Ceza Hukuku

Açık Cezaevine Ayrılma Şartları: Kapalıdan Açığa Geçiş, İzin ve Kapalıya İade

Açık cezaevine ayrılma: kapalı cezaevinden açık ceza infaz kurumuna geçiş
Ceza Hukuku

Açık Cezaevine Ayrılma Nedir?

Kısa cevap: Açık cezaevine ayrılma, kapalı ceza infaz kurumundaki iyi hâlli hükümlünün süre şartlarını tamamlayınca açık ceza infaz kurumuna geçirilmesidir. Toplam cezası on yıldan az olan hükümlü bir ayını, on yıl ve daha fazla olan cezasının onda birini kapalı kurumda geçirmiş ve koşullu salıverilmesine yedi yıl veya daha az süre kalmışsa açık kuruma ayrılabilir; bazı suçlarda daha kısa kalan süre aranır (Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m. 6). Kasten işlenen suçlarda toplam üç yıl, taksirle işlenen suçlarda toplam beş yıl veya daha az hapis cezaları ise kanundaki istisnalar dışında doğrudan açık cezaevinde başlar (5275 sayılı Kanun m. 14/2). Kararı kurumun idare ve gözlem kurulu verir; toplam on yıl ve üzeri cezalarda ve terör, örgüt, kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ile uyuşturucu imal ve ticareti suçlarında bu karar infaz hâkiminin onayından sonra uygulanır.

Açık ceza infaz kurumları, firara karşı engelleri ve dış güvenlik görevlisi bulunmayan, güvenliğin kurum görevlilerinin gözetim ve denetimiyle sağlandığı ve hükümlülerin çalıştırılmasına ve meslek edindirilmesine öncelik verilen kurumlardır (5275 sayılı Kanun m. 14/1). Açık kuruma geçmek yalnız yaşam koşullarını değiştirmez; özel izin hakkını ve denetimli serbestliğe geçişi de etkiler, çünkü özel izin ve denetimli serbestlik için hükümlünün kural olarak açık kurumda bulunması veya açığa ayrılmaya hak kazanmış olması gerekir (m. 95 ve 105/A). Ancak açık kuruma ayrılmak tahliye değildir; ceza açık kurumda çekilmeye devam eder ve açığa ayrılma tek başına izin veya denetimli serbestlik kararı doğurmaz.

Konuyu düzenleyen yönetmeliğin adı Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliğidir ve son değişikliği 4 Haziran 2025’te yapılmıştır. İnternette sıkça anılan “Hükümlülerin Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılmaları Hakkında Yönetmelik” 2005 tarihli eski yönetmeliktir ve 2012’de yürürlükten kaldırılmıştır. Bu yazıdaki madde numaraları yürürlükteki yönetmeliğe göredir.

İşlem Anlamı Kararı kim verir? Hükümlü kurum dışında yaşar mı?
Açık kuruma ayrılma Cezanın açık ceza infaz kurumunda çekilmesine devam edilir İdare ve gözlem kurulu; kanunda sayılan hâllerde infaz hâkiminin onayıyla Hayır; yalnız izinlerde kurum dışına çıkar
Denetimli serbestlik Cezanın koşullu salıverilmeye kadar olan kısmı yükümlülüklerle dışarıda çekilir Hükümlünün talebi ve kurum raporu üzerine infaz hâkimi Evet, şartları varsa
Koşullu salıverilme Kanundaki süre ve iyi hâl şartlarıyla salıverilme İnfaz hâkimi Evet, denetim süresine tabi olarak

Doğrudan Açık Cezaevinde Başlayan Cezalar

Aşağıdaki hâllerde ceza kapalı kuruma hiç girilmeden doğrudan açık ceza infaz kurumunda çektirilir (5275 sayılı Kanun m. 14/2):

  • Kasıtlı suçlardan toplam üç yıl veya daha az hapis cezası. Terör suçları, örgüt kurma, yönetme veya örgüte üye olma suçları, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve cinsel dokunulmazlığa karşı suçlardan mahkûm olanlar ile ikinci defa mükerrirler ve koşullu salıverilmesi geri alınıp cezası aynen infaz edilenler bu kapsamın dışındadır.
  • Taksirli suçlardan toplam beş yıl veya daha az hapis cezası.
  • İnfaz sürecinde adli para cezasından çevrilen hapis.
  • İcra ve İflas Kanunu’na göre verilen tazyik hapsi.

Bu durumdaki hükümlüye çağrı kâğıdı gönderilir. Cumhuriyet başsavcılığı, ağır ceza merkezi yargı çevresinde açık kurum varsa hükümlünün oraya, yoksa Bakanlıkça belirlenen listedeki açık kurumlardan birine gönderilmesine karar verir; on gün içinde ilgili açık kuruma teslim olması, aksi hâlde yakalanarak götürüleceği bir tutanakla tebliğ edilir. Teslim olmayan hakkında yakalama emri çıkarılır ve hükümlü kolluk eliyle açık kuruma götürülür (5275 sayılı Kanun m. 19; Yönetmelik m. 9). Hastalık, doğal afet veya yangın gibi bir sebeple on gün içinde teslim olamayan hükümlü için başsavcılık ayrıca karar verir.

Doğrudan açık kurumda başlayan cezada hükümlünün koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalmışsa ve diğer şartlar varsa, cezanın kalan kısmı denetimli serbestlikle dışarıda çekilebilir; uygulamada buna “girdi çıktı” denir.

Doğrudan açık kurumda başlamak aynı gün tahliye anlamına gelmez. 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenen suçlarda denetimli serbestliğe ayrılmadan önce koşullu salıverilmeye kadar kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az onda biri ve her durumda en az beş gün kurumda geçirilmelidir (m. 105/A/1; geçici m. 11). Adli para cezasının ödenmemesi nedeniyle hapse çevrilen hükümlüler ise doğrudan açık kurumda başlasalar da denetimli serbestlikten yararlanamaz (m. 105/A/4).

Açık Cezaevine Ayrılma Şartları: Kapalıdan Açığa Geçiş

Kapalı kurumdaki hükümlünün açığa ayrılması için iyi hâlli olması ve aşağıdaki süre şartlarını taşıması gerekir (Yönetmelik m. 6/1):

Hükümlü Kapalı kurumda geçirilmesi gereken süre Koşullu salıverilmeye kalan süre
Toplam cezası on yıldan az Bir ay Yedi yıl veya daha az
Toplam cezası on yıl veya daha fazla Cezanın onda biri Yedi yıl veya daha az
Müebbet hapis Ayrı bir süre yok Beş yıl veya daha az
Cezası yüksek güvenlikli kurumda veya bölümde infaz edilenler Toplam cezanın üçte biri, iyi hâlle Üç yıl veya daha az

Bazı suçlarda koşullu salıverilmeye kalan sürenin daha kısa olması aranır (m. 6/2): nitelikli hırsızlık, yağma, nitelikli yağma, uyuşturucu imal ve ticareti ile uyuşturucu kullanılmasını kolaylaştırma suçlarında beş yıldan az; cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ile eşe karşı işlenen nitelikli kasten öldürme, kasten yaralama ve eziyet suçlarında üç yıldan az; örgüt suçlarında etkin pişmanlık hükümlerinden yararlananlarda iki yıldan az; örgütten ayrıldığı idare ve gözlem kurulu kararıyla tespit edilen terör ve örgüt hükümlülerinde bir yıldan az süre kalmış olmalıdır. Birden fazla cezası olan hükümlüde, kalan süre bakımından en sıkı şartı arayan suç esas alınır (m. 6/3).

