Denetimli Serbestlik Nedir? 2026 Şartları, Süresi ve İhlali

Son güncelleme: 21 Ekim 2026

Denetimli Serbestlik Nedir?

Denetimli serbestlik, adli makamların verdiği kararlar doğrultusunda kişinin toplum içinde takip edildiği, belirlenen yükümlülükleri yerine getirdiği ve gerektiğinde eğitim, tedavi veya iyileştirme çalışmalarına katıldığı bir sistemdir.

Günlük kullanımda bu ifade çoğunlukla kesinleşmiş hapis cezasının koşullu salıverilme tarihine kadar olan bölümünün cezaevi dışında infaz edilmesini anlatır. Bu uygulamanın temel dayanağı, 5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesidir.

Denetimli serbestlikten yararlanan hükümlünün cezası ortadan kalkmaz. Ceza, belirlenen süre boyunca yükümlülükler altında infaz edilmeye devam eder. İmza verme, görüşmelere katılma, kamuya yararlı bir işte çalışma veya belirli bir bölgede bulunma gibi kurallar uygulanabilir.

Bu yazıda ağırlıklı olarak cezanın infazı sırasında uygulanan denetimli serbestliğin şartları, süresi, başvurusu ve ihlal sonuçları açıklanmaktadır.

Denetimli Serbestlik, Adli Kontrol ve TCK 191 Aynı Şey mi?

Aynı müdürlük tarafından takip edilebilen işlemler, farklı hukuki düzenlemelere dayanabilir. Hangi karar kapsamında yükümlülük uygulandığının belirlenmesi, özellikle ihlal durumunda önemlidir.

Örneğin karakolda imza atılması, tek başına kişinin hangi hukuki süreçte bulunduğunu göstermez. Kararın dayanağı kontrol edilmelidir. Soruşturma ve dava aşamasındaki imza yükümlülüğü için adli kontrol, hükmün açıklanmasının geri bırakılması için HAGB yazılarımızı inceleyebilirsiniz.

Denetimli Serbestlik Şartları Nelerdir?

5275 sayılı Kanun’un 105/A maddesi kapsamında yararlanma şartları birlikte değerlendirilir. Genel olarak:

• Hükümlünün açık ceza infaz kurumunda veya çocuk eğitimevinde bulunması gerekir.
• Hükümlünün iyi halli olması aranır.
• Koşullu salıverilmeye kalan sürenin uygulanacak düzenlemenin sınırları içinde bulunması gerekir.
• Hükümlünün talepte bulunması gerekir.
• Ceza infaz kurumu idaresince değerlendirme raporu hazırlanır.
• İnfaz hakimi tarafından karar verilir.
• Suç tarihine göre uygulanıyorsa asgari kurumda kalma şartı karşılanmalıdır.

Açık kuruma ayrılma şartları oluşmasına rağmen iradesi dışındaki bir nedenle ayrılamayan veya bu nedenle kapalı kuruma geri gönderilen iyi halli hükümlüler için kanunda ayrıca düzenleme bulunmaktadır.

İyi hal, yalnızca disiplin cezası bulunmaması anlamına gelmez. Kurum kurallarına uyum, yükümlülüklerin yerine getirilmesi ve ilgili değerlendirme ölçütleri birlikte incelenir.

Hangi Suçlarda Denetimli Serbestlik Uygulanır?

105/A kapsamındaki uygulama, yalnızca birkaç suç için tanınmış bir imkan değildir. Bununla birlikte suçun türü; koşullu salıverilme oranını, açık kuruma ayrılma şartlarını ve geçici düzenlemelerden yararlanmayı etkiler.

Belirli bir geçici düzenlemenin kapsamı dışında kalmak, genel denetimli serbestlik hükümlerinden de hiçbir şekilde yararlanılamayacağı anlamına gelmez. Mahkumiyet maddesi ve uygulanacak infaz rejimi birlikte değerlendirilmelidir.

