İnsan Ticareti Suçu

İnsan ticareti suçu, TCK m.80 kapsamında; kişilerin sömürü amacıyla temin edilmesi, sevk edilmesi, nakledilmesi, barındırılması veya teslim alınması gibi seçimlik hareketlerle işlenir. Yetişkin mağdurlarda genellikle zor, tehdit, hile, nüfuzun kötüye kullanılması, çaresizlikten yararlanma gibi araç fiiller aranır; çocuk mağdurlarda  araç fiiller aranmaksızın tipiklik oluşur. Uygulamada dosyalar çoğunlukla çok aktörlüdür; iletişimin tespiti (HTS–baz), dijital inceleme, kamera kayıtları, para transfer izleri ve mağdur beyanları bir arada değerlendirilir. Bu nedenle delil usulü ve mağdur güvenliği aynı anda gözetilmelidir. (Genel ceza yargılaması çerçevesi için bkz. ceza davaları.)

İnsan Ticareti Suçunun Unsurları

1) Seçimlik hareketler

Suç, aşağıdaki fiillerden herhangi biriyle oluşabilir: temin etme, sevk etme, nakletme, barındırma, teslim alma. Zincirin tek halkası dahi gerçekleşse tipiklik sağlanabilir; failin tüm süreci yönetmesi şart değildir.

2) Sömürü amacı (manevi unsur)

Belirleyici nokta sömürü kastıdır. Dosyada kazanç akışı çoğunlukla vardır; ancak kazanç olmasa bile sömürü amacı somut verilerle ortaya konuyorsa suç oluşur. Menfaat akışı, rol paylaşımı ve eylem sürekliliği bu kastın ispatında temel göstergelerdir.

3) Araç fiiller (yetişkin mağdurlar)

Yetişkin mağdurlarda, failin tehdit, cebir veya şiddet, baskı, hile, nüfuzun kötüye kullanılması, çaresizlikten yararlanma gibi yöntemlerle mağduru etkilemesi aranır. Bu araç fiillerden biri bulunuyorsa mağdurun görünürdeki rızası hukuken değer taşımaz.

4) Çocuk mağdurlar 

Çocuk mağdurlar söz konusuysa, araç fiiller aranmaz. Temin–sevk–barındırma gibi seçimlik hareketlerden herhangi birinin sömürü amacıyla gerçekleşmesi tipiklik için yeterlidir. Bu nedenle çocuk mağdurlu dosyalarda delil eşiği daha farklı değerlendirilir.

5) Mağdurun rızası

Yetişkin mağdurlarda araç fiiller varsa rıza  dikkate alınmaz. Uygulamada rızaya ilişkin savunmalar, araç fiiller ve sömürü amacının varlığı karşısında sonuç doğurmaz.

6) Korunan hukuki değer

İnsan onuru, özgürlük ve vücut bütünlüğü; çalışma hürriyeti ve genel güvenlik aynı anda korunur.

İnsan Ticareti Suçunun Cezası

İnsan ticareti suçu bakımından temel yaptırım, sekiz yıldan on iki yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezasıdır. Suça konu eylemlerden elde edilen menfaatlere ilişkin müsadere hükümleri uygulanabilir; ayrıca tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbirine hükmolunmaktadır.

İnsan Ticareti Suçu Avukatı

İnsan ticareti suçu; sömürü amacı, seçimlik hareketler, araç fiiller ve mağdur beyanı etrafında şekillenen çok aktörlü dosyalardır. Bu nedenle erken aşamada avukat dahiliyeti, ifade öncesi dosya incelemesi, delillerin usulüne uygun elde edilip edilmediğinin denetlenmesi (arama ve elkoyma, dijital imaj–hash, HTS–baz–konum) ve hukuka aykırı delillerin tespiti savunmanın omurgasını oluşturur.

İfade, arama, elkoyma veya gözaltı gibi kritik aşamalarda avukat desteği delil ve hak yönetimi açısından belirleyicidir. İletişim ve randevu için iletişim sayfamızı, insan ticareti ile göçmen kaçakçılığı ayrımı hakkında kısa karşılaştırma için de Göçmen Kaçakçılığı Suçu linkini kullanabilirsiniz.

İnsan Ticareti Suçu Yargıtay Kararları

1) Araç fiiller ve çaresizlik somut delille ispatlanmalıdır. 