Yargıtay, suç işlemek amacıyla örgüt kuran hükümlü hakkında üçte bir şartının aranacağını, örgüte yardım eden ve tehlikeli olduğu tespit edilmeyen hükümlü hakkında ise bu şartın aranamayacağını kabul etmiştir; iki karar aşağıda anlatılmıştır.

Açığa Ayrılmadaki Onda Bir ile Denetimli Serbestlikteki Onda Bir Aynı mı?

Hayır. İki “onda bir” şartı farklı tabanlar üzerinden hesaplanır:

Konu Hesap tabanı Ek koşul
Kapalıdan açığa ayrılma (Yönetmelik m. 6/1-a) Toplam on yıl ve üzeri hapis cezasının onda biri İyi hâl ve koşullu salıverilmeye yedi yıl veya daha az kalması
Denetimli serbestlik (5275 sayılı Kanun m. 105/A/1) Koşullu salıverilmeye kadar kurumda geçirilmesi gereken sürenin onda biri En az beş gün; yalnız 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenen suçlarda (geçici m. 11)

Açık Cezaevine Ayrılma Süresi Nasıl Hesaplanır? İki Örnek

Aşağıdaki iki örnekte hükümlünün yetişkin olduğu, suçun 31 Temmuz 2023’ten sonra işlendiği, genel yarı oranının uygulandığı, hükümlünün tekerrürünün ve tutuklulukta geçen süresinin bulunmadığı varsayılmıştır.

Nitelikli dolandırıcılıktan toplam sekiz yıl hapis cezası alan hükümlünün koşullu salıverilme süresi cezanın yarısı olan dört yıldır. Toplam ceza on yıldan az olduğundan hükümlünün kapalı kurumda bir ayını iyi hâlle geçirmesi yeterlidir; koşullu salıverilmesine kalan süre zaten yedi yılın altında olduğu için açığa ayrılma talebi bir ay sonra değerlendirilebilir.

Genel yarı oranının uygulandığı toplam yirmi yıl hapis cezası alan hükümlünün koşullu salıverilme süresi on yıldır. Hükümlünün cezasının onda biri olan iki yılı kapalı kurumda geçirmesi gerekir; ancak bu tarihte koşullu salıverilmesine sekiz yıl kaldığından, yedi yıl şartı üçüncü yılın sonunda dolar. Toplam ceza on yıl ve üzeri olduğundan kurul kararı ayrıca infaz hâkiminin onayından sonra uygulanır. Suç 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenmişse, aşağıda anlatılan geçici 10. madde nedeniyle aynı hükümlü kapalı kurumda üç ayını geçirdiğinde, olağan ayrılma tarihine üç yıldan az süre kaldığı için açık kuruma ayrılabilir. Gözaltı ve tutuklulukta geçen süreler, cezaların toplanması, suçun türü ve suç tarihi bu tarihleri değiştirir; kesin tarih güncel müddetname ve infaz dosyası üzerinden kontrol edilir; müddetnamedeki tarihler de hesap hatası yönünden incelenebilir. Oranlar için koşullu salıverilme yazımıza bakabilirsiniz.

Açık kuruma ayrılma süresini dolduran hükümlü hakkında altı aylık deneme süresinin tamamlanması beklenmeden açığa ayırma kararı verilebilir (m. 6/4).

31 Temmuz 2023 ve Öncesinde İşlenen Suçlarda Geçici 10. Madde

31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenmiş suçlar nedeniyle kapalı kurumda bulunan hükümlü; toplam hapis cezası on yıldan azsa bir ayını, on yıl ve daha fazlaysa üç ayını kapalı kurumda geçirip olağan açık kuruma ayrılma tarihine üç yıl veya daha az süre kalmışsa, bu şartların oluştuğu tarihte açık kuruma ayrılabilir. Bu hükümlüler ile 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlar nedeniyle açık kurumda bulunan hükümlüler, talepleri hâlinde ve en az üç ay açık kurumda kalmak şartıyla denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanır (5275 sayılı Kanun geçici m. 10/6). Kasten öldürmenin TCK 82/1-d, e ve f bentlerindeki hâlleri, deprem nedeniyle bina veya diğer yapıların yıkılması, çökmesi ya da hasar alması sonucu meydana gelen öldürme suçları, cinsel saldırı, çocukların cinsel istismarı ve TCK 104/2-3’teki suçlar, devletin güvenliğine, anayasal düzene ve millî savunmaya karşı suçlar ile devlet sırlarına karşı suçlar ve casusluk, terör suçları ve örgüt faaliyeti kapsamındaki suçlar bu hükmün dışındadır.

Bu açıklama, 25 Aralık 2025’te yayımlanan 7571 sayılı Kanunun 27. maddesiyle değiştirilen geçici 10/6’ya göredir. Ölçüt suçun 31 Temmuz 2023 veya öncesinde işlenmiş olmasıdır; o tarihte cezaevinde bulunmak aranmaz. Maddenin yedinci ve sekizinci fıkraları aynı değişiklikle kaldırılmıştır. Yalnız suç tarihinin uygun olması yararlanma hakkı doğurmaz; suçun kapsam dışında olup olmadığı ve kurumda geçirilen süreler her ceza için ayrı incelenir.

Açık Cezaevine Kimler Ayrılamaz?

Şu hükümlüler açık kuruma ayrılamaz (Yönetmelik m. 8/1):

  • Ağırlaştırılmış müebbet hapis cezasına mahkûm olanlar,
  • İyi hâl kararı verilse bile toplam beş veya daha fazla hücreye koyma cezası alıp son hücre cezasının kaldırılmasından itibaren bir yıl geçmemiş olanlar,
  • Terör ve örgütlü suçlardan hükümlü olup etkin pişmanlıktan yararlanma veya örgütten ayrılma hâllerine girmeyenler.