İlk veya ikinci defa tekerrür hükümleri uygulanan hükümlüler bakımından denetimli serbestlik koşulları ve açık cezaevine ayrılma süreci hakkında ayrıntılı açıklamalar için mükerrirlerde denetimli serbestlik şartları yazımızı inceleyebilirsiniz.

2026’da Denetimli Serbestlik Kaç Yıl?

Genel düzenleme, koşullu salıverilmesine bir yıl veya daha az süre kalan hükümlülerin diğer şartlarla birlikte denetimli serbestlikten yararlanabilmesidir. Ancak kişisel durum veya suç tarihi nedeniyle farklı hükümler uygulanabilir.

Tablodaki süreler, kendiliğinden tahliye anlamına gelmez. Suçun kapsam dışında bulunup bulunmadığı, açık kurum şartları, iyi hal ve gerekli kararlar ayrıca incelenir.

Özellikle sağlık nedeniyle üç yıllık düzenlemeden yararlanılmasında, yalnızca ileri yaş veya herhangi bir hastalık yeterli değildir. Kanundaki koşulların uygun sağlık raporlarıyla belgelenmesi gerekir.

4 Haziran 2025 Sonrasında Getirilen Onda Bir Şartı Nedir?

7550 sayılı Kanun ile getirilen düzenlemeye göre hükümlünün, koşullu salıverilme tarihine kadar ceza infaz kurumunda geçirmesi gereken sürenin en az onda birini, beş günden az olmamak üzere kurumda geçirmiş olması gerekir.

Geçici 11. madde gereğince bu yeni şart, 4 Haziran 2025 tarihinden önce işlenen suçlara uygulanmaz. Dolayısıyla yalnızca mahkumiyet veya kesinleşme tarihine bakılması yeterli değildir.

Onda bir şartının karşılanması, diğer koşullar oluşmadan denetimli serbestliğe ayrılmayı sağlamaz.

Denetimli Serbestlik Herkes İçin Üç Yıl Oldu mu?

Hayır. Üç yıllık süre ve üç yıl erken yararlanma ifadeleri farklı düzenlemeleri anlatır. 13. Yargı Paketiyle bu konuda yeni bir düzenleme yapılıp yapılmadığına ilişkin son durum için 13. Yargı Paketi yazımıza bakabilirsiniz.

Geçici 6. madde, 30 Mart 2020 tarihine kadar işlenen ve kapsamına giren suçlar bakımından genel bir yıllık sürenin üç yıl olarak uygulanmasını düzenler. Maddede kapsam dışında bırakılan suçlar bulunmaktadır.

Geçici 10/6 ise 31 Temmuz 2023 ve öncesinde işlenen, kapsam içindeki suçlar için farklı bir sistem öngörür. Kapalı kurumda bulunanlardan toplam cezası on yıldan az olanların en az bir ay, on yıl veya daha fazla olanların en az üç ay kapalı kurumda kalması ve olağan açık kuruma ayrılma tarihine üç yıl veya daha az süre bulunması gerekir.

Bu hükümlüler ile düzenleme kapsamındaki açık kurum hükümlüleri, talepleri ve en az üç ay açık kurumda kalmaları koşuluyla denetimli serbestlikten üç yıl erken yararlanabilir.

TCK 82/1-d, e ve f bentlerindeki suçlar; TCK 102, 103 ve 104/2-3 kapsamındaki suçlar; deprem nedeniyle yapıların yıkılması, çökmesi veya hasar alması sonucu meydana gelen öldürme suçları; terör, örgüt faaliyeti kapsamında işlenen suçlar ve maddede belirtilen diğer suçlar kapsam dışında değerlendirilir.

Her cezanın süresinden doğrudan üç yıl çıkarılarak hesap yapılamaz. Suç tarihine göre düzenlemeler ve yıl bazlı örnekler için 2026 infaz hesaplama rehberimizi inceleyebilirsiniz.

Denetimli Serbestlik Başvurusu Nasıl Yapılır?

Cezanın denetimli serbestlik altında infazına ilişkin talep, hükümlünün bulunduğu ceza infaz kurumu üzerinden ilgili infaz hakimliğine iletilir. Kurumun değerlendirme raporu ve infaz dosyası, kararın verilmesinde dikkate alınır.