Yargıtay 18. Ceza Dairesi, 12.02.2019, E.2017/1300, K.2019/2858
Ölçüt: Yetişkin mağdurlar yönünden tehdit/cebir, baskı, hile, nüfuzun kötüye kullanılması veya çaresizlikten yararlanma gibi araç fiiller somut ve inandırıcı delillerle desteklenmelidir; salt fuhuş yaptırıldığı iddiası tek başına tipiklik sağlamaz.
Özet: Müştekiler, sanıkların yanından ayrılma imkânları bulunduğunu; serbestçe hareket ettiklerini, telefon kullanabildiklerini ve kolluğa başvurmadıklarını anlatmıştır. Bu çerçevede çaresizlik veya araç fiillere dair kesin delil bulunamamıştır.
Uygulama: Mağdurların özgür hareket edebildiği, kolluğa başvurma imkânı varken başvurmadığı dosyalarda, araç fiillerin varlığı somut delille gösterilmelidir.
Sonuç: Beraat yerine mahkûmiyet kurulması bozma nedenidir.

2) Kandırma veya çaresizlik yoksa suç oluşmaz.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 15.04.2010, E.2010/1440, K.2010/5953
Ölçüt: “Kandırma” ve “çaresizlikten yararlanma” unsurları somut olgularla kanıtlanmalıdır; mağdurun önceki seyahatleri, aile ilişkileri ve serbestçe ayrılıp yaşamına devam etmesi rıza ve özgürlük göstergesi olarak değerlendirilir.
Özet: Mağdurun T’ye çok sayıda giriş-çıkış yaptığı, kardeşi olmasına rağmen sanıkla yaşadığı, anlaşmazlık sonrası evi terk edip otele yerleştiği anlaşılmıştır. Bu durumda kandırma/çaresizlik unsuru kanıtlanmamıştır.
Uygulama: Serbestçe ayrılma ve bağımsız hareket etme olguları, araç fiillerin yokluğuna delalet edebilir.
Sonuç: Beraat gerekirken mahkûmiyet kurulması isabetsizdir.

3) Temel hapis alt sınırında ise adlî para cezası da tutarlı olmalıdır.

Yargıtay 8. Ceza Dairesi, 15.06.2009, E.2008/19262, K.2009/9026
Ölçüt: Gerekçede “alt sınırdan uzaklaşmaya gerek yok” denilmesine rağmen adli para cezasının alt sınırdan uzaklaşılarak belirlenmesi hükümde çelişki doğurur.
Özet: Hapis alt sınırdan tayin edildiği halde temel adlî para cezası alt sınırdan uzaklaştırılmıştır.
Uygulama: Cezanın belirlenmesinde tutarlılık şarttır; hapis-para cezası ekseninde gerekçe uyumu aranır.
Sonuç: Bozma/düzeltme gerektirir.

İnsan Ticareti Suçu – Sık Sorulan Sorular (SSS)

İnsan ticareti suçu nedir?

Bir kişinin sömürü amacıyla temin edilmesi, sevk/taşıma, barındırma veya teslim alınması gibi hareketlerle işlenen ağır bir suçtur. Yetişkinlerde genellikle zor, tehdit, hile gibi araç fiiller aranır; çocuklarda aranmaz.

Mağdurun rızası suçu ortadan kaldırır mı?

Hayır. Araç fiiller varsa rıza hukuken geçersizdir; çocuk mağdurlarda rıza hiçbir şekilde dikkate alınmaz.

İnsan ticareti suçunun cezası nedir?

Temel yaptırım sekiz yıldan on iki yıla kadar hapis ve on bin güne kadar adlî para cezasıdır. Dosyaya göre müsadere ve tüzel kişiler hakkında güvenlik tedbirleri de gündeme gelebilir.

Göçmen kaçakçılığından farkı nedir?

Göçmen kaçakçılığında amaç çoğunlukla kazanç ve çoğu vakada sınır aşımı vardır; insan ticaretinde belirleyici unsur sömürü amacıdır ve suç ülke içinde de işlenebilir.

Şikâyet gerekir mi; uzlaştırma olur mu?

Suç re’sen soruşturulur; şikâyete bağlı değildir. Uzlaştırma ve ön ödeme kapsamında değildir.

İnsan Ticareti Suçu Avukatıyla neden erken çalışılmalı?

İfade öncesi dosya incelemesi ve hukuka aykırı delil itirazlarının süresinde yapılması kritik önemdedir. Erken müdafilik, delil yönetimi ve hakların korunması açısından belirleyicidir.