İkinci defa mükerrirlerin açık kuruma ayrılamayacağına ilişkin yönetmelik hükmü 4 Haziran 2025’te yürürlükten kaldırılmıştır. İkinci defa mükerrir hükümlünün cezası kanun gereği doğrudan açık kurumda başlamaz (5275 sayılı Kanun m. 14/2); ancak açığa ayrılma yasağı kaldırıldığı için kapalı kurumda şartları tamamlayınca açığa ayrılabilir. Tekerrürün infaza etkisi tekerrür ve mükerrirlere özgü infaz yazımızda anlatılmıştır.

Koşullu salıverilme kararı geri alınan hükümlünün geri alınan cezasının tamamı; çocuk eğitimevleri hariç kapalı kurumlardan firar eden veya açık kurumdan ikinci kez firar eden hükümlünün ise firar tarihinden önce kesinleşmiş cezaları ile koşullu salıverilme tarihine kadar kesinleşerek infazına başlanacak cezalarının tamamı kapalı kurumda çektirilir (Yönetmelik m. 8/2). Başka bir suçtan tutuklanan hükümlü ile yaş, sağlık veya bedensel ya da zihinsel durumu nedeniyle çalışma koşullarına uyamayacağı kurulca saptanan hükümlü, bu durum sürdükçe açığa ayrılamaz (m. 8/3). Denetimli serbestliği ihlal edenlerin kalan cezasını kapalı kurumda çekeceğine ilişkin hüküm de 4 Haziran 2025’te kaldırılmıştır; bu hükümlülerin kalan cezası açık kurumda çektirilir (5275 sayılı Kanun m. 105/A/6; Yönetmelik m. 12/4).

Çocuk Eğitimevinden Açık Cezaevine Geçiş

Bu yazıdaki süre tabloları yetişkin hükümlüler içindir. Çocuk eğitimevinde cezası infaz edilenlerden eğitime devam etmeyenler 18, devam edenler 21 yaşını doldurduklarında suç türüne bakılmaksızın açık kuruma gönderilir; 18 yaşından önce işlenen diğer suçların cezaları da açık kurumda infaz edilir (Yönetmelik m. 7). Çocuk hükümlüler bakımından 18 Ağustos 2026’da yürürlüğe giren 7593 sayılı Kanunla çocuk kapalı kurumu, çocuk eğitimevi ve koşullu salıverilme hesabında ayrıca değişiklik yapıldığından yetişkinlere ilişkin tablolar çocuklara aynen uygulanmamalıdır.

Açık Cezaevine Ayrılma Kararını Kim Verir?

Kapalı kurumdaki hükümlünün talebi üzerine kurumun idare ve gözlem kurulu, iyi hâl değerlendirmesiyle birlikte (5275 sayılı Kanun m. 89) şartların oluşup oluşmadığını inceler. Kararda toplam ceza, koşullu salıverilme tarihi ve açık kuruma ayrılma hakkının kazanıldığı tarih ayrı ayrı gösterilir; talep reddedilirse gerekçeli karar hükümlüye tebliğ edilir. Şartları taşıyan ve risk oluşturmayan hükümlü, talebi olmasa da kurul kararıyla açığa ayrılabilir (Yönetmelik m. 10).

Toplam on yıl ve daha fazla hapis cezası alanlar ile terör, örgüt, kasten öldürme, cinsel dokunulmazlığa karşı suçlar ve uyuşturucu imal ve ticareti suçlarından hükümlülerin açığa ayrılmasına ilişkin kurul kararları infaz hâkiminin onayından sonra uygulanır (5275 sayılı Kanun m. 14/4). Kurul kararı; ilam, hükümlü bilgi cetveli, süre belgesi (müddetname), gözlem raporları ve hükümlünün tercih ettiği açık kurumları belirten ve nakil giderlerini peşin ödemeyi kabul ettiği dilekçesiyle birlikte Cumhuriyet başsavcılığına gönderilir. Gidilecek açık kurumu Cumhuriyet başsavcılığı belirler: ağır ceza merkezi yargı çevresinde açık kurum varsa hükümlü kural olarak bu kurumlardan birine, yoksa talebi ve kurumların kapasitesi dikkate alınarak Bakanlıkça belirlenen listedeki bir açık kuruma gönderilir. Kadın ve yabancı uyruklu hükümlüler ise doğrudan Bakanlık listesindeki açık kurumlardan birine gönderilir; listeye göre gönderilen hükümlünün kabulü zorunludur (Yönetmelik m. 10/4 ve 10/5). Toplam on yıl ve daha fazla hapis cezası alanlar ile kasten öldürme, cinsel suçlar, uyuşturucu ticareti, terör ve örgüt suçlarından hükümlüler hakkında açığa ayırma kararını veren kurula Cumhuriyet başsavcısı veya görevlendireceği bir Cumhuriyet savcısı başkanlık eder (5275 sayılı Kanun m. 89/3). Uygulamada hükümlüye açık kuruma kendi imkânıyla gitmesi için yol izni verilebilir; bu durumda belirtilen saatte açık kuruma teslim olmak gerekir.

Şartları taşıdığı hâlde iradesi dışındaki bir nedenle açığa ayrılamayan veya aynı nedenle kapalı kuruma geri gönderilen iyi hâlli hükümlü, özel izin ve denetimli serbestlik haklarından yararlandırılabilir (Yönetmelik m. 10/6; 5275 sayılı Kanun m. 105/A/2). Anayasa Mahkemesi, açık kuruma ayrılmaya ilişkin kararların cezanın değil infaz şeklinin konusu olduğunu kabul etmiştir; karar aşağıda anlatılmıştır.

Açığa Geçiş İçin Hükümlü ve Ailesi Ne Yapmalı?

  • Süre şartının dolduğu tarihi müddetnameden kontrol edin; tutuklulukta geçen süre, cezaların toplanması ve suç tarihi bu tarihi değiştirebilir.
  • Hükümlü, kurum müdürlüğüne açık kuruma ayrılma talebini içeren bir dilekçe verir; dilekçede tercih edilen açık kurumlar ve nakil giderlerinin peşin ödeneceği belirtilir (Yönetmelik m. 10).
  • Kurul kararında açık kuruma ayrılma hakkının kazanıldığı tarih ayrıca yazılır; ret kararı gerekçeli olarak hükümlüye tebliğ edilir. Tebliğ tarihini not edin.
  • Kararı öğrendiğiniz tarihi, varsa tebliğ tarihini ve karar tarihini ayrı ayrı kaydedin. Ret veya iade kararına karşı şikâyet süresi öğrenmeden itibaren on beş gün, her hâlde kararın verildiği tarihten itibaren otuz gündür; şikâyeti hükümlü, eşi, annesi, babası, kardeşi, ayırt etme gücüne sahip çocuğu, avukatı, kanuni temsilcisi veya ceza infaz kurumu izleme kurulu yapabilir (4675 sayılı Kanun m. 5).
  • Açığa ayrılmaya hak kazanıldığı hâlde nakil gecikirse özel izin istenebilir (5275 sayılı Kanun m. 95).