Başvuruda uygulanması istenen düzenleme açıkça belirtilmelidir. Suç tarihi, koşullu salıverilme tarihi, açık kurum durumu veya özel sağlık koşulları bakımından bir uyuşmazlık varsa ilgili belgeler sunulmalıdır.

İnfaz hakiminin olumlu kararından sonra hükümlünün müdürlüğe başvurması ve denetim planının hazırlanması aşamasına geçilir.

Denetimli Serbestlik Müdürlüğüne Kaç Gün İçinde Başvurulur?

105/A kapsamında ceza infaz kurumundan ayrılan hükümlü, talebinde belirttiği denetimli serbestlik müdürlüğüne beş gün içinde başvurmalıdır.

Denetimli Serbestlik Hizmetleri Yönetmeliği’nin 79. maddesine göre süre, ceza infaz kurumundan ayrılışı takip eden günden başlar. Son gün tatile rastlarsa süre, tatilin ertesi günü mesai bitiminde sona erer.

Bu süre beş iş günü olarak değerlendirilmemelidir. Başvurulacak müdürlük ve son tarih, çıkışta verilen belgeler üzerinden kontrol edilmelidir. Başvuruda kimliği kanıtlayan belgenin bulunması gerekir.

İlk Başvuru Süresi Kaçırılırsa Ne Olur?

İlk başvurunun süresinde yapılmaması, sonradan bir imza gününün kaçırılmasından farklıdır.

Yönetmelik, altıncı veya yedinci gün başvuran ve mazeret bildiren hükümlünün açıklamalarının ve belgelerinin infaz hakimine gönderilmesini düzenler. Bu, herkese koşulsuz olarak yedi günlük başvuru süresi tanındığı anlamına gelmez.

Başvuru yükümlülüğünün yerine getirilmemesi açık ceza infaz kurumuna iade sürecine yol açabilir. Ayrıca kanunda belirtilen sürelerin aşılması durumunda TCK 292 ve 293 hükümleri kapsamında işlem yapılması gündeme gelebilir.

Süre kaçırılmışsa ilgili müdürlükle gecikmeden iletişim kurulmalı, başvuru yapılmalı ve varsa gecikme nedenini gösteren belgeler sunulmalıdır.

Denetimli Serbestlikte İmza Günleri ve Yükümlülükler Nasıl Belirlenir?

Yükümlülükler, kararın türü ve kişinin risk ve ihtiyaç değerlendirmesi dikkate alınarak hazırlanan denetim planında gösterilir.

Bu kapsamda kamuya yararlı bir işte çalışma, belirli bir konut veya bölgede bulunma, belirli yerlere gitmeme, görüşmelere ve eğitim programlarına katılma gibi yükümlülükler uygulanabilir.

İmza veya belirlenen yere başvurma sıklığı herkes için aynı değildir. Risk düzeyi, denetim sürecinin hangi aşamasında bulunulduğu ve uygulanacak kurallar önemlidir.

Hangi gün, hangi saat aralığında ve hangi birime başvurulacağı, kişiye bildirilen güncel plan üzerinden takip edilmelidir. Başka bir yükümlünün uygulamasına göre hareket edilmemelidir.

Denetimli Serbestlik İmzası Kaldırılabilir veya Değiştirilebilir mi?

İş, sağlık, eğitim veya aile koşullarında değişiklik olduğunda yükümlülüğün yeniden değerlendirilmesi istenebilir. Talep, gerekçesi ve destekleyici belgeleriyle müdürlüğe sunulmalıdır.

Örneğin çalışma saatlerini gösteren işveren yazısı, sağlık belgesi veya eğitim programı, değişiklik ihtiyacının değerlendirilmesinde kullanılabilir.

Başvuru yapılması, imza yükümlülüğünü kendiliğinden kaldırmaz. Değişiklik kararı verilene kadar mevcut plana uyulmalıdır.

Denetimli Serbestlikte Sigortalı Çalışılabilir mi?

