bağlı madde ve diğer indirimlerin ardından oluşan sonuç cezanın ayrı ayrı değerlendirilmesi daha doğru olur.

Uyuşturucu Ticareti Suçu Şikâyete ve Uzlaştırmaya Tabi midir?

Uyuşturucu madde ticareti suçu şikâyete bağlı değildir. Cumhuriyet savcılığı suç şüphesini öğrendiğinde soruşturmayı resen yürütür. Belirli bir mağdurun şikâyetinden vazgeçmesi veya uyuşturucuyu aldığını söyleyen kişinin daha sonra beyanını değiştirmesi davayı kendiliğinden düşürmez; ancak değişen beyanın delil değeri ayrıca değerlendirilir.

TCK 188 kapsamındaki suçlar uzlaştırmaya ve önödemeye tabi değildir. Seri muhakeme usulünün kapsamına da girmez.

Görevli ve Yetkili Mahkeme Hangisidir?

Uyuşturucu madde imal ve ticareti suçunda görevli mahkeme ağır ceza mahkemesidir. Yetki kural olarak suçun işlendiği yere göre belirlenir.

Nakletme ve sevk etme gibi birden fazla yerle bağlantılı fiillerde hareketin başladığı, devam ettiği ve tamamlandığı yerler ile bağlantılı dosyalar birlikte değerlendirilir.

Uyuşturucu Ticareti Suçunda Zamanaşımı

TCK 188 kapsamındaki bütün fiiller için geçerli tek bir dava zamanaşımı süresi bulunmamaktadır. Uyuşturucu imal, ithal veya ihraç suçunu düzenleyen TCK 188/1 bakımından olağan dava zamanaşımı yirmi yıldır. Zamanaşımını kesen nedenlerin bulunması halinde bu süre en fazla otuz yıla kadar uzayabilir.

TCK 188/3’te düzenlenen ülke içindeki uyuşturucu ticaretinin temel hali bakımından olağan dava zamanaşımı kural olarak on beş yıl; kesilme halinde ulaşılabilecek azami süre ise yirmi iki yıl altı aydır. Bununla birlikte TCK 66/3 gereğince dosyadaki daha ağır cezayı gerektiren nitelikli haller, failin suç tarihindeki yaşı ve zamanaşımını durduran veya kesen işlemler hesabı değiştirebilir.

Bu süreler dava zamanaşımına ilişkindir. Mahkûmiyet hükmünün kesinleşmesinden sonra gündeme gelen ceza zamanaşımı ise farklı hükümlere tabidir. Bu nedenle zamanaşımı hesabı, isnat edilen fıkra ve somut dosyadaki işlemler üzerinden yapılmalıdır.

Uyuşturucu Ticareti Suçundan Ceza Alan Ne Kadar Yatar?

28 Haziran 2014 ve sonrasında işlenen TCK 188 suçlarından mahkûm olan yetişkinlerde süreli hapis cezası bakımından koşullu salıverilme oranı, 5275 sayılı Kanun’un 108/9. maddesi uyarınca kural olarak dörtte üçtür. Bu tarihten önce işlenen suçlarda ise lehe kanun ve geçiş hükümleri kapsamında üçte iki oranı gündeme gelebilir.

Aşağıdaki tablo; suçun 28 Haziran 2014 veya sonrasında işlendiği, hükümlünün yetişkin olduğu ve yalnızca koşullu salıverilme oranının esas alındığı varsayımsal brüt hesabı göstermektedir:

Hapis cezası	Koşullu salıverilme hesabının temeli
10 yıl	7 yıl 6 ay
12 yıl 6 ay	9 yıl 4 ay 15 gün
15 yıl	11 yıl 3 ay

Bu süreler, kişinin mutlaka tamamını kapalı cezaevinde geçireceği anlamına gelmez. Suç tarihi, yaş, tekerrür, başka cezaların bulunması, tutuklulukta geçen sürenin mahsubu, iyi hâl, açık cezaevine ayrılma ve denetimli serbestlik şartları gerçek tahliye tarihini değiştirir.

Özellikle sonuç cezadan doğrudan belirli bir süre çıkarılarak “net yatar” hesaplamak hatalı olabilir. İnfaz savcılığınca düzenlenecek müddetname üzerinden kişisel hesap yapılmalıdır. Güncel oranlar ve hesaplama yöntemi için 2026 infaz hesaplama rehberi ile denetimli serbestlik başlıklı yazılarımıza bakılabilir.

Önemli: Yargılama sırasında tutuklu geçirilen süre hükmedilen hapis cezasından mahsup edilir. Ancak mahsup, koşullu salıverilme oranını değiştiren bir indirim nedeni değil, infaz hesabında dikkate alınan fiilen geçirilmiş süredir.

Uyuşturucu ticareti suçunun cezası kaç yıldır?

TCK 188/3 kapsamındaki ülke içi uyuşturucu ticaretinin cezası, on yıldan az olmamak üzere hapis ve bin günden yirmi bin güne kadar adli para cezasıdır. Uyuşturucunun çocuğa satılması veya verilmesi halinde hapis cezası on beş yıldan az olamaz. Maddenin türü, suçun işlendiği yer, kişi sayısı ve örgüt bağlantısı cezayı artırabilir.

TCK 188/3 hangi fiilleri kapsar?

Uyuşturucu veya uyarıcı maddeyi ülke içinde satmak, satışa arz etmek, başkasına vermek, sevk etmek, nakletmek, depolamak, ticaret amacıyla satın almak, kabul etmek veya bulundurmak TCK 188/3 kapsamındadır. Satıştan para kazanılması şart değildir; ücretsiz olarak başkasına verme de bu kapsamda değerlendirilebilir.

Kaç gram uyuşturucu ticaret suçu sayılır?