Açık Cezaevine Ayrılma Talebi Reddedilirse

Kurulun ret kararına karşı kararın öğrenildiği tarihten itibaren on beş gün, her hâlde kararın verildiği tarihten itibaren otuz gün içinde kurumun bulunduğu yerdeki infaz hâkimliğine şikâyet edilebilir (4675 sayılı Kanun m. 2, 4 ve 5). Şikâyeti hükümlünün kendisi yapabileceği gibi eşi, annesi, babası, ayırt etme gücüne sahip çocuğu, kardeşi, avukatı, kanuni temsilcisi veya ceza infaz kurumu izleme kurulu da yapabilir; dilekçe doğrudan infaz hâkimliğine verilebileceği gibi Cumhuriyet başsavcılığı veya ceza infaz kurumu müdürlüğü aracılığıyla da verilebilir. Şikâyet, kurul kararının uygulanmasını kendiliğinden durdurmaz; ancak giderilmesi güç veya imkânsız sonuçlar doğacaksa ve karar açıkça hukuka aykırıysa dilekçede kararın ertelenmesi veya durdurulması da istenebilir (m. 5/4).

İnfaz hâkimi duruşma yapmadan, dosya üzerinden ve kural olarak bir hafta içinde karar verir; gerekirse araştırma yapar, bilgi ve belge ister ve Cumhuriyet savcısının yazılı görüşünü alır. Disiplin cezasına ilişkin şikâyetlerde önce hükümlünün savunması alınır. Bu karara karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde ağır ceza mahkemesine itiraz edilir (m. 6). Ağır ceza mahkemesinin itiraz üzerine verdiği karar olağan kanun yolu bakımından kesindir (Ceza Muhakemesi Kanunu m. 271/4). Koşulları varsa Adalet Bakanlığına kanun yararına bozma istemiyle başvurulabilir; ancak Bakanlığın Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına başvurup başvurmayacağı kendi değerlendirmesine bağlıdır ve bu yol olağan itirazın yerini tutmaz (m. 309). Anayasa Mahkemesi aşağıda anlatılan kararda somut açık kuruma ayrılma uyuşmazlığını kişi hürriyeti ve adil yargılanma hakkı yönlerinden konu bakımından yetkisizlik nedeniyle kabul edilemez bulmuştur; bu, her infaz şikâyetinin anayasal inceleme dışında kaldığı anlamına gelmez, ancak şikâyet ve itiraz sürelerinin kaçırılmaması önemlidir. Şikâyette ret gerekçesi, iyi hâl değerlendirmesi, disiplin kayıtları ve müddetnamedeki tarihler birlikte incelenir; tarihlerde hesap hatası varsa ayrıca infaz hâkimliğinden müddetnamenin düzeltilmesi istenir (5275 sayılı Kanun m. 98).

Açık cezaevine ayrılma talebiniz reddedildiyse, kapalıya iade kararı verildiyse veya yakınınızın açığa geçiş tarihi belirsizse şikâyet süresi kısa olduğu için gecikmeden Av. Ebubekir Kozan’a gece ve hafta sonu dâhil 0534 980 28 64 numarasından ulaşabilir ya da WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz. Ret kararı veya müddetname elinizde olmasa da ilk değerlendirme için iletişime geçebilirsiniz.

Açık Cezaevinde Hayat: Çalışma, İzin ve Nakil

Çalışma

Açık kurumlarda çalıştırma ve meslek edindirme önceliklidir (5275 sayılı Kanun m. 14/1). Hükümlüler talepleri ve idarenin uygun görmesiyle kurumun işyurtlarında veya iç hizmetlerinde çalışabilir. Açık kurum veya çalışma koşullarına uyum sağlayamayacağı saptanan hükümlü kapalı kuruma gönderilebilir.

Açık Cezaevi İzinleri: Özel İzin, Mazeret İzni ve İş Arama İzni

Açık kurumdakilere ve kapalı kurumda olup açık kuruma ayrılmaya hak kazananlara üç ayda bir, yol hariç yedi güne kadar özel izin verilebilir; uygulamada “ev izni” olarak bilinen izin budur. Hastalık veya doğal afet gibi zorunlu hâllerde izinler birleştirilerek kullandırılabilir (5275 sayılı Kanun m. 95). Yani açığa geçiş beklenirken de özel izin hakkı doğabilir. Hükümlülük süresinin onda birini iyi hâlle geçiren hükümlüye ana, baba, eş, kardeş veya çocuğunun ölümü, ağır hastalığı ya da felaket hâlinde yol hariç on güne kadar mazeret izni verilebilir; ölüm hâlinde kurum amirinin önerisi üzerine Cumhuriyet başsavcılığı, hastalık veya felaket hâlinde Adalet Bakanlığı onay verir (m. 94/1). Bu şartı taşımayan ve tehlikeli olmayan hükümlüye de dış güvenlik görevlisi refakatinde, ikinci derece dâhil kan veya kayın hısımlarından birinin ya da eşinin ölümünde cenaze için yol hariç iki güne, ağır hastalıkta hasta ziyareti için bir güne kadar izin verilebilir (m. 94/2). Hükümlülüğünün en az altı ayını kesintisiz geçirmiş ve koşullu salıverilmesine bir ay kalmış hükümlüye iş bulabilmesi için çalışma günlerinde sekiz saate kadar iş arama izni verilebilir (m. 96). İzinde geçen süre hükümlülükten sayılır (m. 93).

Görüş, Telefon ve Eşya

Açık kurumdaki hükümlü, kurumdaki ücretli telefonlarla serbestçe görüşebilir; ancak açık kurumda da cep telefonu ve benzeri iletişim araçlarını bulundurmak ve kullanmak yasaktır. Yakınının ölümü, ağır hastalığı veya doğal afet hâlinde hükümlü kurumun telefonundan derhâl yararlandırılır (5275 sayılı Kanun m. 66). Ziyaret gün ve saatleri kurumun programına göre belirlenir ve kurumun resmî internet sitesinde duyurulur. Açık kurumdaki hükümlü, kapalı kurumda bulundurulabilecek eşyaya ek olarak cins ve miktarı idare ve gözlem kurulunca belirlenen giyim, gıda ve diğer eşyayı bulundurabilir (Ceza İnfaz Kurumlarında Bulundurulabilecek Eşya ve Maddeler Hakkında Yönetmelik m. 16). Belirlenen sınırın üzerindeki para ve izin verilmeyen eşya emanete alınır.