Denetimli serbestlik, kişinin çalışma hayatını sürdürmesine genel olarak engel değildir. Ancak iş düzeni ile denetim planındaki yükümlülüklerin birlikte yürütülmesi gerekir.

Yönetmeliğin 81. maddesi, iş sözleşmesine dayanarak çalışan veya kendi işini kurup işleten hükümlünün bunu belgelendirerek kamuya yararlı işte ücretsiz çalışma yükümlülüğü hakkında talepte bulunabilmesini düzenler. Talebin doğruluğu ve haklılığı araştırılır; gerekli değerlendirme komisyon tarafından yapılır.

Sigortalı işe başlamak, bütün denetimli serbestlik yükümlülüklerini otomatik olarak sona erdirmez. İmza, görüşme ve diğer yükümlülüklerin durumu ayrıca değerlendirilir.

Denetimli Serbestlik İmzasını Kaçırdım, Ne Yapmalıyım?

İmza gününü veya saatini kaçırdıysanız gecikmeden ilgili müdürlük ve vaka sorumlusuyla iletişim kurmalısınız. Olayın tarihi, nedeni ve varsa mazeret belgeleri yazılı olarak sunulmalıdır.

İncelemede özellikle şu hususlar önem taşır:

• Gün ve saatin kişiye nasıl bildirildiği.
• İmzanın gerçekten yerine getirilip getirilmediği ve kayıtlar.
• Hastalık, kaza veya başka bir engel bulunup bulunmadığı.
• Mazeretin yükümlülüğün yerine getirilmesini nasıl etkilediği.
• Önceki ihlaller ve yazılı uyarıların tebliğ durumu.

Hastane raporu veya başka bir belge, olayla bağlantısı değerlendirilerek incelenir. Her raporun otomatik olarak ihlali ortadan kaldıracağı söylenemez.

Bir yükümlülüğün aksaması, sonraki imza veya görüşmelere gitmeyi bırakmak için gerekçe oluşturmaz. Mevcut plana uymaya devam edilmelidir.

Denetimli Serbestlik Kaç İhlalde Bozulur?

Yönetmeliğin 44. maddesine göre yetişkinler bakımından yükümlülüğün bir yıl içinde mazeretsiz ve kasıtlı olarak üç defa ihlal edilmesi, yükümlülüğe uymamada ısrar sayılır. İkinci yazılı uyarıdan sonra üçüncü ihlalin tespit edilmesiyle dosyanın kapatılmasına ilişkin süreç başlatılır.

Bu değerlendirme yalnızca imzaya ilişkin değildir. Görüşme, seminer veya denetim planındaki başka yükümlülüklerin ihlali de dikkate alınabilir.

Çocuklar ile denetimin başlangıcında çocuk olup süreç içinde on sekiz yaşını dolduranlar için yönetmelikte farklı bir uyarı düzeni bulunmaktadır.

Bu kurallar “iki kez ihlal etme hakkı” vermez. İlk başvuru süresinin kaçırılması, yeni suç nedeniyle kamu davası açılması ve başka hukuki süreçlerdeki ihlaller ayrıca değerlendirilir. Özellikle adli kontrol imzasına, 105/A kapsamındaki uyarı sistemi doğrudan uygulanamaz.

Denetimli Serbestlik Bozulursa Ne Olur?

105/A kapsamında hükümlünün yükümlülüklere veya denetim planına uymamakta ısrar etmesi hâlinde, müdürlüğün talebi üzerine infaz hakimi tarafından koşullu salıverilme tarihine kadar kalan cezanın açık ceza infaz kurumunda yerine getirilmesine karar verilir.

İncelemede ihlalin gerçekleşip gerçekleşmediği, mazeret, uyarılar, tebligatlar ve uygulanacak hukuki düzenleme önemlidir.

İade kararı, cezanın tamamının otomatik olarak sıfırdan infaz edileceği anlamına gelmez. Usulüne uygun infaz edilmiş süreler ve kalan ceza üzerinden işlem yapılır.