Kanunda herkes ve bütün uyuşturucu türleri için geçerli sabit bir gram sınırı bulunmamaktadır. Maddenin miktarı; paketleme şekli, ele geçirildiği yer, hassas terazi, mesajlar, para hareketleri ve kişinin kullanım alışkanlığı gibi diğer delillerle birlikte değerlendirilir. Belirli bir miktarın altında kalan uyuşturucunun kesinlikle kişisel kullanım sayılacağı söylenemez.

TCK 188 ile TCK 191 arasındaki fark nedir?

Temel ayrım uyuşturucunun bulundurulma amacıdır. Maddenin kişisel kullanım amacıyla satın alınması, kabul edilmesi veya bulundurulması TCK 191; ticari dolaşıma sokma amacıyla bulundurulması ise TCK 188 kapsamında değerlendirilebilir. Ayrım yalnızca gram miktarına göre değil, olayın bütün delillerine göre yapılır.

İlk defa uyuşturucu ticaretinden yakalanan kişi ne olur?

Kişinin daha önce sabıkasının bulunmaması suçun oluşmasını veya TCK 188’deki temel ceza sınırlarını ortadan kaldırmaz. Sabıkasızlık; tutuklamanın ölçülülüğü, takdiri indirim ve cezanın kişiselleştirilmesi bakımından değerlendirilebilir. Ancak ilk defa yakalanan kişinin mutlaka serbest bırakılacağı veya ceza almayacağı söylenemez.

Uyuşturucu ticareti suçunda etkin pişmanlık indirimi ne kadardır?

Resmî makamlar suçtan haberdar olmadan önce TCK 192’deki şartlara uygun ve sonuç doğuran bildirim yapılması halinde cezaya hükmedilmemesi mümkün olabilir. Suç öğrenildikten sonra gönüllü ve faydalı yardım sağlanırsa ceza, yardımın niteliğine göre dörtte birden yarısına kadar indirilebilir. Yalnızca bir kişinin adını vermek otomatik olarak indirim sağlamaz.

Uyuşturucu ticareti cezasının yatarı ne kadardır?

28 Haziran 2014 ve sonrasında işlenen TCK 188 suçlarında yetişkin hükümlüler bakımından koşullu salıverilme oranı kural olarak dörtte üçtür. Buna göre 10 yılın brüt koşullu salıverilme hesabı 7 yıl 6 ay, 15 yılın hesabı 11 yıl 3 aydır. Bunlar net tahliye tarihi değildir; suç tarihi, tutukluluk mahsubu, tekerrür, iyi hâl, açık cezaevi ve denetimli serbestlik şartları ayrıca değerlendirilir.

Tek bir kişinin “ondan uyuşturucu aldım” demesi yeterli midir?

Tek bir beyanın hiçbir durumda delil olamayacağı yönünde mutlak bir kural yoktur. Bununla birlikte beyanın tutarlı, güvenilir ve denetlenebilir olması; alınma biçimi, sonradan değiştirilip değiştirilmediği, menfaat veya husumet ihtimali ve maddi delillerle desteklenip desteklenmediği incelenmelidir. Soyut veya ciddi çelişkiler taşıyan beyan mahkûmiyet için yeterli olmayabilir.

Uyuşturucu ele geçirilmeden ticaretten ceza verilebilir mi?

Suçun farklı hukuka uygun delillerle ispatlanması teorik olarak mümkündür. Ancak ele geçirilmeyen bir maddenin uyuşturucu olduğu yalnızca varsayımla kabul edilemez. Mesaj, görüntü, tanık anlatımı ve diğer delillerin hem teslim fiilini hem de teslim edilen şeyin uyuşturucu niteliğini her türlü makul şüpheden uzak biçimde ortaya koyması gerekir.

Uyuşturucuyu arkadaşa ücretsiz vermek suç mudur?

TCK 188/3’te başkasına verme fiili açıkça düzenlenmiştir ve karşılığında para alınması şart değildir. Bununla birlikte maddenin birlikte temin edilmesi, ortak kullanım kararı, kimin payına ait olduğu ve somut bir devir davranışının bulunup bulunmadığı suçun niteliğini etkileyebilir. Her olay kendi koşulları içinde değerlendirilmelidir.

Metamfetamin uyuşturucu ticaretinde cezayı artırır mı?

Metamfetamin, amfetamin türevi olması nedeniyle güncel TCK 188/4-a kapsamında cezanın yarı oranında artırılmasına neden olabilir. Ancak amfetamin ve türevleri 5 Nisan 2023 tarihinde nitelikli hal kapsamına alınmıştır. Failin aleyhine olan bu değişiklik daha önce işlenen fiillere uygulanamaz; suç tarihi ve kriminal rapor birlikte incelenmelidir.

Uyuşturucu ticareti suçunda HAGB uygulanabilir mi?

TCK 188/3’ün temel cezası on yıldan başladığı için tamamlanmış suçlarda sonuç ceza çoğunlukla HAGB sınırının üzerinde kalır. Bununla birlikte teşebbüs, yardım etme, etkin pişmanlık ve diğer indirimler sonucunda ortaya çıkan ceza kanundaki süre sınırına düşerse HAGB şartları ayrıca değerlendirilebilir. Bu nedenle “TCK 188’de hiçbir durumda HAGB olmaz” şeklinde mutlak bir ifade doğru değildir.

Uyuşturucu ticareti suçu şikâyete bağlı mıdır?

Uyuşturucu madde ticareti suçu şikâyete bağlı değildir ve soruşturma Cumhuriyet savcılığı tarafından resen yürütülür. Bir kişinin şikâyetinden vazgeçmesi davayı kendiliğinden düşürmez. TCK 188 kapsamındaki suçlar uzlaştırmaya ve önödemeye de tabi değildir.