Başka Bir Açık Cezaevine Nakil

Açık kurumdaki hükümlü başka bir açık kuruma nakil istiyorsa, nakil giderlerini peşin ödemeyi kabul ederek gitmek istediği en az üç kurumu dilekçesinde belirtir. Talebe kural olarak Bakanlık karar verir; aynı ağır ceza merkezi yargı çevresindeki açık kurumlar arasındaki nakillere ise o yerin Cumhuriyet başsavcılığı karar verir. Kurumda geçirmesi gereken süre üç aydan az kalan hükümlünün nakil talebi reddedilir. Açık kurumdan başka bir açık kuruma nakledilen hükümlü, eğitim, güvenlik veya hastalık gibi zorunlu nedenler dışında yeni kurumunda en az bir yıl, çocuklarda altı ay kalmak zorundadır; kapalı kurumdan açık kuruma ayrılan hükümlü için bu süre aranmaz (Yönetmelik m. 11). Çocuk hükümlüler ile maddi durumunun yetersiz olduğunu belgelendiren hükümlüler bakımından nakil giderlerini peşin ödeme şartı aranmaz. Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğünün açıklamasına göre bu talepler Açık HÜNSİS üzerinden alınır ve her ayın 2’si ile 22’si arasında yapılan talepler değerlendirilir; bu tarih aralığı nakil talebinin alınma takvimidir, şikâyet veya itiraz süresi değildir. Nakil dilekçesini hükümlünün kendisi verir.

Açık Cezaevinden Denetimli Serbestliğe Geçiş

Açık kurumda bulunan ve koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az kalan iyi hâlli hükümlü, talebi hâlinde cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan kısmını denetimli serbestlik tedbiri altında dışarıda çekebilir; kararı infaz hâkimi verir (5275 sayılı Kanun m. 105/A/1). 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenen suçlarda ayrıca koşullu salıverilmeye kadar kurumda geçirilmesi gereken sürenin en az onda birinin, en az beş günün kurumda geçirilmiş olması aranır. 30 Mart 2020’ye kadar işlenen suçlarda kanundaki istisnalar dışında bir yıllık süre üç yıl olarak uygulanır ve bu imkândan kapalı kurumdaki iyi hâlli hükümlü de açığa ayrılmadan yararlanabilir (geçici m. 6/1 ve 6/3); ancak toplanan cezalar arasında bu tarihten sonra işlenmiş bir suç varsa kapalı kurumdan doğrudan denetimli serbestlik uygulanmaz. 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen ve geçici 10/6’da kapsam dışında bırakılmayan suçlarda ise talep hâlinde ve açık kurumda en az üç ay kalma koşuluyla denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanılabilir (geçici m. 10/6). Geçici 6. maddedeki “üç yıl” bir yıllık sürenin yerine geçen bir süredir; geçici 10/6’daki “üç yıl erken” ise yararlanma tarihini öne çeker. İki düzenlemenin her dosyada birlikte uygulanacağı sonucu çıkarılamaz. Şartlar, yükümlülükler ve ihlalin sonuçları denetimli serbestlik yazımızda anlatılmıştır.

Genel bir yıllık süre, sıfır-altı yaş grubunda çocuğu bulunan kadın hükümlüler için iki yıl; ağır hastalık veya engellilik nedeniyle hayatını yalnız idame ettiremeyen ve bu durumu Adli Tıp Kurumunca onaylanan raporla belgelenen hükümlüler için üç yıldır (m. 105/A/3).

Denetimli serbestlik kendiliğinden uygulanmaz: hükümlünün talebi, kurumun değerlendirme raporu ve infaz hâkiminin kararı gerekir. Ret kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde ağır ceza mahkemesine itiraz edilebilir.

Açık Cezaevinden Kapalıya İade

Doğrudan açık kuruma alınanlar dâhil açık kurumdaki hükümlü; firar ederse veya başka bir fiilden hakkında tutuklama kararı verilirse, kınamadan başka bir disiplin cezası alıp bu ceza kesinleşirse ya da eylemi, disiplin cezası kesinleşmemiş olsa bile kurum düzeni veya kişi güvenliği bakımından tehlike oluşturursa idare ve gözlem kurulu kararıyla kapalı kuruma gönderilir. Açık kurum veya çalışma koşullarına uyum sağlayamayacağı saptanan hükümlü için kurul kararı ayrıca infaz hâkiminin onayını gerektirir (5275 sayılı Kanun m. 14/5). Açık kurumdayken başka bir mahkûmiyet nedeniyle cezalar toplandığında koşullu salıverilmeye kalan süre 6. maddedeki süreleri aşarsa veya hükümlünün şartları taşımadan açığa ayrıldığı anlaşılırsa, hükümlü idare ve gözlem kurulu kararıyla kapalı kuruma iade edilir (Yönetmelik m. 12/2).

Firar dışındaki bir disiplin nedeniyle kapalıya gönderilen hükümlü, disiplin cezası kaldırıldıktan sonra diğer şartları taşıyorsa yeniden açığa ayrılabilir. Açık kurumdan ilk kez firar eden hükümlü de verilen hücreye koyma cezası kaldırıldıktan sonra şartları taşıyor ve bir daha firar etmeyeceği değerlendiriliyorsa yeniden açığa ayrılabilir; açık kurumdan ikinci kez firar eden hükümlünün ise firar tarihinden önce kesinleşmiş cezaları ile koşullu salıverilme tarihine kadar kesinleşerek infazına başlanacak cezalarının tamamı kapalı kurumda çektirilir. Yaş, sağlık veya güvenlik nedeniyle gönderilenler altı ay geçtikten sonra şartları uygunsa yeniden ayrılabilir (Yönetmelik m. 8/2 ve 13). İade kararına karşı da öğrenmeden itibaren on beş gün, her hâlde otuz gün içinde infaz hâkimliğine şikâyet edilebilir.

İzinden Dönmeme ve Açık Cezaevinden Firar

Açık kurumda dış güvenlik görevlisi bulunmaması kaçmanın suç olmadığı anlamına gelmez. Ceza infaz kurumundan kaçan hükümlüye altı aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir; kaçma cebir veya tehditle olursa ceza bir yıldan üç yıla kadardır (TCK 292). Açık kurum da ceza infaz kurumu olduğundan bu hüküm açık kurumdan kaçan hükümlüye de uygulanır; kurum dışında çalıştırılan hükümlüler ile hapis cezası adli para cezasından çevrilmiş olanlar da kapsamdadır (TCK 292/5). Kaçtıktan sonra kendiliğinden teslim olan hükümlüye kaçma suçundan verilecek cezada, kaçma süresine göre altıda beşten altıda bire kadar indirim yapılır; kaçma süresi altı ayı geçerse indirim yapılmaz (TCK 293).