İade kararı verilmişse kararın tebliği, başvuru yolu ve teslim yükümlülüğü gecikmeden incelenmelidir. Kanunda, iade kararına rağmen iki gün içinde en yakın Cumhuriyet başsavcılığına teslim olmayan hükümlüler yönünden TCK 292 ve 293 hükümlerinin uygulanması öngörülmüştür.

Denetimli Serbestlik Sırasında Yeni Suç İşlenirse Ne Olur?

5275 sayılı Kanun’un 105/A/7. maddesi, denetimli serbestlik başladıktan sonra işlendiği iddia edilen ve cezasının alt sınırı bir yıl veya daha fazla hapis gerektiren kasıtlı suç nedeniyle kamu davası açılmasını ayrıca düzenler.

Bu şartlarda, müdürlüğün talebi üzerine infaz hakimi açık ceza infaz kurumuna gönderme kararı verebilir. Dolayısıyla bu hükümde suç tarihi, suçun niteliği, cezanın alt sınırı ve kamu davasının açılmış olması birlikte değerlendirilir.

Kovuşturma sonunda beraat, ceza verilmesine yer olmadığı, davanın reddi veya düşme kararı verilmesi hâlinde, cezanın denetimli serbestlik altında infazına devam edilmesine infaz hakimi tarafından karar verilir.

Denetimli Serbestlik İhlaline ve İade Kararına Nasıl İtiraz Edilir?

Başvuru yolu, itiraz edilen işlemin müdürlük tarafından mı yoksa infaz hakimliği tarafından mı yapıldığına göre belirlenir.

Müdürlük İşlemlerine Karşı Şikayet

Denetim planı, yazılı uyarı veya müdürlüğün diğer işlemlerinin hukuka aykırı olduğu düşünülüyorsa müdürlüğe itiraz veya infaz hakimliğine şikayet gündeme gelebilir.

Yönetmeliğin 48. maddesinde, işlemin öğrenilmesinden itibaren on beş gün, her durumda yapılmasından itibaren otuz gün içinde infaz hakimliğine şikayet öngörülmüştür.

Başvuruda, hangi işlemin neden hatalı olduğu somut olarak açıklanmalıdır. Denetim planı, tebligatlar, imza kayıtları ve mazeret belgeleri değerlendirmeye sunulmalıdır.

İnfaz Hakimi Kararına Karşı İtiraz

4675 sayılı İnfaz Hakimliği Kanunu’nun 6. maddesine göre infaz hakimi kararına karşı tebliğden itibaren iki hafta içinde itiraz edilebilir. Bu süre, 1 Haziran 2024 ve sonrasında verilen kararlar için geçerlidir.

İtirazı, infaz hakimliğinin yargı çevresinde bulunduğu ağır ceza mahkemesi inceler.

Şikayet veya itiraz başvurusu, işlemi ve mevcut yükümlülükleri kendiliğinden durdurmaz. Durdurma veya erteleme gerekiyorsa bunun hukuki koşulları ayrıca ortaya konulmalı ve ilgili karar alınmalıdır.

Denetimli Serbestlikte Şehir Dışına Çıkılabilir mi?

Denetim planındaki yükümlülükleri aksatacak veya etkisiz bırakacak şekilde müdürlüğün yetki sınırları dışına izinsiz çıkılamaz. Seyahat öncesinde kişinin mevcut planı ve varsa bölge sınırlaması kontrol edilmelidir.

Yönetmeliğin 43. maddesi kapsamında haklı mazeret, talep ve uygun görüş doğrultusunda müdür tarafından beş güne kadar izin verilebilir. Toplam izin süresi bakımından da sınırlamalar ve yakınların ölümü veya ağır hastalığı gibi istisnalar bulunmaktadır.

Başka bir şehre taşınmak isteniyorsa yeni adres ve gerekçe önceden yazılı olarak bildirilerek dosyanın nakli talep edilmelidir. Nakil kararı verilene kadar mevcut yükümlülükler devam eder.

Denetimli Serbestlikte Yurt Dışına Çıkılabilir mi?