İzinden dönmeyen veya izin bitiminden itibaren iki günden fazla süre geçtikten sonra dönen hükümlü hakkında da hükümlünün kaçması suçu hükümleri uygulanır; salgın hastalık, doğal afet, savaş veya seferberlik nedeniyle dönemeyen veya geç dönenlere ceza verilmez. İzin süresini iki gün veya daha az geçiren hükümlü hakkında yalnız disiplin işlemi yapılır. İzinden dönmeyen, iki günden fazla geç dönen veya firar eden hükümlüye bir daha özel izin verilmez (5275 sayılı Kanun m. 97). Firar eden hükümlü ayrıca kapalı kuruma gönderilir (m. 14/5).

Yargıtay, kapalı kurumdan açık kuruma nakil için verilen yol izninden sonra yolculuğun uzaması nedeniyle açık kuruma yirmi dakika geç teslim olan hükümlüye verilen hücreye koyma cezasının kaldırılması gerektiğini kabul etmiştir. Karar somut olaya ilişkindir ve her gecikme için genel bir tolerans süresi öngörmez; aşağıda anlatılmıştır.

İstanbul Anadolu’da Açık Ceza İnfaz Kurumları

İstanbul Anadolu Yakası’nda açık kurum olarak Maltepe Büyükbakkalköy’deki Maltepe Ceza İnfaz Kurumları Kampüsünde yer alan Maltepe Açık Ceza İnfaz Kurumu ve adına karşın Pendik Velibaba’da bulunan Kartal H Tipi Kapalı ve Açık Ceza İnfaz Kurumunun açık bölümü hizmet verir. Anadolu Yakası’ndaki kapalı kurumlarda verilen açığa ayırma ret kararları ile bu açık kurumlarda verilen izin, disiplin ve iade kararlarına karşı şikâyetler kural olarak Kartal’daki adliyede bulunan İstanbul Anadolu İnfaz Hâkimliklerinde incelenir. Anadolu Yakası’ndaki kapalı kurumlardan açığa ayrılan hükümlüler, ağır ceza merkezi yargı çevresinde açık kurum bulunduğundan kural olarak bu iki kurumdan birine gönderilir; kadın ve yabancı uyruklu hükümlüler için Bakanlık listesi esas alınır. Bu iki kurum aynı yargı çevresinde olduğundan aralarındaki nakil taleplerine İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığı karar verir (Yönetmelik m. 10/4 ve 11/6).

Av. Ebubekir Kozan, Maltepe Cevizli’deki bürosundan İstanbul Anadolu Adliyesindeki soruşturma ve davaları takip eder; müvekkil görüşmelerini ve duruşmaları bizzat yürütür. Açık cezaevine ayrılma, izin, kapalıya iade ve denetimli serbestlik başvurularında yürüttüğümüz çalışma İstanbul infaz avukatı sayfamızda anlatılmıştır.

Yakınınızın açık cezaevine geçiş tarihini, izin hakkını veya denetimli serbestlik tarihini kontrol ettirmek için 0534 980 28 64 numarasından Av. Ebubekir Kozan’a ulaşabilir ya da WhatsApp üzerinden yazabilirsiniz. Varsa müddetnameyi ve kurul kararını paylaşmanız incelemeyi hızlandırır.

Açık Cezaevine Ayrılmaya İlişkin Yargıtay ve Anayasa Mahkemesi Kararları

Aşağıdaki dört karar; yüksek güvenlik gerektiren hükümlülerde üçte bir şartını, bu şartın aranmadığı hâli, nakil sırasındaki yol izninde gecikmeyi ve açık kuruma ayrılma kararlarının anayasal niteliğini konu alır.

Suç İşlemek Amacıyla Örgüt Kuran Hükümlü Cezasının Üçte Birini Geçirmeden Açığa Ayrılamaz

Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 13.03.2025 tarihli, 2024/2278 Esas ve 2025/2053 Karar sayılı kararına konu dosyada hükümlü, suç işlemek amacıyla örgüt kurma ve yönetme suçundan (TCK 220/1) iki yıl, trafik güvenliğini tehlikeye sokma suçundan iki ay hapis cezası almış ve 18.06.2023’te kapalı kuruma girmişti. Kurumun idare ve gözlem kurulu, cezanın üçte biri kapalı kurumda geçirilmediği için açığa ayırma talebini reddetmiş; infaz hâkimliği bu kararı kaldırmış, ağır ceza mahkemesi de Cumhuriyet savcılığının itirazını reddetmişti.

Adalet Bakanlığının istemi üzerine Daire, bu hükümlü hakkında 5275 sayılı Kanunun 9. maddesi ile Yönetmeliğin 6. maddesindeki üçte bir şartının uygulanacağını, örgüt hükümlüleri için ayrıca örgütten ayrıldığının kurulca tespit edilmesi ve koşullu salıverilmeye bir yıldan az süre kalması gerektiğini (Yönetmelik m. 6/2-ç), 2022’de işlenen trafik suçu nedeniyle 30 Mart 2020’ye kadar işlenen suçlara özgü kapalı kurumdan denetimli serbestlik imkânının da bulunmadığını ve talep ile karar tarihinde süre şartı dolmadığından açık kuruma ayrılmanın mümkün olmadığını belirterek itiraz merciinin kararını oy birliğiyle kanun yararına bozmuştur.

Örgüte Yardım Eden Hükümlüde Tehlikelilik Tespiti Yoksa Üçte Bir Şartı Aranmaz

Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 26.12.2025 tarihli, 2024/5590 Esas ve 2025/9617 Karar sayılı kararına konu dosyada hükümlü, örgüte yardım etme suçundan bir yıl sekiz ay hapis cezası almış ve 23.06.2023’te kapalı kuruma girmişti. Kurum denetimli serbestlik talebini reddetmiş; infaz hâkimliği ret kararını kaldırarak dosyayı yeniden değerlendirme için idare ve gözlem kuruluna göndermiş, ağır ceza mahkemesi de bu karara yapılan itirazı reddetmişti.

Daire, örgüte yardım suçunun 5275 sayılı Kanunun 9. maddesine göre zorunlu olarak yüksek güvenlikli kurumda infazı gerektiren suçlardan olmadığını, hükümlünün tehlikeli olduğuna ilişkin bir tespit bulunmadıkça Yönetmelikteki üçte bir şartının uygulanamayacağını ve dosyanın kurula değerlendirme için gönderilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığını belirterek kanun yararına bozma istemini oy birliğiyle reddetmiştir. Daire ayrıca, 30 Mart 2020’ye kadar işlenen suçlarda geçici 6. maddenin kapalı kurumdaki iyi hâlli hükümlülere de uygulandığını ve bu hâlde açık kuruma ayrılma şartlarının aranmadığını belirtmiştir.

Yol İzninden Makul Bir Nedenle Yirmi Dakika Geç Teslim Olan Hükümlüye Hücre Cezası Verilemez

Yargıtay 1. Ceza Dairesinin 27.06.2025 tarihli, 2025/1198 Esas ve 2025/5229 Karar sayılı kararına konu dosyada kadın kapalı ceza infaz kurumundan kadın açık ceza infaz kurumuna nakledilen hükümlüye 23.02.2024’te yirmi dört saatlik yol izni verilmiş, hükümlü açık kuruma belirlenen saatten yirmi dakika geç teslim olmuştu. Açık kurumun disiplin kurulu hükümlüye 5275 sayılı Kanunun 44/2-l maddesi uyarınca bir gün hücreye koyma cezası vermiş; infaz hâkimliği, verilen yol süresinin makul ve yeterli olduğu, mazeretin kabul edilemeyeceği gerekçesiyle şikâyeti reddetmişti.

Adalet Bakanlığının istemi üzerine Daire, hükümlünün bindiği yolcu otobüsünün yolda çok sayıda yolcu alıp indirmesi nedeniyle yolculuğun beklediğinden uzun sürdüğüne ve servislerin kalkış saatlerine ilişkin beyanına itibar edilmesi gerektiğini, yirmi dakikalık gecikmenin makul bir süre olduğunu ve şikâyetin kabulü gerektiğini belirterek infaz hâkimliğinin kararını oy birliğiyle kanun yararına bozmuştur.

Açık Kuruma Ayrılma Talebi Cezanın Değil İnfaz Şeklinin Konusudur

Anayasa Mahkemesi İkinci Bölümünün 20.11.2024 tarihli Ömer Faruk Gergerlioğlu (2) kararına (Başvuru No: 2021/30782) konu olayda başvurucu, terör örgütünün propagandasını yapma suçundan iki yıl altı ay hapis cezası almış ve yüksek güvenlikli kapalı kuruma konulmuştu. Doğrudan açık kurumda infaz ve Covid-19 izni talebini kurum reddetmiş; infaz hâkimliği şikâyeti kabul ederek dosyayı kurula geri göndermiş, ancak bu karar Cumhuriyet savcılığının itirazı üzerine ağır ceza mahkemesince kaldırılmıştı. Başvurucu daha sonra, Anayasa Mahkemesinin ayrı bir başvuruda verdiği ihlal kararı üzerine infazın durdurulmasıyla tahliye edilmişti.

Anayasa Mahkemesi, açık kuruma ayrılma ve denetimli serbestlik şartlarına ilişkin uygulamaların cezayla değil cezanın infaz şekliyle ilgili olduğunu, bu nedenle suç ve cezaların kanuniliği ilkesinin (Anayasa m. 38) bu şikâyetlere uygulanamayacağını ve yüksek güvenlikli kurumda kalmanın ayrı bir özgürlükten yoksun bırakma oluşturmadığını belirterek başvuruyu konu bakımından yetkisizlik nedeniyle oy birliğiyle kabul edilemez bulmuştur.

Açık Cezaevine Ayrılma Hakkında Sık Sorulan Sorular

Açık cezaevine ayrılma şartları nelerdir?

İyi hâl ve süre şartı gerekir: toplam cezası on yıldan az olan hükümlü bir ayını, on yıl ve üzeri olan cezasının onda birini kapalı kurumda geçirmeli ve koşullu salıverilmesine yedi yıl veya daha az kalmalıdır; müebbette bu süre beş yıldır (Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m. 6). Bazı suçlarda kalan sürenin beş, üç, iki veya bir yıldan az olması aranır.

Kapalıdan açığa ne zaman geçilir, geçiş ne kadar sürer?

Toplam cezası on yıldan az olan hükümlü kapalı kurumda bir ayını, on yıl ve üzeri olan cezasının onda birini geçirdikten ve koşullu salıverilmesine yedi yıl veya daha az kaldıktan sonra açığa ayrılabilir; 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen suçlarda bu süreler kısalabilir. Kurul kararı, gerektiğinde infaz hâkiminin onayı, başsavcılığın kurum belirlemesi ve nakil için kanunda ayrı bir süre öngörülmemiştir; işlemler kurumun ve başsavcılığın iş yüküne göre değişir. Hak kazanma tarihi kurul kararında ayrıca gösterilir.

Açık cezaevine ayrılma için infaz hâkiminin onayı gerekir mi?

Toplam on yıl ve daha fazla hapis cezasında ve terör, örgüt, kasten öldürme, cinsel suçlar ile uyuşturucu imal ve ticareti suçlarında gerekir; kurul kararı infaz hâkiminin onayından sonra uygulanır (5275 sayılı Kanun m. 14/4). Diğer hükümlülerde kurul kararı yeterlidir.

Açık cezaevine ayrılma dilekçesi nasıl verilir?

Hükümlü, açık kuruma ayrılma talebini bulunduğu kapalı kurumun müdürlüğüne dilekçeyle bildirir. Dilekçede tercih edilen açık kurumlar ve nakil giderlerinin peşin ödeneceği belirtilir (Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m. 10). Ret kararına karşı şikâyet dilekçesi on beş gün içinde infaz hâkimliğine verilir; dilekçe kurum müdürlüğü aracılığıyla da verilebilir ve şikâyeti hükümlünün eşi, annesi, babası, kardeşi veya avukatı da yapabilir (4675 sayılı Kanun m. 5).

Kapalıdan açığa geçerken izin var mı?

Kapalı kurumda olup açık kuruma ayrılmaya hak kazanan hükümlüye de üç ayda bir, yol hariç yedi güne kadar özel izin verilebilir (5275 sayılı Kanun m. 95). Bu nedenle açığa nakil beklenirken de izin talep edilebilir.

Açık cezaevi izinleri kaç ayda bir, kaç gün verilir?

Özel izin üç ayda bir, yol hariç yedi güne kadar verilebilir; zorunlu hâllerde izinler birleştirilebilir. Hükümlülük süresinin onda birini iyi hâlle geçiren hükümlüye yakınının ölümü, ağır hastalığı veya felaket hâlinde ayrıca on güne kadar mazeret izni verilebilir (5275 sayılı Kanun m. 94 ve 95).

Açık cezaevinde telefon serbest mi?

Açık kurumdaki hükümlü kurumdaki ücretli telefonlarla serbestçe görüşebilir; ancak cep telefonu ve benzeri iletişim araçlarını bulundurmak ve kullanmak açık kurumda da yasaktır. Yakınının ölümü, ağır hastalığı veya doğal afet hâlinde kurum telefonundan derhâl yararlandırılır (5275 sayılı Kanun m. 66).

Açık cezaevinden kaçmak firar sayılır mı, cezası nedir?

Evet. Açık kurum da ceza infaz kurumu olduğundan kaçan hükümlüye altı aydan bir yıla kadar hapis cezası verilir (TCK 292/1). Kendiliğinden teslim olan hükümlünün kaçma suçundan alacağı ceza, kaçma süresine göre indirilir; kaçma altı ayı geçmişse indirim yapılmaz (TCK 293). Firar eden hükümlü kapalı kuruma gönderilir ve bir daha özel izin alamaz.