Denetimli serbestlik, tek başına herkese otomatik bir yurt dışına çıkış yasağı getirildiği anlamına gelmez. Bununla birlikte ayrı bir adli kontrol kararı, bölge sınırlaması, imza günleri ve diğer yükümlülükler seyahati etkileyebilir.

Yurt dışına çıkış planlanıyorsa gerekli izin ve kararlar önceden değerlendirilmelidir. Seyahat bileti alınması veya yurt dışında çalışma zorunluluğunun bulunması, mevcut yükümlülükleri kendiliğinden kaldırmaz.

Uyuşturucu Kullanma Suçunda Denetimli Serbestlik İhlal Edilirse Ne Olur?

TCK 191 kapsamında, kamu davasının açılmasının ertelenmesi sırasında uygulanan tedavi ve denetimli serbestlik, kesinleşmiş hapis cezasının 105/A kapsamında infazından farklıdır.

Erteleme süresinde yükümlülüklere veya tedavinin gereklerine uymamakta ısrar edilmesi, yeniden kullanmak için uyuşturucu satın alınması, kabul edilmesi veya bulundurulması ya da uyuşturucu kullanılması, kanundaki şartlarla kamu davası açılmasına neden olabilir.

Burada yükümlülüğe uymamakta ısrar ile yeniden uyuşturucu kullanılması ayrı ihlal nedenleridir. İmza ihlallerindeki uyarı sayıları, yeniden kullanma fiiline kendiliğinden uygulanamaz.

Test sonuçları, tedavi kayıtları, tebligatlar ve fiilin tarihi dosya üzerinden değerlendirilmelidir. Ayrıntılar için TCK 191 uyuşturucu kullanma suçu ve denetimli serbestlik yazımızı inceleyebilirsiniz.

Denetimli Serbestlik Bitince Ne Olur?

105/A kapsamındaki süre yükümlülüklere uygun şekilde tamamlandığında, koşullu salıverilme işlemleri için değerlendirme yapılır ve gerekli karar süreci yürütülür.

Denetimli serbestlik döneminin tamamlanması, mahkumiyetin bütün sonuçlarının aynı gün ortadan kalktığı anlamına gelmez. Koşullu salıverilme sonrasındaki denetim, cezanın tamamen infazı ve adli sicil işlemleri ayrı kurallara tabidir.

Tarihlerin birbirinden farkını öğrenmek için infaz hesabı ve tahliye tarihleri yazımızı inceleyebilirsiniz.

Denetimli serbestlik sonrasında değerlendirilen tahliye şartları ve koşullu salıverilme kararından sonraki denetim dönemi hakkında koşullu salıverilme şartları yazımızdan bilgi alabilirsiniz.

İstanbul’da Denetimli Serbestlik Başvurusu ve İhlal Kararına İtiraz

Denetimli serbestlik dosyasında yapılacak başvuru, sürecin hangi aşamada olduğuna göre hazırlanır. Denetimli serbestliğe ayrılma talebi, imza yükümlülüğünün değiştirilmesi, mazeretin değerlendirilmesi ve cezaevine iade kararına itiraz farklı incelemeler gerektirir.

Dosyanın değerlendirilmesinde kararın dayanağı, denetim planı, uyarı tebligatları, ihlal kayıtları ve varsa sağlık veya çalışma belgeleri birlikte incelenir. Başvuru sürelerinin doğru belirlenmesi de önemlidir.

Avukat Ebubekir Kozan tarafından İstanbul’da yürütülen ceza ve infaz işlemlerine ilişkin hizmetler hakkında İstanbul ceza avukatı sayfamızdan bilgi alabilirsiniz.

Denetimli serbestlik başvurunuzun, imza ihlalinizin veya cezaevine iade kararının değerlendirilmesi için iletişim sayfamızdan bize ulaşabilirsiniz. Varsa son kararı, tebliğ tarihini, denetim planını ve mazeret belgelerini hazırlamanız, yapılabilecek işlemlerin belirlenmesini kolaylaştırır.