Firar eden hükümlü yeniden açık cezaevine ayrılabilir mi?

Açık kurumdan ilk kez firar eden hükümlü, verilen hücreye koyma cezası kaldırıldıktan sonra şartları taşıyor ve bir daha firar etmeyeceği değerlendiriliyorsa yeniden açığa ayrılabilir. Çocuk eğitimevleri hariç kapalı kurumlardan firar eden veya açık kurumdan ikinci kez firar eden hükümlünün firar tarihinden önce kesinleşmiş cezaları ile koşullu salıverilme tarihine kadar kesinleşerek infazına başlanacak cezalarının tamamı kapalı kurumda çektirilir (Yönetmelik m. 8/2 ve 13/2). Firar eden hükümlüye bir daha özel izin verilmez (5275 sayılı Kanun m. 97).

İzinden geç dönersem ne olur?

İzin süresini iki gün veya daha az geçiren hükümlü hakkında yalnız disiplin işlemi yapılır; bu disiplin cezası kınamadan ağırsa ve kesinleşirse kapalı kuruma iade sebebi olabilir (5275 sayılı Kanun m. 14/5). İki günden fazla geç dönen veya hiç dönmeyen hükümlü hakkında hükümlünün kaçması suçu hükümleri uygulanır ve bir daha özel izin verilmez; salgın hastalık veya doğal afet gibi nedenlerle dönemeyenlere ceza verilmez (m. 97).

Açık cezaevinden kapalıya neden gönderilir?

Firar, başka bir suçtan tutuklama, kınama dışında kesinleşmiş bir disiplin cezası, kurum düzeni veya kişi güvenliği için tehlike oluşturan eylem ya da açık kurum veya çalışma koşullarına uyum sağlayamama hâllerinde gönderilir; uyumsuzluk nedeniyle gönderilmede infaz hâkiminin onayı gerekir (5275 sayılı Kanun m. 14/5). Ayrıca yeni bir cezayla toplama sonucu koşullu salıverilmeye kalan süre yönetmelikteki süreleri aşarsa kurul kararıyla kapalıya iade edilir (Yönetmelik m. 12/2).

Açık cezaevine ayrılma kararına nasıl itiraz edilir?

Kurulun ret veya iade kararına karşı kararın öğrenildiği tarihten itibaren on beş gün, her hâlde kararın verildiği tarihten itibaren otuz gün içinde kurumun bulunduğu yerdeki infaz hâkimliğine şikâyet edilir. İnfaz hâkiminin kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde ağır ceza mahkemesine itiraz edilebilir; ağır ceza mahkemesinin kararı kesindir (4675 sayılı Kanun m. 5 ve 6; CMK 271/4).

Açık cezaevinden denetimli serbestliğe ne zaman geçilir?

Kural olarak koşullu salıverilmeye bir yıl veya daha az kaldığında, hükümlünün talebi ve infaz hâkiminin kararıyla geçilir (5275 sayılı Kanun m. 105/A). 4 Haziran 2025 ve sonrasında işlenen suçlarda ayrıca kurumda en az onda bir ve en az beş gün kalınmış olmalıdır. 30 Mart 2020’ye kadar işlenen ve geçici 6/1’de istisna tutulmayan suçlarda bir yıllık süre üç yıl olarak uygulanır; 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen ve geçici 10/6’da kapsam dışında bırakılmayan suçlarda ise talep hâlinde ve açık kurumda en az üç ay kalma koşuluyla üç yıl erken yararlanılabilir (geçici m. 6 ve 10/6).

Açık cezaevinden tahliye ne zaman olur?

İyi hâlli hükümlü koşullu salıverilme tarihinde infaz hâkiminin kararıyla tahliye edilir. Şartları varsa bu tarihten bir yıl önce, 30 Mart 2020’ye kadar veya 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen ve kapsam dışında bırakılmayan suçlarda geçici maddelere göre daha erken, denetimli serbestlikle dışarı çıkabilir (5275 sayılı Kanun m. 105/A, geçici m. 6 ve 10/6). Kesin tarih müddetnamede ve kurul kararında gösterilir.

İkinci defa mükerrir açık cezaevine gidebilir mi?

Cezası kanun gereği doğrudan açık kurumda başlamaz (5275 sayılı Kanun m. 14/2). Ancak ikinci defa mükerrirlerin açık kuruma ayrılamayacağına ilişkin yönetmelik hükmü 4 Haziran 2025’te kaldırıldığından, kapalı kurumda şartları tamamlayan ikinci defa mükerrir açığa ayrılabilir.

Kadın hükümlüler hangi açık cezaevine gönderilir?

Kadın ve yabancı uyruklu hükümlüler, ağır ceza merkezindeki açık kuruma göre değil, Bakanlıkça belirlenen listedeki açık kurumlardan birine gönderilir; bu listeye göre gönderilen hükümlünün kabulü zorunludur (Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m. 10/4 ve 10/5).

Açık cezaevinde kurula çıkmak ne demek?

Kurumun idare ve gözlem kurulunun hükümlünün iyi hâlini, açık kuruma ayrılma talebini veya denetimli serbestlik için hazırlanacak değerlendirme raporunu ele almasıdır. İyi hâl değerlendirmesi en geç altı ayda bir yapılır (5275 sayılı Kanun m. 89); açığa ayırma için yönetmelikteki altı aylık deneme süresinin dolması beklenmez (Açık Ceza İnfaz Kurumlarına Ayrılma Yönetmeliği m. 6/4).

Açık cezaevinden başka bir açık cezaevine nakil nasıl olur?

Hükümlü, nakil giderlerini peşin ödemeyi kabul ederek dilekçesinde en az üç açık kurum belirtir; talebe kural olarak Bakanlık, aynı ağır ceza merkezi yargı çevresindeki kurumlar arasında ise o yer Cumhuriyet başsavcılığı karar verir. Kurumda geçirmesi gereken süre üç aydan az kalanın talebi reddedilir. Nakledilen kurumda kural olarak en az bir yıl, çocuklarda altı ay kalınması gerekir; kapalıdan açığa ayrılanlarda bu süre aranmaz (Yönetmelik m. 11).

Hazırlayan: Av. Ebubekir Kozan

Av. Ebubekir Kozan

Av. Ebubekir Kozan, İstanbul Barosuna kayıtlı olarak Maltepe’de bulunan hukuk bürosunda avukatlık faaliyetini sürdürmektedir. Çalışmaları ağırlıklı olarak ceza ve infaz hukuku ile aile, miras, gayrimenkul, iş ve icra hukukuna ilişkin uyuşmazlıklar üzerinde yoğunlaşmaktadır.

Bir yanıt yazın

Avukatı Ara